Liên kết website








Đề tài khoa học
Điều trị tế bào gốc ở bệnh nhân thoái hoá khớp
[Đăng ngày: 13/10/2016]
Từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2015, nhóm tác giả nghiên cứu Trần Viết Tiến cùng cộng sự Bệnh viện Quân Y 103, Học viện Quân Y đã tiến hành đề tài nghiên cứu “Đánh giá mô bệnh học sụn khớp gối của bệnh nhân điều trị thoái hoá khớp bằng tế bào gốc mô mỡ tự thân”.
Đối tượng nghiên cứu gồm 10 bệnh nhân, tuổi từ 40-65, được chẩn đoán là thoái hoá khớp gối theo tiêu chuẩn của Hội thấp khớp học Mỹ ACR 1991, giai đoạn I-II theo phân loại của Kellgren- Lawrence. Tất cả các bệnh nhân trên đều được theo dõi và điều trị tại khoa Khớp và Nội tiết, Bệnh viện Quân Y 103, Học viện Quân Y.
Nghiên cứu được chia thành 02 nhóm: nhóm nghiên cứu 05 bệnh nhân và nhóm chứng trên 05 bệnh nhân. Nhóm nghiên cứu được điều trị bằng tế bào gốc mô mỡ tự thân. Nhóm chứng được tiêm đủ phác đồ 3 mũi sodium hyaluronate vào khớp. Các bệnh nhân được tiến hành nội soi khớp gối trước điều trị và sau điều trị 12 tháng.
Đây là nghiên cứu tiến cứu trên từng cá thể, lấy mẫu có chủ định, theo dõi dọc 12 tháng. Phương pháp nghiên cứu về nội soi sinh thiết sụn khớp gối được dựa trên các triệu chứng lâm sàng và X- quang xác định khớp gối có tổn thương nặng hơn để chọn vị trí nội soi (khớp gối phải hay trái). Các công tác chuẩn bị bệnh nhân, dụng cụ, vô cảm và kỹ thuật được tuân thủ theo quy trì nội soi khớp gối. Bệnh nhân được theo dõi biến chứng chặt chẽ trong và sau khi nội soi khới gối.
Về đánh giá tổn thương đại thể: nghiên cứu mô tả các biến đổi bề mặt khớp về màu sắc, tính chất đàn hồi, độ bóng, các vết nứt, loét, hoại tử và các biến đổi khác (khô, bằng phẳng hay lồi lõm, mất tổ chức sụn, có gai xương…). Mức độ tổn thương sụn được xác định qua 03 khía cạnh: độ sâu, độ rộng và nơi khu trú được đánh giá dựa theo thang điểm của Outerbridge, chia là 4 độ.
Đối với sinh thiết sụn khớp gối: nghiên cứu tiến hành lấy bệnh phẩm sinh thiết ở các vị trí sụn khớp ở vùng có tổn thương, xương dưới sụn tổn thương. Mảnh bệnh phẩm sau khi lấy ra được cố định trong dung dịch formalin 10%, gửi Khoa Giải phẫu bệnh làm xét nghiệm mô bệnh học vi thể.
Về đánh giá tổn thương vi thể: với các nguyên tắc đó OARSI đánh giá mức độ thoái hoá khớp như sau: sụn khớp bình thường được đánh giá độ 0, và mức độ nặng nhẹ của bệnh thoái hoá khớp được chia ra thành 6 độ.
Theo phân tích của tác giả nghiên cứu, tất cả các trường hợp thoái hoá khớp gối ở cả hai nhóm đều có tổn thương kết hợp sụn đùi chày ngoài và đùi chày trong. Trong nghiên cứu của Beguin J.A và cộng sự đưa ra kết luận: vị trí tổn thương trong thoái hoá khớp gối hay gặp nhất là sụn đùi chè (66%), tỷ lệ tổn thương sụn đùi chày ngoài và trong là 14% và 12%.
Đối với các dấu hiệu tổn thương trên nội soi khớp, tất cả đối tượng nghiên cứu đều có tràn dịch khớp gối mức độ nhẹ và dày màng hoạt dịch. Mỗi nhóm có 1 bệnh nhân không có gai xương. Không có trường hợp nào hẹp khe khớp dưới 3mm. Những tổn thương trên phù hợp với giai đoạn bệnh của các bệnh nhân ở cả hai nhóm là tổn thương giai đoạn I và II. Như vậy, quan sát trực tiếp sụn khớp qua nội soi khớp có thể cung cấp thông tin chính xác về đặc điểm của sụn khớp.
Trong nghiên cứu này, tác giả nghiên cứu đã sử dụng hệ thống của Outerbright để tính điểm tổn thương sụn khớp, đây là hệ thống cung cấp các thông tin khách quan về mức độ nặng của tổn thương mà còn đánh giá sự tiến triển của các thương tổn ở sụn khớp. Các thương tổn mô sụn trong thoái hoá khớp gối ở nhiều dạng khác nhau, được chia ra là 4 độ theo Outerbridge.
Kết quả nghiên cứu cho thấy sau điều trị bằng tế bào gốc không còn bệnh nhân tràn dịch khớp gối. Ở các bệnh nhân được điều trị nội khoa thông thường vẫn có 3/5 bệnh nhân tràn dịch mức độ trung bình. Khác biệt về mức độ tràn dịch khớp ở hai nhóm nghiên cứu là có ý nghĩa thống kê (p<0,05).
Cả hai nhóm đối tượng đều có sự hồi phục tổn thương sụn khớp, có 01 trường hợp có sự phục hồi các tế bào sinh sản ở sụn khớp trên vi thể. Hình ảnh vi thể sụn khớp sau điều trị phù hợp với những quan sát được đánh giá qua hình ảnh đại thể nội soi khớp gối.
Hầu hết bệnh nhân của cả hai nhóm không có sự thay đổi mức độ thoái hoá sụn khớp.
Nguyên nhân bệnh thoái hoá khớp là do mất cân bằng giữa hai quá trình đồng hoá và dị hoá, từ đó gây ra hư hại chức năng sụn khớp. Đã có các nghiên cứu mô tả hiện tượng khởi đầu của bệnh là mất các thành phần chính của chất nền của sụn khớp, bao gồm chất tạo keo (collagen) và aggrecan, đồng thời tăng hàm lượng nước trong mô sụn khớp của thoái hoá khớp. Nếu quá trình sửa chữa xảy ra, các tế bào sụn sinh sản và tụ thành từng đám.
Tác giả nghiên cứu có kết luận sử dụng tế bào gốc mô mỡ tự thân giúp hồi phục tổn thương tốt hơn phương pháp điều trị nội khoa thông thường. Sau điều trị bằng tế bào gốc không còn bệnh nhân tràn dịch khớp gối, sự tái tạo sụn khớp thể hiện rõ rệt, có một bệnh nhân giảm mức độ thoái hoá từ độ II thành độ I. Có sự phục hồi các tế bào sinh sản ở sụn khớp, không còn thoái hoá tơ huyết sụn khớp ở nhóm điều trị bằng tế bào gốc.
Chúng ta biết rằng thoái hoá khớp là bệnh thường gặp trong nhóm bệnh lý mạn tính của khớp, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy trong số 0,3 đến 0,5% dân số bị bệnh lý về khớp thì thoái hoá khớp chiếm 20%. Có nhiều phương pháp để chẩn đoán thoái hoá khớp và mỗi phương pháp đều có những hạn chế nhất định. Từ nhiều năm nay, nội soi khớp với nguyên lý nhìn trực tiếp đã đem lại hiệu quả cao trong chẩn đoán và điều trị các bệnh khớp, đặc biệt đối với khớp gối.
Hiện nay, đã có nhiều phương pháp điều trị thoái hoá khớp, tuy nhiên chưa có phương pháp nào có thể phục hồi tổn thương về mặt sinh học, chúng chỉ có tác dụng giảm đau, làm chậm tiến triển của bệnh.
Ở Việt Nam, việc nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh nói chung đã được khởi đầu từ những năm 1995, tuy nhiên việc nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc mô mỡ tự thân trong điều trị thoái hoá khớp gối vẫn còn là lĩnh vực mới hiện nay.
Đức Bảo
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 293

Số lượt truy cập: 9361130
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang