[Đăng ngày: 24/10/2016]
Hen phế quản là bệnh hô hấp mạn tính phổ biến ở mọi lứa tuổi và xu hướng ngày càng tăng, đặc biệt ở trẻ em. Hen phế quản diễn biến lâu dài, làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống của trẻ, trở thành gánh nặng cho gia đình, y tế và xã hội.
Với sự phát triển của kinh tế- xã hội làm kéo theo sự gia tăng của ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, thay đổi lối sống, stress, lạm dụng thuốc…khiến các bệnh dị ứng ngày càng gia tăng, trở thành vấn đề thời sự của y học hiện đại, đặc biệt là hen phế quản.
Trong thời gian gần đây, ngày càng có nhiều nghiên cứu mới về cơ chế bệnh sinh của hen, giúp tìm ra các thuốc mới nhằm góp phần kiểm soát hen một cách hiệu quả, và người bệnh hoàn toàn có thể sống chung với hen. Tuy nhiên trên thực tế, vẫn còn một số lượng lớn bệnh nhi, đặc biệt là trẻ nhỏ bị hen phế quản phải nhập viện. Nguyên nhân nhập viện không chỉ đơn thuần do cơn hen phế quản cấp mà còn do tình trạng bội nhiễm viêm phổi kèm theo. Tình trạng viêm phổi thường là biến chứng của cơn hen cấp nặng, hay gặp ở trẻ nhỏ. Tình trạng viêm phổi làm nặng thêm các triệu chứng của cơn hen cấp không điển hình. Hiện nay chưa có nhiều nghiên cứu về biến chứng viêm phổi trong các cơn hen cấp ở trẻ em.
Từ tháng 9/2014 đến tháng 3/2015, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Thị Diệu Thuý – Trường Đại học Y Hà Nội- tiến hành đề tài nghiên cứu “Đánh giá độ nặng của cơn hen cấp ở trẻ có biến chứng viêm phổi”.
Tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng nghiên cứu là các bệnh nhi được chẩn đoán hen phế quản theo tiêu chuẩn GINA 2014; bệnh nhi trong cơn hen cấp; bệnh nhi và người nhà đồng ý tham gia nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ là những bệnh nhân được chẩn đoán hen phế quản nhưng mắc các bệnh nặng kèm theo như suy tim, bệnh hệ thống, bệnh phổi mãn; bệnh nhân hoặc người nhà không đồng ý tham gia nghiên cứu.
Theo báo cáo tác giả, trong thời gian nghiên cứu có 118 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn tham gia vào nghiên cứu được chia thành 02 nhóm: nhóm 1 là các bệnh nhân có cơn hen phế quản cấp không có biến chứng viêm phổi; nhóm 2 là các bệnh nhân có cơn hen phế quản cấp có bội nhiễm phổi.
Trong 118 bệnh nhân nghiên cứu có 18 trẻ có cơn hen phế quản cấp không bội nhiễm viêm phổi, chiếm tỷ lệ 15,3%; 100 trẻ trong cơn hen cấp có bội nhiễm viêm phổi chiếm tỷ lệ 84,7%. Hen phế quản bội nhiễm chiếm tỷ lệ cao trong số bệnh nhi hen phế quản nhập viện điều trị.
Theo phân tích của tác giả Nguyễn Thị Bình, nghiên cứu chia các trẻ thành 02 nhóm tuổi là nhóm trẻ dưới 5 tuổi và nhóm trẻ trên 5 tuổi. Theo GINA, nhóm trẻ dưới 5 tuổi mức độ nặng của cơn hen cấp chia làm 2 mức độ là nặng và nhẹ. Đối với nhóm trẻ trên 5 tuổi, mức độ nặng của cơn hen cấp được chia làm 3 mức độ là nặng, trung bình và nhẹ.
Với nhóm trẻ dưới 5 tuổi, nhóm không có viêm phổi tỷ lệ trẻ có cơn hen cấp nặng là 20%, trong khi nhóm có biến chứng viêm phổi tỷ lệ này là 90,8% (p<0,05). Tỷ lệ cơn hen cấp nặng cao ở trẻ dưới 5 tuổi có biến chứng viêm phổi chứng tỏ viêm phổi góp phần ảnh hưởng làm nặng hơn triệu chứng của cơn hen cấp.
Với nhóm trẻ trên 5 tuổi, nhóm bệnh nhu hen phế quản không bội nhiễm viêm phổi không có trẻ nào có cơn hen mức độ nặng; 92,3% trẻ có cơn hen mức độ trung bình và 7,7% trẻ có cơn hen mức độ nhẹ. Với nhóm bệnh nhi có viêm phổi bội nhiễm có 28,6% trẻ có cơn hen mức độ nặng; 65,7% trẻ có cơn hen mức độ trung bình và 5,7% trẻ có cơn hen mức độ nhẹ (p<0,05). Điều này một lần nữa chứng minh tình trạng bội nhiễm viêm phổi làm nặng hơn mức độ nặng của cơn hen cấp. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ hen phế quản nhập viện chủ yếu là cơn hen cấp mức độ trung bình và nặng.
Đối với vấn đề sử dụng kháng sinh, với nhóm bệnh nhi hen phế quản kèm theo bội nhiễm viêm phổi, việc dùng kháng sinh là một chỉ định cần thiết. Tỷ lệ sử dụng kháng sinh trong nhóm có bội nhiễm là 100%. Với nhóm bệnh nhi hen phế quản không có bội nhiễm viêm phổi, tỷ lệ sử dụng kháng sinh là 11,1%. Đây là một chỉ định dùng thuốc không cần thiết. Các thầy thuốc lâm sàng  cần cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi sử dụng kháng sinh ở trẻ hen phế quản đơn thuần.
Đối với thời gian điều trị, số ngày điều trị trung bình của nhóm bệnh nhân trong cơn hen cấp không có biến chứng viêm phổi là 3,22 +1,06 ngày. Trong khi ở nhóm bệnh nhân có bội nhiễm viêm phổi là 5,25 + 2,28 ngày (p<0,05). Thời gian điều trị cho những bệnh nhi hen phế quản có bội nhiễm viêm phổi dài ngày hơn trẻ chỉ có cơn hen phế quản đơn thuần. Trong nghiên cứu này, thời gian điều trị dài ngày nhất của bệnh nhi hen phế quản không bội nhiễm viêm phổi là 5 ngày so với bệnh nhi hen phế quản có bội nhiễm viêm phổi là 18 ngày.
Như vậy, bội nhiễm viêm phổi làm cơn hen cấp nặng hơn, thời gian sử dụng kháng sinh kéo dài, hậu quả là thời gian nằm viện lâu hơn nhóm không bội nhiễm viêm phổi. Trong nghiên cứu này, khi so sánh thời gian điều trị trung bình giữa hai nhóm bệnh nhi dưới 5 tuổi và trên 5 tuổi, thời gian điều trị trung bình của nhóm dưới 5 tuổi là 5,2 + 2,47 ngày so với 4,55 + 1,84 ngày của nhóm trên 5 tuổi, tuy nhiên sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê.
Tác giả nghên cứu có kết luận, cơn hen cấp nặng thường gặp ở trẻ nhỏ. Biến chứng viêm phổi ở trẻ trong cơn hen cấp làm nặng thêm độ nặng của cơn hen cấp.
Lâm Quyên
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 393

Số lượt truy cập: 9365558

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang