Từ tháng 4/2013 đến tháng 01/2016, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Hữu Thắng, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2, Biên Hòa; cùng cộng sự Bệnh viện Quân Y 103, Học viện Quân Y, tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu hình ảnh MRI sọ não và các triệu chứng hoang tưởng ảo giác ở bệnh nhân nghiện rượu”.
Theo nhóm tác giả nghiên cứu mặc dù nghiện rượu là một tệ nạn xã hội, chiếm tỷ lệ 1 – 10% dân số; tuy nhiên Việt Nam chưa có những nghiên cứu đi sâu nghiên cứu hình ảnh tổn thương não, mối liên quan của các tổn thương này với các triệu chứng hoang tưởng, ảo giác ở bệnh nhân nghiện rượu. Nghiên cứu của các tác giả Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 nhắm đến mục tiêu mô tả hình ảnh tổn thương não của người nghiện rượu trên phim MRI; mối liên quan giữa tổn thương não với các triệu chứng hoang tưởng và ảo giác.
Tác giả Nguyễn Hữu Thắng cho biết có 30 bệnh nhân được chẩn đoán xác định là nghiện rượu, có hoang tưởng và ảo giác được điều trị nội trú tại khoa Tâm thần – Bệnh viện Quân Y 103 được mời tham gia nghiên cứu. Tất cả đối tượng nghiên cứu được khám tâm thần; được chụp phim MRI sọ não để xác định tổn thương não. Tác giả nghiên cứu phân tích chi tiết từng trường hợp để có được kết quả nghiên cứu. Theo báo cáo của tác giả nghiên cứu; trên phim MRI sọ não của 30 bệnh nhân, có 19 bệnh nhân có hình ảnh tổn thương não. Cụ thể loại tổn thương não hay gặp là giãn khe giữa cuộn não vùng đỉnh 2 bên có 11/19 trường hợp; Thoái hóa myelin vùng đỉnh 2 bên gặp 10/19 trường hợp; Giãn hệ thống não thất bên ở 2 bên có 2/19 trường hợp. Còn lại là các loại tổn thương thoái hóa myelin cạnh não thất 2 bên; Tổn thương dịch hóa bán cầu tiểu não trái; giãn rãnh sylvius 2 bên; nang màng nhện thùy trán phải.
Kết quả nghiên cứu cho thấy các vùng não bị tổn thương trên phim MRI thì tổn thương vùng đỉnh 2 bên gặp 17/19 trường hợp; tổn thương não thất bên 2 bên có 3/19 trường hợp; còn lại là tổn thương bán cầu tiểu não trái; tổn thương rãnh sylvius và tổn thương thùy trán phải.
Đối với kết quả khảo sát các vùng não mất myelin thì theo kết quả nghiên cứu, tác giả Nguyễn Hữu Thắng cho biết vùng não tại vùng đỉnh 2 bên là vùng mất myelin nhiều nhất có 10 trường hợp; còn đối với vùng não cạnh não thất bên, 2 bên mất myelin chỉ có 1 trường hợp. Đối với các vùng não bị giãn, kết quả nghiên cứu cho thấy rãnh giữa thùy đỉnh 2 bên có vùng não giãn gặp 11 trường hợp; còn vùng não giãn tại não thất bên 2 bên gặp 2 trường hợp; vùng não giãn rãnh sylvius chỉ có 01 trường hợp.
BS Nguyễn Hữu Thắng cho biết khảo sát mối liên quan giữa hoang tưởng với thoái hóa myelin; kết quả nghiên cứu cho thấy hoang tưởng gặp 18 bệnh nhân; trong đó có 6 trường hợp thoái hóa myelin; không hoang tưởng có 12 bệnh nhân trong đó có thoái hóa myelin là 4 trường hợp. Về mối liên quan giữa hoang tưởng và teo não, trong 18 bệnh nhân hoang tưởng có 8 trường hợp teo não; còn trong 12 bệnh nhân không hoang tưởng có 4 trường hợp có teo não. Đối với mối liên quan giữa ảo giác với thoái hóa myelin, kết quả nghiên cứu cho thấy trong số 30 bệnh nhân ảo giác có 10 trường hợp có thoái hóa myelin; Đối với mối liên quan giữa ảo giác với teo não; trong số 30 bệnh nhân ảo giác có 12 trường hợp teo não.
BS Nguyễn Hữu Thắng có nhận xét, tỷ lệ bệnh nhân có tổn thương não trên phim MRI chiếm đến gần 64%, phù hợp với nhiều nghiên cứu trên thế giới có kết quả 2/3 số bệnh nhân nghiện rượu có hình ảnh tổn thương não trên phim MRI. Tác giả nghiên cứu cũng phân tích hiện tượng teo não vùng đỉnh 2 bên và thoái hóa myelin thường gặp ở bệnh nhân nghiện rượu; người uống rượu càng lâu ngày, số lượng rượu càng lớn thì thoái hóa myelin và teo não càng rõ rệt; tỷ lệ tổn thương ở thùy đỉnh lên đến 60%.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy teo não và thoái hóa myelin không có mối liên quan rõ ràng với hoang tưởng trong nghiện rượu và ảo giác cũng không có mối liên quan rõ ràng với teo não và thoái hóa myelin.
Trần Hưng