Ung thư tuyến giáp là bệnh lý hay gặp nhất trong các bệnh ung thư tuyến nội tiết, chiếm tỷ lệ khoảng 90%. Tại Khoa Ung bướu và chăm sóc giảm nhẹ, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội thường điều trị các trường hợp ung thư tuyến giáp.

Từ tháng 1/2015 đến tháng 3/2016, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Xuân Hậu cùng các cộng sự Bệnh viện Đại học Y Hà Nội tiến hành nghiên cứu và báo cáo đề tài “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tình trạng di căn hạch của ung thư tuyến giáp”. Đối tượng nghiên cứu là 97 bệnh nhân được chẩn đoán ung thư tuyến giáp và phẫu thuật tại Khoa Ung bướu Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Theo tác giả nghiên cứu, tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh dựa vào dấu hiệu lâm sàng, siêu âm, chọc dò tế bào; bệnh nhân được phẫu thuật cắt tuyến giáp; giải phẫu bệnh sau mổ là ung thư biểu mô tuyến giáp. Đây là nghiên cứu mô tả hồi cứu kết hợp tiến cứu.

BS.Nguyễn Xuân Hậu phân tích báo cáo, tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 44,1; người lớn tuổi nhất là 72, nhỏ tuổi nhất là 14 tuổi. Nhóm 46-60 tuổi gặp nhiều nhất với tỷ lệ 42,2%. Tỷ lệ bệnh nhân nữ/nam là 6,5/1. Về lý do vào viện, có 48,4% bệnh nhân đến khám vì sờ thấy khối u vùng cổ, tỷ lệ bệnh nhân vào viện vì phát hiện tình cờ qua khám sức khoẻ là 36%. Đặc điểm u trên lâm sàng cho thấy, số lượng 1 u có 68 bệnh nhân (70,1%), từ 2 u trở lên có 21 bệnh nhân; trường hợp không có u có 8 bệnh nhân. Đối với nhóm vào viện do triệu chứng thấy nuốt vướng chiếm 13,4%; vì có hạch cổ là 2,1%.

Về đặc điểm u trên lâm sàng, vị trí u nằm ở thuỳ phải có tỷ lệ 42,7%; ở thuỳ trái là 33,7%; u cả 2 thuỳ là 19,1%; u eo chiếm tỷ lệ 4,5%. Về kích thước, u có kích thước dưới 2cm chiếm tỷ lệ 76,4%; u có kích thước 2-4 cm chiếm 20,2%; u có kích thước lớn hơn 4cm có tỷ lệ 3,4%. 

Xét nghiệm cận lâm sàng, siêu âm tuyến giáp phát hiện được 100% có u tuyến giáp, tỷ lệ 1 u là 63,9%; từ 2 u trở lên là 36,1%. Tỷ lệ gặp u ở thuỳ phải là 37,1%; ở thuỳ trái là 32% và u cả 2 thuỳ là 28,9%; có 2% phát hiện trên siêu âm u eo tuyến giáp. Đối với xét nghiệm tế bào học, kết quả nghiên cứu cho thấy độ nhạy của tế bào học cao, đến 95,8%. Về kết quả mô bệnh học, có 96,9% là ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú, nhú nang và có 3,1% là thể nang và không có trường hợp nào thể tuỷ hoặc thể không biệt hoá.

BS. Hậu cho biết, qua thăm khám và siêu âm, tỷ lệ hạch được khám phát hiện trên lâm sàng là 17,5% trường hợp; tỷ lệ phát hiện hạch trên siêu âm cao hơn chiếm tỷ lệ 23,7%; điều này cho thấy siêu âm nhạy hơn trong công tác phát hiện hạch, BS.Hậu lưu ý.

Đối với tỷ lệ di căn hạch, kết quả nghiên cứu là 58%; đối chiếu giữa hạch trên lâm sàng và siêu âm, BS.Hậu báo cáo kết quả giải phẫu bệnh hạch sau mổ có 70,6% bệnh nhân khám thấy hạch trên lâm sàng phát hiện di căn hạch và 54,7% bệnh nhân không khám thấy hạch trên lâm sàng có di căn hạch. Kết quả trên siêu âm cũng cho thấy có 73,9% hạch phát hiện qua siêu âm có di căn; có 51,7% bệnh nhân có di căn hạch tiềm ẩn.

Tác giả nghiên cứu có kết luận, ung thư tuyến giáp gặp nhiều ở phụ nữ trung niên với biểu hiện nổi khối ở vùng cổ; siêu âm là phát hiện cận lâm sàng đơn giản, hiệu quả để phát hiện u tuyến giáp; tế bào học có độ nhạy cao lên đến 95,8% và thể mô bệnh học hay gặp nhất là thể nhú. Di căn hạch gặp ở 58% bệnh nhân, nhiều trường hợp có di căn tiềm ẩn, không phát hiện được hạch trên lâm sàng cũng như trên siêu âm.

Chúng ta biết rằng, tuyến giáp là tuyến nội tiết giống hình cái áo giáp, âm thầm nằm phía trước cổ, liền dưới trái cổ, có 2 thuỳ giống như con bướm có hai cánh. Bình thường không thấy được, chỉ hiện ra khi thành bướu cổ. Tuyến giáp cần chất Iốt từ nước uống hoặc thức ăn để làm ra các hormon giúp cơ thể hoạt động. Ung thư tuyến giáp đứng thàng thứ 5 đối với phụ nữ; bệnh thường ở độ tuổi 18-50. Biết được bệnh sớm, điều trị đúng cách sẽ cho kết quả tốt trên 95%. Triệu chứng sớm hay gặp là một hột nhỏ rờ được dưới da, chạy lên chạy xuống khi nuốt nước bọt. Bệnh nhân có khi thay đổi giọng nói, khàn tiếng ngày càng nhiều; nuốt khó, đau ở cổ và họng, nổi vài cục hạch ở cổ bên. Bác sĩ thăm khám sẽ siêu âm xác định tính chất lành ác của u giáp và các hạch cổ. Nhờ siêu âm hướng dẫn, bác sĩ dùng kim nhỏ chọc vào bướu hút lấy tế bào ( gọi là xét nghiệm FNA) để xác định ung thư.

Phẫu trị là phương pháp điều trị tốt, mổ cắt trọn hoặc gần trọn tuyến giáp. Bác sĩ mổ sẽ bảo vệ dây thần kinh nói, thần kinh thanh quản và các tuyến cận giáp. Đường mổ cổ thấp theo nếp da để sẹo tốt. Sau mổ bệnh nhân được điều trị liệu pháp hocmon, điều trị đồng vị phóng xạ hoặc các phương pháp điều trị khác tuỳ theo tình trạng của người bệnh.

Hữu Lai