BS. Lê Viết Cường và BS. Phạm Đình Chi – Khoa Hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa đã thực hiện nghiên cứu “Biến chứng nhiễm trùng ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối thẩm phân phúc mạc liên tục ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa”.
Nghiên cứu được tiến hành từ năm 2011 đến năm 2014 trên 108 bệnh nhân, trong đó 69 bệnh nhân nam và 39 bệnh nhân nữ. Tuổi trung bình của bệnh nhân là 42,6 tuổi, tuổi thấp nhất là 19, cao nhất là 76 tuổi.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm trùng chân ống là 13,8% (15/108 bệnh nhân), tác nhân chính là Staphylococus Aureus (46,6%), tất cả đều được điều trị khỏi. Tần suất viêm phúc mạc một đợt/52 tháng – bệnh nhân; 06 bệnh nhân sau biến chứng viêm phúc mạc phải rút catheter chuyển sang phương pháp thận nhân tạo. Tử vong 03 bệnh nhân do viêm phúc mạc. Theo các tác giả nghiên cứu viêm phúc mạc là một trong những biến chứng quan trọng, chiếm tỷ lệ cao trong các tử vong có liên quan đến nhiễm trùng ở bệnh nhân thẩm phân phúc mạc.
BS. Lê Viết Cường đã có kết luận trong nghiên cứu là tần suất viêm phúc mạc của bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối thẩm phân phúc mạc liên tục ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa tuy không cao nhưng viêm phúc mạc vẫn là một trong những biến chứng quan trọng dẫn đến thất bại trong việc điều trị. Chúng ta biết rằng, thẩm phân phúc mạc là phương pháp điều trị bệnh thận mạn giai đoạn cuối được ưa thích hiện nay. Hiệu quả lâu dài của phương pháp thẩm phân phúc mạc còn bị giới hạn bởi biến chứng nhiễm trùng. Biến chứng nhiễm trùng có thể là viêm phúc mạc, nhiễm trùng đường hầm và nhiễm trùng chân ống.
Một nghiên cứu khác của BS. Nguyễn Thị Hương cùng cộng sự tại Khoa Thận Tiết niệu Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội “Hình thái và chức năng thất trái ở bệnh nhân lọc màng bụng còn và không còn nước tiểu”, nghiên cứu có mục tiêu so sánh sự khác biệt về hình thái và chức năng thất trái trên siêu âm tim ở 2 nhóm bệnh nhân lọc màng bụng giữa 2 nhóm còn và không còn lượng nước tiểu tồn dư.
Nghiên cứu được thực hiện trên 227 bệnh nhân lọc màng bụng trên 2 tháng, từ năm 2012-2014. Theo các tác giả nghiên cứu một bệnh nhân được chẩn đoán là mất chức năng thận tồn dư khi có thể tích nước tiểu 24 giờ ≤ 200ml. Chẩn đoán phì đại thất trái theo tiêu chuẩn Framingham khi chỉ số khối cơ thất trái ≥ 134g/m2 đối với nam giới và ≥ 100g/m2 đối với nữ giới. Các bệnh nhân được dùng 8 lít dịch lọc Baxter/ngày với 4 lần thay dịch, bao gồm nồng độ thẩm thấu khác nhau tùy theo tình trạng lâm sàng.
Nghiên cứu đã thực hiện, chia đối tượng thành 2 nhóm, nhóm 1 có 132 bệnh nhân còn nước tiểu tồn dư (58,2%); nhóm 2 có 95 bệnh nhân mất nước tiểu tồn dư (42,8%).
Kết quả cho thấy nhóm bệnh nhân còn nước tiểu tồn dư có thời gian lọc màng bụng ngắn hơn. Huyết áp tâm thu thấp hơn, phân độ suy tim thấp hơn đáng kể so với nhóm mất nước tiểu tồn dư. Theo tác giả nghiên cứu, thể tích nước tiểu tồn dư có mối liên quan chặt chẽ với chức năng thận tồn dư; chức năng thận tồn dư đóng góp đáng kể vào việc duy trì cân bằng dịch. Khi mất chức năng thận tồn dư, kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn, ngay cả khi đã tăng thể tích siêu lọc bằng các loại dịch lọc ưu trương. Việc tiếp tục tăng siêu lọc bằng các loại dịch ưu trương nhằm loại bỏ dịch sẽ gây ra những phá hủy màng bụng mạn tính, điều này sẽ làm khả năng siêu lọc của màng bụng ngày càng hạn chế.
Kết quả nghiên cứu của BS. Nguyễn Thị Hương cho thấy những sự khác biệt đáng kể về hình thái và chức năng thất trái giữa 2 nhóm. Tác giả đã có kết luận mất thể tích nước tiểu tồn dư làm trầm trọng hơn đánh kể các rối loạn hình thái và chức năng thất trái ở bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối lọc màng bụng liên tục.
Bệnh nhân lọc máu có tỷ lệ tử vong mỗi năm lên tới 25%, trong đó nguyên nhân tim mạch gây ra hơn 50% cái chết. Việc còn thể tích nhất định nước tiểu tồn dư sẽ giúp cho bệnh nhân đào thải tốt hơn, các chất có phân tử nhỏ đến trung bình, cải thiện chất lượng sống cũng như duy trì chức năng nội tiết của thận.
Nguyễn Phương