Đái tháo đường hiện là căn bệnh mạn tính không lây có tốc độ phát triển rất nhanh. Theo dự báo của Tổ chức Y tế Thế giới đến năm 2030, trên thế giới sẽ có khoảng 366 triệu người mắc bệnh đái tháo đường.

Theo báo cáo của Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ, đái tháo đường túyp 2 chiếm khoảng 85-95% tổng số người mắc bệnh đái tháo đường. Tại Việt Nam, theo báo cáo của Bệnh viện Nội tiết Trung ương; từ năm 2005 đến 2015, số bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường tăng 211%; Việt nam là quốc gia có tốc độ gia tăng bệnh nhân đái tháo đường cao nhất thế giới.

Đái tháo đường ảnh hưởng nhiều cơ quan trong cơ thể, trong đó có biến chứng ở mô nha chu. Đái tháo đường làm trầm trọng thêm bệnh lý nha chu; đó là kết quả của một quá trình viêm mạn tính, gây ra sự phá hủy các mô liên kết xung quanh răng và dẫn đến tình trạng mất răng. Bệnh nha chu bao gồm viêm nướu và viêm nha chu; trong đó viêm nha chu nguy hiểm hơn, sự điều trị không giúp cho bệnh nhân phục hồi hoàn toàn như trước.

Các kết quả nghiên cứu nhiều tác giả cho thấy bệnh nhân đái tháo đường có nguy cơ mắc bệnh nha chu cao gấp 3 lần so với người bình thường.

Từ tháng 11/2015 đến tháng 3/2016, nhóm tác giả Nguyễn Văn Minh cùng cộng sự Khoa Răng hàm mặt- Trường Đại học Y Dược Huế tiến hành nghiên cứu báo cáo đề tài “Tình trạng nha chu của người bệnh đái tháo đường túyp 2”. Nghiên cứu gồm hai mục tiêu (1) xác định tình trạng nha chu (bao gồm chỉ số mảng bám PLI, chỉ số nướu GI, độ sâu túi nha chu PPD, độ mất bám dính lâm sàng CAL, tỷ lệ và mức độ nha chu) của bệnh nhân đái tháo đường túyp 2; (2) xác định mối liên quan giữa tình trạng nha chu với thời gian mắc bệnh và nồng độ HbA1C của bệnh nhân đái tháo đường túyp 2.

Theo BS. Nguyễn Văn Minh, có 94 bệnh nhân được chẩn đoán đái tháo đường tuyp1 2 đến khám và điều trị tại khoa khám bệnh và khoa nội tổng hợp - Nội tiết Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. Tiêu chí chọn đối tượng nghiên cứu là bệnh nhân được chẩn đoán đái tháo đường túyp 2 tối thiểu trong 1 năm; bênh nhân còn ít nhất 10 răng trên 2 hàm; bệnh nhân chữa trị nha chu trong vòng 6 tháng tính đến thời điểm nghiên cứu; bệnh nhân không có bệnh lý toàn thân khác như tim mạch, mang thai ảnh hưởng đến tình trạng nha chu.

BS. Nguyễn Văn Minh phân tích báo cáo, có 94 đối tượng nghiên cứu tham gia, gồm 36 nam (38,3%) và 58 nữ (61,7%). Tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 62,67; người thấp nhất là 39 tuổi, cao nhất 88 tuổi. Thời gian trung bình phát hiện bệnh đái tháo đường túyp 2 là 5 năm. Trong đó 52 bệnh nhân phát hiện bệnh đái tháo đường dưới 5 năm, 32 bệnh nhân phát hiện đái tháo đường từ 5-10 năm và 10 bệnh nhân trên 10 năm. Nồng độ xét nghiệm HbA1C trung bình là 8,20. Tỷ lệ viêm nha chu đối tượng nghiên cứu là 68,1%. Theo tác giả nghiên cứu, đây là tỷ lệ thấp hơn so với một số nghiên cứu khác trong nước, do trong nghiên cứu, tác giả sử dụng tiêu chuẩn đánh giá tình trạng bệnh nha chu theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Hội nha chu Hoa Kỳ (AAP). Tiêu chuẩn này dựa vào giá trị các chỉ số độ sâu túi nha chu (PPD), độ mất bám dính lâm sàng (CAL) có phần khắt khe hơn so với các tiêu chuẩn khác.

Về mối liên quan giữa thời gian mắc bệnh đái tháo đường, nồng độ HbA1C và tình trạng nha chu, BS.Minh cho biết, thời gian mắc bệnh đái tháo đường túyp 2 có mối tương quan thuận có ý nghĩa thống kê với các giá trị của các chỉ số nha chu và mức độ viêm nha chu. Tỷ lệ viêm nha chu nặng ở nhóm bệnh nhân đái tháo đường túyp 2 trên 10 năm là 80%; nhóm mắc bệnh 5-10 năm là 62,5%; nhóm dưới 5 năm có tỷ lệ gần 30%. Điều này cho thấy bệnh nhân đái tháo đường túyp 2 có thời gian mắc bệnh càng lâu thì tình trạng nha chu càng kém. Kết quả nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan giữa nồng đồ HbA1C với tình trạng nha chu (p>0,05). Tuy nhiên, có tác giả ở Hàn Quốc nghiên cứu có xác định mối tương quan này. Sự liên quan đến sự thay đổi nồng độ HbA1C sau khi điều trị nha chu, theo BS.Minh viêm nha chu và đái tháo đường đều là những bệnh lý chịu sự ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố nguy cơ. Có các yếu tố gây nhiễu như hút thuốc lá, chỉ số khối cơ thể, chế độ ăn uống…có khả năng làm sai lệch kết quả nghiên cứu. 

BS.Minh khuyến nghị cần có thêm các nghiên cứu với cỡ mẫu lớn để phân tích đa biến, nghiên cứu dọc, thử nghiệm lâm sàng để xác định mối liên quan 2 chiều giữa bệnh nha chu và bệnh đái tháo đường túyp 2. BS.Minh khuyến cáo, bệnh nhân đái tháo đường túyp 2 cần được đi khám răng định kỳ ít nhất 6 tháng/lần; những bệnh nhân mắc bệnh càng lâu năm càng phải quan tâm hơn đến sức khỏe răng miệng; hạn chế tình trạng mất răng do viêm nha chu. Bác sĩ răng hàm mặt cần quan tâm sức khỏe toàn thân của bệnh nhân đái tháo đường túyp 2 sớm phát hiện bệnh nha chu để điều trị hiệu quả cho người bệnh.