Đội ngũ điều dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc người bệnh, hỗ trợ và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, giúp người bệnh được chăm sóc tốt nhất trong quá trình khám, điều trị tại các cơ sở y tế, đặc biệt là điều dưỡng các khoa lâm sàng. Trình độ chuyên môn của điều dưỡng thể hiện qua mức độ tự tin trong việc tiếp cận, thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng trên người bệnh và tư vấn hỗ trợ cho người bệnh trong quá trình khám, chữa bệnh. Theo qui định điều dưỡng có chức danh nghề nghiệp khác nhau thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, tuy nhiên tại các cơ sở y tế tuyến huyện trình độ chuyên môn của điều dưỡng còn nhiều hạn chế và chưa được phân nhiệm vụ theo chức danh nghề nghiệp. Một số nghiên cứu đã cho thấy một tỷ lệ tương đối lớn điều dưỡng chưa có nhiều cơ hội thực hành các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản và chuyên sâu, và do đó mức độ tự tin khi thực hiện các kỹ thuật này cũng khá thấp, và chưa được tham gia nhiều chương trình đào tạo liên tục theo Thông tư 23 của Bộ Y tế.
Từ tháng 11/2016 đến tháng 7/2017, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thu – Trường Đại học Y Hà Nội và Sở Y tế Bắc Giang thực hiện nghiên cứu cắt ngang mô tả báo cáo đề tài “Thực trạng thực hiện kỹ thuật điều dưỡng chuyên ngành nội và hồi sức cấp cứu nhi tại các bệnh viện huyện tỉnh Bắc Giang”.
Địa điểm nghiên cứu: 08 BVĐK huyện tỉnh Bắc Giang: Sơn Động, Lục Nam, Lạng Giang, Yên Dũng, Yên Thế, Hiệp Hòa, Tân yên, Việt Yên.
Đối tượng nghiên cứu:
- Toàn bộ 110 điều dưỡng các khoa lâm sàng: khoa Nội, Nội nhi, khoa Hồi sức cấp cứu, Hồi sức cấp cứu-Nhi.
- Lãnh đạo bệnh viện, Trưởng phòng chỉ đạo tuyến cơ sở ĐTLT, Trưởng khoa, điều dưỡng trưởng khoa.
- Báo cáo số liệu về công tác ĐTLT.
Mức độ tự tin của điều dưỡng bệnh viện Phổi Trung ương ở một số kỹ thuật (phụ giúp bác sĩ chọc dò dịch màng phổi, chọc dò dịch não tủy, đặt nội khí quản, cho ăn qua sonde dạ dày) trong nghiên cứu cảu tác giả Nguyễn Thị Hoài Thu dao động từ 51,6% đến 80,2%, cao hơn nhiều so với nghiên cứu của BS Hoài Thu.
Hai kỹ thuật về nhi khoa có mức độ thực hành thường xuyên, mức độ tự tin của điều dưỡng hạng III bằng không, thấp hơn rất nhiều so với điều dưỡng hạng IV. Hút đờm dãi cho trẻ là kỹ thuật không khó tuy nhiên điều dưỡng hạng III có thực hành thường xuyên, mức độ tự tin bằng không, 100% ít tự tin trong khi đó thực hành thường xuyên, mức độ tự tin của điều dưỡng hạng IV trên 50%.
Do BVĐK huyện chưa phân công nhiệm vụ điều dưỡng theo chức danh nghề nghiệp, nên xảy ra tình trạng điều dưỡng hạng IV thực hiện nhiều kỹ thuật thuộc nhiệm vụ của điều dưỡng hạng III và tự tin hơn. Điều dưỡng hạng III chưa thực hết nhiệm vụ chức năng của mình, còn điều dưỡng hạng IV thì lại thực hiện vượt quá nhiệm vụ, chức năng qui định, trong khi hưởng lương thấp hơn điều dưỡng hạng III, đó là sự mất công bằng trong việc phân công theo vị trí việc làm.
Nhu cầu ĐTLT kỹ thuật điều dưỡng chuyên ngành nội, hồi sức cấp cứu: 5/9 kỹ thuật có nhu cầu đào tạo chuyên ngành nội, hồi sức cấp cứu có nhu cầu ĐTLT từ 67,3 đến 75,5% ở nhân viên điều dưỡng, tỷ lệ này còn cao hơn ở điều dưỡng quản lý (từ 91,7% đến 100%).
Thứ tự ưu tiên ĐTLT là: (1) Chuẩn bị đặt catheter tĩnh mạch trung tâm. (2) Trợ giúp bác sĩ mở và đặt khí quản. (3) cấp cứu ngừng tim, ngừng thở. (4) Trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch màng phổi, màng tim, màng bụng. (5) Hồi sức cho trẻ sơ sinh khi bị ngạt. Các kỹ thuật này có mức độ tự tin của nhân viên điều dưỡng thấp dưới 40,0% và đều là kỹ thuật khó chuyên sâu, cần được ĐTLT thường xuyên, mong muốn này thực tế và rất phù hợp, vì nếu không tự tin khi thực hiện trên bệnh nhân, người nhà bệnh nhân không an tâm, xin chuyển viện, bệnh nhân không có, không thực hành được dẫn đến ít tự tin, đó là vòng lẩn quẩn của một số bệnh viện tuyến huyện trong công tác khám bệnh, chữa bệnh. Nhu cầu ĐTLT các kỹ thuật này trong nghiên cứu tác giả Nguyễn Thị Thu Hoài là 50% đến 80%.
Tác giả nghiên cứu có kết luận, mức độ thực hiện và mức độ tự tin của điều dưỡng khi thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng chuyên ngành nội, nhi, HSCC: 01/9 kỹ thuật thực hành thường xuyên, mức độ tự tin trên 50,0% (ghi điện tim). 01/9 kỹ thuật thực hành thường xuyên dưới 31,0%, mức độ tự tin trên 50,0% (hút đờm dãi). Nhu cầu đào tạo liên tục: (1) Chuẩn bị đặt catheter tĩnh mạch trung tâm. (2) Trợ giúp bác sĩ mở và đặt khí quản. (3) cấp cứu ngừng tim, ngừng thở. (4) Trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch màng phổi, màng tim, màng bụng. (5) Trợ giúp bác sĩ chọc dò dịch não tủy.
Hữu Lai