Nattokinase là một loại thực phẩm lên men của đậu nành nổi tiếng hơn 1.000 năm tại Nhật Bản có tác dụng lên hệ tim mạch làm hạ huyết áp, tan cục máu đông, giảm độ cứng thành mạch.
Tại Hội nghị khoa học Tim mạch miền Trung Tây Nguyên lần thứ 8 được tổ chức vào tháng 12/2015, GS TS Huỳnh Văn Minh cùng các cộng sự Trường Đại học Y Dược Huế đã báo cáo đề tài “Nghiên cứu vai trò men đậu nành Nattokinase NSK-SD chiết xuất từ đậu nành Nhật Bản trên bệnh nhân tăng huyết áp”. Nghiên cứu chọn những người đến khám tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế, tuổi từ 18-70 được chẩn đoán tiền tăng huyết áp và tăng huyết áp độ 1 (huyết áp tâm thu 130 - dưới 160 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương dưới 100 mmHg; những bệnh nhân này chưa từng điều trị trước đó và không có biến chứng lâm sàng tăng huyết áp. Có 71 người tham gia nghiên cứu, chia làm 2 nhóm: có 37 người sử dụng Nattokinase và 34 người là nhóm placebo. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6/2013 đến tháng 7/2014. Về sản phẩm NattoEnzym được sản xuất bởi DHG Pharma với nguồn nguyên liệu Nattokinase độc quyền. Thành phần 1 viên NattoEnzym chứa Nattokinase 670 FU; liều uống 2 lần sáng 1 viên, tối 1 viên, uống trước bữa ăn 30 phút hoặc sau khi ăn 1 giờ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 47,66; độ tuổi từ 24 đến 68 tuổi. Về đặc điểm tăng huyết áp, tăng huyết áp độ 1 chiếm gần 55% nhiều hơn so với nhóm tiền tăng huyết áp (45%). Các số liệu về các yếu tố nguy cơ như chỉ số khối cơ thể BMI ≥ 23kg/m2; rối loạn lipit máu; hs-CRP > 3 mg/l ở nhóm có sử dụng Nattokinase (37 người) và nhóm placebo (34 người) không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê.
Về đặc điểm các chỉ số sinh hóa máu như TC (mmol/l), TG (mmol/l), HDL-C (mmol/l); LDL-C (mmol/l); Glucose (mmol/l); hs-CRP (mg/l); ure (mmol/l); Creatinin (µmol/l); SGPT, SGOT (UI/l) giữa 2 nhóm nghiên cứu cũng không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Nghiên cứu cho thấy Nattokinase giảm huyết áp tâm thu thời điểm 2 tuần, 4 tuần, 6 tuần, 8 tuần (p < 0,001). Nattokinase giảm huyết áp tâm trương thời điểm 2 tuần, 4 tuần, 6 tuần, 8 tuần (p < 0,05). Đối với tác dụng Nattokinase lên chỉ điểm vữa xơ động mạch và các chỉ số sinh hóa; nhóm có sử dụng Nattokinase làm giảm giá trị PWV (cm/s) và PP (mmHg) nhiều hơn so với nhóm placebo (p < 0,05) và Nattokinase giảm được cholesterol toàn phần và LDL-C hơn nhóm placebo (p < 0,01).
Theo GS TS Huỳnh Văn Minh, các tác dụng khác của Nattokinase là làm giảm glucose, hs-CRP tuy nhiên so sánh giữa 2 nhóm không có sự khác biệt ý nghĩa thống kê. Ở nhóm sử dụng Nattokinase các chỉ số ure và creatinin máu, SGPT và SGOT thay đổi không đáng kể (p < 0,05). Tác giả nghiên cứu cũng báo cáo Nattokinase có khả năng làm giảm độ nhớt của máu, độ dính của hồng cầu giảm cũng như nồng độ fibrinogen huyết tương. Cơ chế làm hạ huyết áp được nhắc đến nhiều nhất là cơ chế tác động của Nattokinase lên hệ Renin-Angiotensin-Aldosterone (RAA). Mặc dù Nattokinase làm giảm độ nhớt của máu, độ dính của hồng cầu, ức chế quá trình dày nội mạc mạch máu, ức chế hiện tượng viêm trong vữa xơ động mạch cũng như làm giảm lipit máu, các yếu tố đó góp phần làm giảm hiện tượng vữa xơ động mạch tuy nhiên vì chỉ có 2 tháng để nghiên cứu vì vậy tác giả nghiên cứu cho rằng chưa đủ để đánh giá.
Tác giả nghiên cứu cũng lưu ý cho đến nay, cơ chế làm hạ lipit máu của Nattokinase chưa được lý giải thấu đáo; một số tác giả nghiên cứu cho isoflavin được xem là một estrogen thực vật có tác dụng làm giảm lipit máu. GS TS Huỳnh Văn Minh cũng lưu ý cần có thêm nhiều nghiên cứu để có kết luận đầy đủ về sự giảm nồng độ hs-CRP, đây là dự báo quan trọng đối với các biến cố bệnh tim mạch.
Kết luận của nghiên cứu là qua quá trình nghiên cứu trên lâm sàng đã cho thấy vai trò của Nattokinase từ đậu nành đã rất có ý nghĩa trong việc giảm đồng thời huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương có ý nghĩa thống kê so với placebo ở người tiền tăng huyết áp và tăng huyết áp độ 1. Đối với chứng xơ vữa động mạch, Nattokinase giảm cứng động mạch thông qua hiệu quả làm giảm PWV và PP cũng như có hiệu quả tốt lên một số thành phần lipit máu như làm giảm cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol so với nhóm placebo. Tuy vậy, hiệu quả Nattokinase lên glucose máu và hs-CRP chưa rõ ràng. Nattokinase không ảnh hưởng bất lợi lên các chỉ số ure, creatinin, SGOT, SGPT sau 8 tuần sử dụng liên tục. Trong suốt quá trình nghiên cứu, không có bất cứ một phản ứng phụ hay tai biến nào xuất hiện trên nhóm người tình nguyện. Theo GS TS Huỳnh Văn Minh, Nattokinase là sản phẩm có tính an toàn cao dùng trong hỗ trợ điều trị bệnh tăng huyết áp và các bệnh tim mạch hiện nay./.
Công Long