Tại Hội nghị Khoa học bệnh truyền nhiễm và HIV/AIDS toàn quốc năm 2015 vào tháng 9/2015, PGS TS Trần Xuân Chương – Trường Đại học Y – Dược Huế đã có báo cáo đề tài “Sốt xuất huyết Dengue ở người lớn năm 2013”
Theo tác giả nghiên cứu, năm 2013 là năm có dịch lớn sốt xuất huyết xảy ra trong toàn quốc, nhóm nghiên cứu của Đại học Y Dược Huế và Bệnh viện Trung ương Huế đã nghiên cứu tất cả bệnh nhân từ 15 tuổi trở lên được chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue nhập viện tại Bệnh viện Trung ương Huế từ tháng 01/2013 đến tháng 12/2013. Kết quả nghiên cứu cho thấy trong số 1305 bệnh nhân, tỷ lệ nam giới chiếm 48%, nữ giới chiếm 52%, nhóm tuổi 15-30 chiếm tỷ lệ cao nhất 70,7%. Số bệnh nhân trên 45 tuổi có tỷ lệ 10,5%. Về phân độ sốt xuất huyết Dengue, sốt xuất huyết Dengue chiếm chủ yếu với 76,6%, có 5,6% bệnh nhân được xếp vào nhóm sốt xuất huyết Dengue nặng. Đa số bệnh nhân có chấm xuất huyết dưới da và chảy máu mũi, chân răng (33%). Có 11,7% bệnh nhân có tiêu chảy. Tiểu cầu giảm nhiều nhất từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 6 của bệnh. Có 47,1% số bệnh nhân có tiểu cầu giảm dưới 100.000/mm3. Trong đó 11 bệnh nhân (0,8%) có tiểu cầu giảm dưới 5.000/mm3. Tiểu cầu của nhóm sốt xuất huyết Dengue nặng có giá trị thấp hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm sốt xuất huyết và sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo. Hơn 70% bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue nặng có chỉ định truyền tiểu cầu, hơn 16% được truyền từ 2 đơn vị trở lên. PGS TS Trần Xuân Chương đã có kết luận bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue nhóm lớn tuổi (trên 45 tuổi) có xu hướng tăng lên, gần 34% bệnh nhân có các biểu hiện xuất huyết, hơn 76% có tổn thương gan với tỷ lệ tăng transaminase là 76,6%, thường gặp nhất là 80-500U/L. Có hơn 47% số bệnh nhân có tiểu cầu giảm dưới 100.000/mm3, hơn 70% bệnh nhân sốt xuất huyết nặng có chỉ định truyền từ 1-5 đơn vị tiểu cầu.
Cũng tại Hội nghị, Bác sỹ Đỗ Duy Bình cùng cộng sự khoa Truyền nhiễm bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa đã có báo cáo kết quả nghiên cứu “Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và yếu tố tiên lượng nặng bệnh nhân sốt xuất huyết tại khoa Truyền nhiễm bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa”.
Nghiên cứu được thực hiện trên 137 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue từ ngày 01/01/2012 đến 31/12/2013. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bệnh nhân đến 15 tuổi chiếm gần 82%, 46% bệnh nhân sống tại thành phố Nha Trang. Nam giới chiếm tỷ lệ 56,9%. Trong số bệnh nhi từ 2-9 tuổi, tỷ lệ trẻ béo phì chiếm đến gần 64%. Bệnh nhân sốt xuất huyết đã bị sốc vào ngày thứ 5 của bệnh chiếm tỷ lệ 32,8%. Có 61,2% bệnh nhân có biểu hiện tái sốc, 11,6% bệnh nhân có biến chứng xảy ra trong thời gian điều trị. Xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy bệnh nhân có chỉ số tiểu cầu dưới 50G/L chiếm tỷ lệ 35%, 11,7% bệnh nhân có chỉ số Hct lớn hơn 50% và 15% bệnh nhân có chỉ số Hct nhỏ hơn 37%. Bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue có chỉ số men gan tăng chiếm gần 98%, trong đó gần 47% bệnh nhân chỉ số men gan tăng hơn 5 lần so với giá trị bình thường. Tác giả nghiên cứu đã kết luận đối với các yếu tố tiên lượng nặng của bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue gồm: trẻ béo phì có nguy cơ diễn tiến nặng rơi vào sốc cao; các yếu tố lâm sàng có ý nghĩa tiên lượng nặng gồm gan to đau bụng tăng lên, tràn dịch màng bụng, tràn dịch màng phổi, vật vã hoặc li bì, da xung huyết, lạnh đầu chi, tiểu ít, xuất huyết nội tạng, tiểu cầu giảm thấp, Hct tăng cao và men gan tăng cao.
Tác giả Nguyễn Tuấn Bình, Nguyễn Quốc Định bệnh viện 198 Bộ Công an cũng báo cáo nghiên cứu trên 434 bệnh nhân sốt xuất huyết và 178 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue cổ điển, cho thấy ở giai đoạn 2008-2011 bệnh sốt xuất huyết tăng từ tháng 6 đến tháng 11 và giảm đều từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau. Các dấu hiệu lâm sàng được ghi nhận gồm nghiệm pháp dây thắt dương tính, ban chấm xuất huyết rải rác hoặc từng đám và có những mảng bầm tím, bệnh nhân có chảy máu cam, chảy máu chân răng, gan to, hội chứng sốc chỉ xảy ra ở bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue.
Nghiên cứu của tác giả Phùng Khánh Lâm cùng cộng sự đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford tại Việt Nam, Bệnh viện Nhiệt đới thành phố Hồ Chí Minh báo cáo đề tài “Nghiên cứu yếu tố nguy cơ và mô hình tiên lượng cho sốc ở trẻ nhập viện với chẩn đoán sốt xuất huyết” cũng rất được nhiều đại biểu quan tâm,
Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2001-2009, kết quả phân tích trên 2.301 trẻ có chẩn đoán xác định sốt xuất huyết nhập viện trước ngày thứ 5. Tiền sử nôn ói, nhiệt độ cao, gan to và số lượng tiểu cầu thấp lúc nhập viện là các yếu tố nguy cơ khởi phát sốc. Số lượng tiểu cầu hiện tại của bệnh nhân thấp và mức độ giảm số lượng tiểu cầu lớn liên quan với nguy cơ sốc cao, các tác giả nghiên cứu có kết luận mô hình tiên lượng với các yếu tố nguy cơ ban đầu chỉ có giá trị vừa phải và khả năng hữu dụng trên lâm sàng là hạn chế. Tuy nhiên, mô hình nghiên cứu có thể giúp cải thiện mô hình tiên lượng theo thời gian vốn sử dụng cả thông tin cập nhật của các yếu tố nguy cơ.
Nguyên Khải