Tác giả nghiên cứu Nguyễn Thành Đăng – Trung tâm Y khoa Medic thành phố Hồ Chí Minh đã thực hiện đề tài nghiên cứu “chất tương phản MRI-Primovist – vai trò trong chẩn đoán thương tổn gan”.
Đề tài nghiên cứu nhằm vào đánh giá vai trò của chất tương phản MRI đặc hiệu cho tế bào gan primovist phát hiện u nhỏ ở gan và phân biệt giữa tổn thương lành tính và ác tính của gan, qua đó phát huy tối đa độ chính xác hình ảnh của u gan, tránh các trường hợp thực hiện sinh thiết gan không cần thiết gây nhiều biến chứng.
Theo báo cáo của tác giả Nguyễn Thành Đăng có 200 bệnh nhân chụp cộng hưởng từ gan có tiêm chất tương phản primovist tại Trung tâm Y khoa Medic được tác giả nghiên cứu hồi cứu trong thời gian từ tháng 01/2013 đến tháng 01/2016. Độ tuổi đối tượng nghiên cứu từ 28-72 tuổi. Đối với những bệnh nhân có thương tổn ác tính đều được làm sinh thiết gan, đối với những bệnh nhân có thương tổn lành tính được theo dõi trên một năm.
Kết quả nghiên cứu có 65 trường hợp u nguyên bào gan, 5 trường hợp u di căn gan (Metastasis); 2 trường hợp u đường mật, 2 trường hợp u tuyến (Adenoma); 26 trường hợp nốt tăng sản (FNH); 24 trường hợp u máu (Hemangiomas); 14 trường hợp nốt tái tạo (Regenerative nodules); 20 trường hợp nang gan (cyst); 5 trường hợp áp xe gan; 37 trường hợp không thấy tổn thương gan. Tất cả bệnh nhân được chụp MRI gan với chuỗi xung T2WI fatsat, xung khếch tán (Diffuson) và Dynamic gan với chất tương phản Primovist trên máy siemens Avanto 1,5T MRI.
Theo phân tích của tác giả nghiên cứu trong 65 ca kết quả MRI là u nguyên bào gan có 8 trường hợp kích thước u nhỏ hơn 1cm, 32 trường hợp kích thước u từ 1-2cm; 25 trường hợp kích thước u lớn hơn 2cm. Có 26 trường hợp tiến hành phẫu thuật cho kết quả có 24 ca u nguyên bào gan, 2 ca u đường mật. Có 39 trường hợp làm TOCE và RFA không có giải phẫu bệnh. Trong 25 ca u máu có bắt chất chất tương phản điển hình từ ngoại vi vào trung tâm, 14 trường hợp có nốt tái tạo qua theo dõi trên 1 năm không thấy thay đổi kích thước. Trong 5 ca áp xe gan có 3 ca đã được điều trị khỏi và 2 ca sinh thiết kết quả là u nguyên bào gan.
Chúng ta biết rằng u nguyên bào gan là ung thư tế bào gan, là một loại ung thư gan nguyên phát do sự tăng sinh ác tính của các tế bào biểu mô gan (hepatocyte). Có khoảng 80% ung thư tế bào gan xuất hiện trên nền gan viêm mạn tính và xơ hóa. Những trường hợp có nguy cơ cao mắc bệnh là người có viêm gan B, viêm gan C mạn tính, xơ gan do viêm gan vi rút hoặc xơ gan do rượu. Thực hiện tầm soát đối với những bệnh nhân nguy cơ rất cao là xơ gan viêm gan B hoặc C cần mỗi 3 tháng siêu âm tầm soát, xét nghiệm AFP máu, mỗi 6-12 tháng thực hiện chụp CT scan hoặc MRI động.
Tiêu chuẩn để chẩn đoán xác định là có hình ảnh điển hình của ung thư tế bào gan. Cụ thể người bệnh được chụp CT hay MRI động, có bơm thuốc cản quang hay cản từ. Trong trường hợp khối u tăng quang trên thì động mạch và tháo thuốc ở thì tĩnh mạch cửa là hình ảnh điển hình. Bệnh nhân có dấu ấn ung thư AFP, hiện nay nếu AFP≥200ng/ml là giá trị mang tính gợi ý chẩn đoán ung thư tế bào gan.
Sinh thiết gan là biện pháp sau cùng để xác định chẩn đoán trong những trường hợp bệnh nhân có tổn thương trong nhu mô gan (lớn hơn 1 cm) nhưng không thỏa những tiêu chuẩn chẩn đoán của chụp CT, MRI hoặc xét nghiệm AFP.
Thường sau khi bệnh nhân được điều trị ung thư tế bào gan, người bệnh cần tuân thủ điều trị viêm gan siêu vi và tái khám định kỳ để tầm soát bệnh tái phát. Bệnh nhân được theo dõi sau điều trị lần đầu tiên 1 tháng; sau đó cách mỗi 2 tháng để phát hiện sớm. Mỗi lần tái khám bệnh nhân được xét nghiệm chức năng gan, men gan SGOT, SGPT, AFP máu, đo nồng độ vi rút trong máu nếu cần, siêu âm. Xét nghiệm chụp CT và MRI được chỉ định khi siêu âm nghi ngờ có tái phát trong gan.
Về phòng bệnh, trẻ em vừa sinh ra trong 24 giờ đầu cần được tiêm vắc xin viêm gan B, người lớn chưa có đủ kháng thể bảo vệ cần được tiêm phòng vắc xin kháng vi rút B. Đẩy mạnh công tác truyền thông trong cộng đồng phòng ngừa bệnh viêm gan vi rút B, viêm gan vi rút C qua 3 đường lây là quan hệ tình dục không an toàn, lây qua đường máu và truyền từ mẹ sang con. Những bệnh nhân mắc bệnh viêm gan B,C hoạt động cần được phát hiện và điều trị hiệu quả. Đối với những bệnh nhân viêm gan B,C mạn tính, xơ gan cần tầm soát định kỳ để phát hiện ung thư gan sớm.
Tường Huân