Liên kết website








Đề tài khoa học
Khảo sát nồng độ glucagon huyết tương ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2
[Đăng ngày: 16/10/2016]
Glucagon là một hocmon được bài tiết từ tế bào alpha đảo tụy, bản chất là polypeptide mạch thẳng gồm 29 acid amin. Glucagon tác dụng lên chuyển hoá ở nhiều cơ quan: tuỵ, thận, tim, mô mỡ; trong đó gan là mô đích chính cho hoạt động sinh lý của glucagon.
Cơ chế hoạt động của glucagon đối lập với insulin nhằm duy trì đường huyết ổn định bằng cách kích thích sản xuất glucose ở gan trong trạng thái đói. Có nhiều yếu tố kích thích tiết glucagon khi nồng độ đường huyết giảm, nhưng có 03 cơ chế chính: glucose kích thích trực tiếp tế bào alpha, sự thoát ức chế của insulin và ảnh hưởng của hệ thần kinh tự động lên tế bào alpha tuỵ đảo. Ngược lại, khi nồng độ đường huyết tăng cao, có nhiều yếu tố tham gia ức chế tiết glucagon, trong đó đóng vai trò quan trọng nhất là đường huyết và insulin.
Các nghiên cứu trước đây đã khẳng định glucagon tham gia vào cơ chế bệnh đái tháo đường týp 2, và cũng có nhiều nghiên cứu nước ngoài đánh giá sự liên quan giữa glucagon với các yếu tố nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 như: tuổi, BMI, rối loạn lipid máu…
Nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Minh Núi cùng cộng sự bộ môn Tim- Thận- Khớp- Nội tiết, Học viện Quân Y đã có báo cáo nghiên cứu “Khảo sát nồng độ glucagon huyết tương và mối liên quan với một số yếu tố nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2”
Đây là nghiên cứu cắt ngang, mô tả. Tất cả các đối tượng nghiên cứu được khám lâm sàng (hỏi tiền sử, đo cân nặng, chiều cao, huyết áp), làm các xét nghiệm máu lúc đói: glucose, lipid máu (triglyceride, LDL-C, HDL-C, cholesterol), axit uric.
Định lượng gucagon theo phương pháp ELISA Sandwich trên máy Achitect I 2000 tại labo công nghệ cao Học viện Quân Y. Đơn vị tính pg/ml. Chỉ số tham chiếu nồng độ glucagon ở người bình thường (4,5-320)pg/ml.
Kết quả nghiên cứu có 44 đối tượng đủ điều kiện tham gia, gồm 29 nam và 15 nữ; tuổi trung bình 67,7; chỉ số khối cơ thể BMI trung bình 22,73 kg/m2. Theo tác giả nghiên cứu ở người khoẻ mạnh, nồng độ glucagon huyết tương bình thường dao động (4,5-320) pg/ml, thấp nhất là sau khi ăn do glucagon bị ức chế tiết bởi insulin, ngược lại glucagon tăng cao khi đói do được kích thích tăng tiết. Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về nồng độ glucagon ở bệnh nhân đái tháo đường, tuy nhiên ở Việt Nam cho đến nay chưa có nghiên cứu nào.
Tác giả nghiên cứu phân tích cho thấy kết quả nghiên cứu nồng độ glucagon huyết tương dao động từ 13,06 đến 55,08 pg/ml, giá trị trung bình là (20,29 + 8,35) pg/ml.
Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra không có sự tương quan giữa nồng độ glucagon huyết tương với tuổi và giới. Nhóm nam giới có nồng độ glucagon trung bình (19,63 + 6,14) pg/ml, nhóm nữ giới có nồng độ glucagon trung bình (21,55 + 11,66) pg/ml; không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p>0,05). Nồng độ glucagon huyết tương trung bình ở nhóm trên 60 tuổi là (20,74 + 9,27) pg/ml, còn ở nhóm dưới 60 tuổi có nồng độ glucagon là (19,63 + 6,05) pg/ml, sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê (p>0,05)
Đối với khảo sát nhóm có chỉ số BMI < 23 (kg/m2), nồng độ glucagon trung bình (20,66 + 9,55) pg/ml, không khác biệt so với nhóm BMI > 23 (kg/m2),  nồng độ glucagon trung bình (19,95 + 7,28) pg/ml (p>0,05).
Tác giả nghiên cứu nhận xét nồng độ glucagon huyết tương cũng không tương quan với nồng độ acid uric máu. Cohen JL và cộng sự (1985) thực hiện nghiên cứu trên bệnh nhân đái tháo đường týp 1 thấy rằng, khi tiêm 1mg glucagon tĩnh mạch, nồng độ acid uric huyết tương tăng trung bình từ 11,4 mg/dl lên 13 mg/dl, sự bài suất qua nước tiểu tăng lên 90% (p<0,05). Tuy nhiên, Masaki ishihara và cộng sự khi thực hiện trên 100 bệnh nhân đái tháo đường lại thấy rằng, bệnh nhân đái tháo đường có nồng độ acid uric thấp hơn so với người bình thường, có thể do ở những bệnh nhân này hấp thu năng lượng kém, trong khi đào thảo acid uric qua nước tiểu lại bình thường (p<0,05).
Nồng độ glucagon huyết tương không tương quan có ý nghĩa thống kê với nồng độ cholesterol, HDL-C và triglyceride máu, nhưng có sự tương quan đồng thuận có ý nghĩa thống kê với nồng độ LDL-C máu. Nghiên cứu về vấn đề này còn nhiều tranh cãi, John E và cộng sự nghiên cứu tác dụng sinh lý của glucagon trên chuyển hoá lipid ở người (1975), thấy rằng sau khi tiêm glucagon, nồng độ acid béo tự do (FFA) tăng cao hơn so với trước khi tiêm (p<0,05); nhưng nghiên cứu của John E và cộng sự (1973) lại thấy rằng, ở bệnh nhân đái tháo đường glucagon huyết tương kích thích phân giải lipid dẫn đến tăng FFA, ngược lại trên người khoẻ mạnh khi tiêm glucagon lại dẫn đến giảm FFA (p<0,05). Các tác giả cho rằng ở bệnh nhân đái tháo đường, do tác dụng ức chế phân giải lipid của insulin mạnh hơn tác dụng kích thích phân giải lipid của glucagon, dẫn đến giảm nồng độ FFA máu.
Tác giả nghiên cứu Nguyễn Minh Núi có kết luận nồng độ glucagon huyết tương trung bình ở người đái tháo đường týp 2 trên 40 tuổi là 20,29 + 8,35 (pg/ml), dao động trong khoảng từ 13,06 đến 55,08 (pg/ml). Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về nồng độ glucagon giữa hai giới nam và nữ, giữa nhóm béo phì và không béo phì. Glucagon huyết tương tham gia điều chỉnh mỡ máu, có sự tương quan thuận có ý nghĩa thống kê giữa glucagon huyết tương với thành phần LDL-C trong máu. Chưa thấy có sự tương quan có ý nghĩa thống kê giữa tuổi, nồng độ glucagon huyết tương với nồng độ glucose máu lúc đói và acid uric máu.

Anh Duy
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 269

Số lượt truy cập: 9361142
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang