Từ tháng 4/2014 đến tháng 1/2017, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Thị Hồng cùng cộng sự Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh; Bệnh viện Phụ sản Trung ương, tiến hành nghiên cứu mô tả cắt ngang báo cáo đề tài “Nhận xét sự thay đổi chỉ số Doppler ống tĩnh mạch ở thai chậm phát triển trong tử cung so với thai bình thường ở tuổi thai từ 32 đến 33 tuần”.
Tác giả nghiên cứu phân tích báo cáo, tuổi thai phụ, ở nhóm thai chậm phát triển trong tử cung có tuổi > 35 và 18-24 chiếm tỷ lệ khá cao điều này phù hợp với các nghiên cứu trước phụ nữ ở độ tuổi > 35 và < 20 thì tỷ lệ thai chậm phát triển trong tử cung cao hơn các nhóm khác. Khi bà mẹ mang thai còn trẻ tuổi cơ thể chưa phát triển hoàn thiện thiếu kiến thức về chăm sóc thai nghén ngược lại khi bà mẹ lớn tuổi thì sức khỏe giảm sút đồng thời bị chi phối bởi công việc nên không có thời gian chăm sóc thai nghén. Đây là những nguyên nhân gây ra thai chậm phát triển trong tử cung. Ở những thai bình thường thai phụ có độ tuổi từ 25-35 tuổi chiếm nhiều nhất đây là độ tuổi người phụ nữ mang thai thuận lợi nhất ít xảy ra các bệnh lý và biến chứng trong thời kỳ mang thai.
Kết quả nghiên cứu cho thấy ở những thai chậm phát triển trong tử cung giá trị trung bình của chỉ số xung: 1,14+0,29 chỉ số trở kháng: 0,73+0,13, tỷ lệ S/a: 3,75+1,15. So với chỉ số Doppler ống tĩnh mạch ở thai bình thường thì giá trị trung bình các chỉ số xung, chỉ số trở kháng tỷ lệ S/a ở thai chậm phát triển trong tử cung cao hơn, và sự khác biệt các chỉ số Doppler giữa thai bình thường và thai chậm phát triển trong tử cung có ý nghĩa thống kê với p<0,005. Chứng tỏ có sự thay đổi về lưu lượng tuần hoàn ở những thai chậm phát triển trong tử cung. Nghiên cứu của tác giả có chung nhận định so với một số các tác giả trên thế giới: Tác giả Wegrzyn và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu với mục đích so sánh các chỉ số PI, RI, S/a của Doppler ống tĩnh mạch ở thai chậm phát triển và thai bình thường cho thấy nhóm thai chậm phát triển trong tử cung các chỉ số này cao hơn so với thai bình thường.
Tác giả Cruz-Martinez và cộng sự đánh giá sự thay đổi chỉ số PI của Doppler ống tĩnh mạch có tuổi thai dưới 34 tuần. Tác giả cho thấy chỉ số PI của ống tĩnh mạch của thai chậm phát triển nằm trên đường BPV thứ 95 trước khi sinh 26 ngày 12 ngày và 5 ngày. Tác giả cho rằng chỉ số PI của ống tĩnh mạch trong thai chậm phát triển có thể tăng sớm hơn, chính vì vậy thăm dò chỉ số xung Doppler ống tĩnh mạch có vai trò quan trọng trong theo dõi và tiên lượng thai chậm phát triển trong tử cung.
Từ kết quả nghiên cứu trên cho thấy trong thực hành lâm sàng các nhà sản khoa cần tiến hành thăm dò Doppler mạch máu của thai đặc biệt là thăm dò Doppler ống tĩnh mạch để phát hiện sớm sự biến đổi và phân bố lại tuần hoàn của thai ở những thai chậm phát triển trong tử cung. Sự xuất hiện các kết quả chỉ số Doppler ống tĩnh mạch bất thường là một yếu tố chứng tỏ tình trạng tuần hoàn của thai không tốt, đây là nguyên nhân dẫn đến suy thai, thai chậm phát triển trong tử cung. Sự thay đổi lưu lượng tuần hoàn của thai xảy ra trước khi có sự thay đổi nhịp tim của thai, chính vì vậy sự tăng lên của các chỉ số Doppler ống tĩnh mạch so với thai bình thường được coi là dấu hiệu cảnh báo thai có tình trạng rối loạn tuần hoàn trước khi có các yếu tố nguy cơ đe dọa tính mạng thai. Vì vậy để có được kết quả thai nghén tốt nhất trong những trường hợp thai chậm phát triển trong tử cung thì các bác sĩ cần phải phát hiện sớm những thay đổi về chỉ số Doppler ống tĩnh mạch. Các nghiên cứu đã chứng tỏ thăm dò Doppler ống tĩnh mạch là một trong những thăm dò quan trọng giúp đánh giá tình trạng tuần hoàn ở những thai chậm phát triển trong tử cung.
Tác giả nghiên cứu có kết luận, chỉ số xung, chỉ số trở kháng, tỷ lệ S/a ở thai chậm phát triển cao hơn so với thai bình thường. Sự thay đổi về chỉ số Doppler ống tĩnh mạch ở thai chậm phát triển trong tử cung so với thai bình thường có ý nghĩa thống kê.
Siêu âm là một phương pháp thăm dò không can thiệp được áp dụng rộng rãi trong sản phụ khoa. Ngoài áp dụng siêu âm để thăm dò hình thái thái thai, siêu âm Doppler còn có vai trò thăm dò tình trạng tuần hoàn của thai từ đó có thể tiên lượng được tình trạng sức khỏe của thai nhi khi thai còn trong tử cung. Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về Doppler ống tĩnh mạch ở thai bình thường và thai chậm phát triển trong tử cung. Các nghiên cứu đã chứng tỏ siêu âm Doppler ống tĩnh mạch là một trong những thăm dò quan trọng giúp đánh giá tình trạng tuần hoàn ở những thai chậm phát triển trong tử cung. Thăm dò Doppler ống tĩnh mạch có thể giúp các bác sĩ biết được bất thường về tuần hoàn thai, góp phần cải thiện việc quản lý thai chậm phát triển trong tử cung. Ở Việt Nam các nghiên cứu mới chỉ tập trung vào động mạch rốn, động mạch não, động mạch tử cung ở thai bình thường và thai bệnh lý, cho đến nay, nghiên cứu về Doppler ống tĩnh mạch còn rất ít, và chưa có nghiên cứu nào cho thấy sự thay đổi về chỉ số Doppler ống tĩnh mạch ở thai chậm phát triển trong tử cung so với thai bình thường.
Hoa Phượng