Theo báo cáo của Bộ Y tế, năm 2016 toàn quốc đã mở rộng các cơ sở điều trị Methadone từ 55 tỉnh, thành phố năm 2015 ra tất cả 63 tỉnh, thành phố trong năm 2016. Hiện toàn quốc có 257 cơ sở điều trị Methadone; 50.800 bệnh nhân tham gia điều trị; so với năm 2015 tăng 58 cơ sở điều trị Methadone và 7.900 người tham gia điều trị.
Nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Thanh Sơn cùng cộng sự đã tiến hành nghiên cứu “Đánh giá kết quả điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tại Tp. Tân An, tỉnh Long An. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2014 đến tháng 7/2015, tác giả nghiên cứu chia sẻ mục đích nghiên cứu là mô tả kết quả điều trị Methadone, tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng, kiến nghị cải thiện chất lượng phục vụ bệnh nhân, mở rộng độ bao phủ của chương trình tại địa phương.
Tác giả nghiên cứu đã thực hiện hồi cứu hồ sơ bệnh án của 100 bệnh nhân đã điều trị duy trì trên 6 tháng và trong giai đoạn liều duy trì. Kết quả cho thấy sau 6 tháng điều trị, tỷ lệ bệnh nhân sử dụng heroin giảm còn 32%, sau 12 tháng điều trị giảm còn 16,7%; tuy nhiên có 10,4% bệnh nhân đã sử dụng ma túy đã sau 6 tháng điều trị Methadone.
Nghiên cứu không phát hiện bệnh nhân dùng bơm kim tiêm, không có bệnh nhân nào nhiễm HIV mới sau 12 tháng điều trị. Trung bình đối tượng nghiên cứu tăng 2kg sau 6 tháng và tăng thêm 2,3kg sau 6-12 tháng điều trị; kết quả nghiên cứu những bệnh nhân sau 6 tháng điều trị Methadone có gần 68% không còn nguy cơ trầm cảm; 23,3% bệnh nhân đã có việc làm. Tác giả nghiên cứu cho rằng giai đoạn quan tâm, giám sát đã có tác động tốt đến sự tuân thủ điều trị của đối tượng nghiên cứu. Đối với những bệnh nhân có tiếp xúc với người nghiện; khoảng cách đi uống thuốc xa và bố trí giờ giấc uống thuốc chưa phù hợp đã có ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Tác giả kiến nghị cần tăng cường trách nhiệm của gia đình trong việc hỗ trợ bệnh nhân và điều chỉnh giờ uống thuốc phù hợp sẽ góp phần giúp bệnh nhân điều trị đạt được kết quả tốt hơn.
Một nghiên cứu cắt ngang khác được thực hiện bởi nhóm tác giả Lê Thị Thanh Xuân cùng cộng sự Viện đào tạo Y học Dự phòng và Y tế công cộng Đại học Y Hà Nội tìm hiểu tình trạng sức khỏe và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân bắt đầu điều trị Methadone tại 3 tỉnh Điện Biên, Lai Châu và Yên Bái của nhiễm HIV.
Theo tác giả nghiên cứu có 301 đối tượng đủ điều kiện tham gia nghiên cứu; kết quả cho thấy tỷ lệ đối tượng có nằm viện trong vòng 3 tháng qua là 3%. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu có vấn đề sức khỏe trong vòng 30 ngày là 12,7%. Các đối tượng nghiên cứu có tiền sử mắc viêm gan vi rút B là 9%; mắc viêm gan vi rút C là 20,4%; nhiễm trùng cơ hội 2% và mắc các bệnh khác là 4,3%. Đa số đối tượng nghiên cứu tự đánh giá cuộc sống hiện tại ở mức trung bình với tỷ lệ 73%; mức độ tốt là 20,6%. Điểm chất lượng cuộc sống trung bình là 76/100; trong đó cao nhất là điểm về lĩnh vực môi trường 69,1; thấp nhất là điểm về lĩnh vực tinh thần có 59,8. Tác giả nghiên cứu kiến nghị cần tiếp tục nghiên cứu hiệu quả chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại các tỉnh, thành phố trong nước để nâng cao độ bao phủ và tính bền vững của chương trình.
Tác giả nghiên cứu Lê Văn Quân và cùng cộng sự đã tiến hành nghiên cứu cắt ngang “Thực trạng điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tại tỉnh Bình Thuận năm 2014”. Kết quả nghiên cứu có 192 đối tượng nghiên cứu tham gia; trong đó nam giới chiếm 96,4%; nhóm tuổi đang tham gia điều trị nhiều nhất là 20-30 tuổi; đối tượng nghiên cứu độc thân chiếm 61,5%; đối tượng nghiên cứu có tham gia sử dụng ma túy trên 3 năm là nhiều nhất, có 126 người với tỷ lệ 65,6%. Số đối tượng nghiên cứu có sử dụng thêm ma túy khác là 28 người; sử dụng thuốc lá 175 người (91,1%). Trong quá trình điều trị cho thấy các tình trạng được cải thiện gồm có việc làm ổn định (46,4%); cảm giác tình dục được cải thiện (72,4%); táo bón giảm từ 83% đối tượng nghiên cứu xuống còn 56%. Tần suất sử dụng ma túy giảm xuống đáng kể, số bệnh nhân có tần suất sử dụng từ 2-3 lần/ngày giảm còn 02 người (1%). Tác giả nghiên cứu cho rằng việc triển khai cơ sở điều trị Methadone đã có rất nhiều hiệu quả, lợi ích cho người nghiện tại tỉnh Bình Thuận.
Mai Trang