Hoạt động của hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm gây dịch được thực hiện theo Thông tư số 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 do Bộ Y tế ban hành về việc hướng dẫn chế độ thông tin báo cáo và khai báo bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm trong toàn quốc.
Bên cạnh đó, để làm rõ đặc điểm dịch tễ học, tác nhân gây bệnh, véctơ truyền bệnh và các yếu tố nguy cơ; giai đoạn 2017-2020, Bộ Y tế triển khai hệ thống giám sát trọng điểm cho một số bệnh ưu tiên như hội chứng cúm (ILI), hội chứng nhiễm trùng hô hấp cấp tính nặng (SARI), bệnh tay chân miệng để thu thập được số liệu chính xác, kịp thời, đầy đủ làm cơ sở dự báo, lập kế hoạch phòng chống dịch bệnh trong các năm tiếp theo.
Theo lãnh đạo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, mục tiêu giám sát trọng điểm hội chứng nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính nặng (SARI) là (1) thu thập, phân tích một cách hệ thống và thường xuyên dữ liệu dịch tễ học của các trường hợp SARI tại một số bệnh viện trọng điểm; (2) xác định sự lưu hành của các chủng vi rút cúm và một số vi rút đường hô hấp khác thường gặp gây SARI tại Việt Nam; (3) xây dựng cơ sở dữ liệu về mức độ hoạt động của vi rút cúm và một số vi rút đường hô hấp thường gặp khác gây SARI nhằm đóng góp cho việc dự báo dịch bệnh cúm và nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính nặng.
Về tiêu chuẩn chọn địa điểm giám sát là các Bệnh viện đa khoa tuyến trung ương, tỉnh, huyện có số lượng bệnh nhân SARI nhập viện đủ lớn (trung bình > 10 bệnh nhân SARI/ tuần); có mô hình bệnh tật đa dạng; có đủ điều kiện, trang thiết bị, đội ngũ cán bộ có đủ khả năng thực hiện các hoạt động chuyên môn giám sát SARI; phối hợp chặt chẽ và cam kết duy trì hoạt động giám sát lâu dài.
Tại khu vực miền Trung vùng duyên hải Nam Trung bộ, điểm giám sát trọng điểm SARI chọn Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa, Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện huyện Phú Vang,TP.Huế.
Về đối tượng giám sát được áp dụng theo định nghĩa trường hợp bệnh SARI của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2014 như sau (cho tất cả các độ tuổi): một trường hợp nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính nặng với các tiêu chí tiền sử từng bị sốt hoặc sốt với nhiệt độ đo được > 38 độ C; ho; khởi phát trong vòng 10 ngày và yêu cầu nhập viện (bệnh nhân nội trú).
Đối với chọn mẫu, số mẫu cần thu thập/ điểm giám sát:
10 mẫu/ điểm giám sát/tuần x 50 tuần/năm = 500 mẫu/ điểm giám sát/ năm
Cách chọn theo hướng dẫn giám sát SARI ban hành theo Quyết định số 1271/QĐ-BYT ngày 03/4/2017.
Về chỉ số giám sát bao gồm địa điểm dịch tễ học SARI của Việt Nam như: tỷ lệ mắc SARI trên tổng số lượt bệnh nhân nhập viện; tỷ lệ, phân bố số mắc và tử vong do SARI theothời gian, địa điểm, con người; tỷ lệ tử vong do SARI trong tổng lượt bệnh nhân SARI nhập viện; tỷ lệ tử vong do SARI trong tổng số tử vong do tất cả các nguyên nhân.
Đối với sự lưu hành của vi rút cúm và một số vi rút đường hô hấp cấp khác thường gặp gây SARI tại Việt Nam, thu thập và phân tích các chỉ số sau: tỷ lệ phần trăm từng tác nhân vi rút gây SARI trong tổng số những trường hợp SARI được xét nghiệm theo thời gian, địa điểm, con người; tỷ lệ phần trăm các phân tuýp vi rút cúm trong tổng số trường hợp SARI nhiễm vi rút cúm theo thời gian, địa điểm, con người.
Đối với lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển bệnh phẩm của bệnh nhân SARI theo hướng dẫn giám sát SARI ban hành theo Quyết định số 1271/QĐ-BYT ngày 3/4/2017.
Về tổ chức xét nghiệm bệnh phẩm và phản hồi, báo cáo kết quả xét nghiệm, thực hiện theo hướng dẫn giám sát SARI ban hành theo Quyết định số 1271/QĐ-BYT ngày 3/4/2017.
Đối với quản lý dữ liệu và quy định về báo cáo, thực hiện theo hướng dẫn giám sát SARI ban hành theo Quyết định số 1271/QĐ-BYT ngày 3/4/2017.
Tường Huân