Theo các chuyên gia tai mũi họng, rối loạn giọng là nguyên nhân hay gặp của chuyên ngành; việc điều trị thường phối hợp với chuyên ngành thần kinh; giúp cân bằng giữa thanh quản và hệ thống thần kinh cơ của họng để điều hòa chức năng nuốt – nói – thở của bệnh nhân.

Thường bệnh nhân có rối loạn giọng do thần kinh cơ sẽ đến khám bác sĩ tai mũi họng. Bệnh nhân thường phàn nàn về triệu chứng thay đổi giọng nói, bác sĩ sẽ chẩn đoán tìm nguyên nhân gây ra bệnh. Một số nguyên nhân gây rối loạn giọng như tổn thương dây thần kinh thanh quản trên, tổn thương dây thần kinh thanh quản dưới; bệnh của vỏ dây thần kinh, bệnh học cơ và rối loạn chức năng cơ thần kinh thanh quản. Các bác sĩ chuyên ngành tai mũi họng cho biết, bệnh rối loạn cơ thần kinh thanh quản là bệnh hiếm gặp, biểu hiện ban đầu của bệnh hay gặp là thay đổi giọng nói. Về sau bệnh có thể có thêm triệu chứng nói mệt, nuốt khó, nuốt đau. Các nghiên cứu về thần kinh vận động thanh quản, kết quả cho thấy để chẩn đoán được bệnh cần sử dụng các phương pháp như điện thần kinh (ENG – electroneurogram); điện cơ (EMG – electronmyogram); kích thích thần kinh (RNS: repetitive nerve stimulation).

Vừa qua, nhóm tác giả nghiên cứu Phạm Thị Bích Đào, Trường Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương tiến hành nghiên cứu và báo cáo “Nghiên cứu quy trình chẩn đoán rối loạn giọng do cơ thần kinh”. Theo tác giả nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu là những bệnh nhân đến khám vì rối loạn giọng tại khoa Khám bệnh, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương và khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Đối tượng nghiên cứu được tìm hiểu về những đặc trưng như tuổi, giới tính, nghề nghiệp, thăm khám lâm sàng nghi ngờ tổn thương thần kinh cơ (giọng yếu, nói chóng mệt, dây thanh chùng và teo một hoặc hai bên). Thực hiện các phương pháp thăm dò chức năng như ENG, EMG và RNS.

BS Phạm Thị Bích Đào phân tích kết quả nghiên cứu cho biết, có 95 đối tượng nghiên cứu được chọn và tự nguyện tham gia nghiên cứu; tỷ lệ nữ/nam là 5/1. Tuổi trung bình là 41 tuổi. Nhóm tuổi trên 46 tuổi chiếm 48% đối tượng nghiên cứu; nhóm 36 – 45 tuổi là 29,5%; nhóm 25 – 35 tuổi là 21,3%. Về nghề nghiệp, tỷ lệ cao nhất là giáo viên với 35,6%; bán hàng 29,6%; ca sĩ 27,9%; nông dân có tỷ lệ 6,9%.

Tác giả nghiên cứu cho biết, bệnh rối loạn thần kinh cơ thể hiện đầu tiên là thay đổi giọng, trong giai đoạn khởi phát; những rối loạn do thần kinh cơ thường không phát hiện được bất cứ tổn thương nào trừ thanh quản; vì vậy có đến 60% đối tượng nghiên cứu được chẩn đoán viêm thanh quản. Về nguyên nhân của bệnh, kết quả nghiên cứu cho thấy do thần kinh cơ chiếm tỷ lệ 21,3%. BS Đào báo cáo, có 76% đối tượng nghiên cứu đến khám vì rối loạn giọng có biểu hiện loạn thần kinh cơ; biểu hiện bất thường của kích thích thần kinh ở người bệnh rối loạn giọng do cơ thần kinh nhận thấy tăng kích thích của cơ thanh quản 10% ở mức nặng; 22% mức trung bình và 68% mức kích thích nhẹ. Theo thời gian suy giảm hô hấp của những bệnh nhân rối loạn thần kinh cơ sẽ làm cho chất lượng giọng ngày càng kém đi và không có khả năng hồi phục.

BS Đào có kết luận cho nghiên cứu là rối loạn giọng do nguyên nhân cơ thần kinh cần phải phối hợp giữa bác sĩ tai mũi họng và các bác sĩ thần kinh để điều trị; các thăm dò chức năng cần làm để xác định bệnh là điện thần kinh, điện cơ và kích thích thần kinh.

Theo các chuyên gia thần kinh, điện thế ở cơ liên quan trực tiếp đến xung động thần kinh, xuất phát từ các trung khu thần kinh chi phối các hoạt động cơ đó, trước tiên là các đơn vị vận động (motoneurone). Rối loạn dẫn truyền hướng tâm (ngoại vi); những tổn thương trên nhân (ly tâm, trung ương) đều gây biến đổi điện thế của cơ, cho phép bác sĩ đánh giá tình trạng của hệ thống cơ như thế nào; giúp phát hiện những đặc điểm chi phối thần kinh của các bộ phận khác nhau của hệ thần kinh trung ương. Những hội chứng lâm sàng do tổn thương thần kinh trung ương hay ngoại vi đều có những biến đổi tương ứng trên điện cơ (EMG). Những biến đổi trên điện cơ sẽ giúp khu trú, đánh giá mức độ tổn thương và phạm vi lan rộng của quá trình bệnh lý. EMG cho phép chẩn đoán phân biệt tổn thương cơ tiền phát hay thứ phát do căn nguyên ở hệ vận động.

Độ nhạy chính xác cao là một đặc điểm có giá trị đối với lâm sàng để chẩn đoán sớm các bệnh tổn thương hệ thần kinh và hệ cơ khi còn rất nhẹ; chưa có nghi ngờ trên lâm sàng. Rất nhiều trường hợp khi cần chẩn đoán định khu thật chính xác tổn thương như u tủy, viêm rễ - DTK; điện cơ là phương pháp chẩn đoán nhạy hơn lâm sàng và X-quang. Ngoài ra các triệu chứng phục hồi chức năng vận động trên điện cơ cũng được nhận biết sớm hơn xét nghiệm EMG lặp đi lặp lại nhiều lần là một bằng chứng tốt để đánh giá tiên lượng, kết quả điều trị, theo dõi tình trạng các cơ hô hấp; đánh giá khách quan các triệu chứng đau, nấc khi lâm sàng không xác định được nguyên nhân. EMG là một xét nghiệm cơ bản, chỉ định rộng rãi trong khoa thần kinh, giám định y khoa rất hiệu quả.