
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và để lại di chứng nặng nề. Vỡ túi phình thường gây xuất huyết dưới màng nhện và xuất huyết nhu mô não thất. Túi phình vỡ gây tử vong với tỷ lệ cao từ 50% đến 60% các trường hợp xuất huyết dưới màng nhện. Do vậy, việc chẩn đoán và can thiệp kịp thời là rất cần thiết để cứu sống người bệnh và giảm di chứng về sau. Hiện nay, túi phình động mạch não được điều trị khỏi hoàn toàn bằng phương pháp vi phẫu thuật kẹp cổ túi phình và can thiệp nội mạch làm tắt túi phình.
Ngày 4-5/12/2015 tại Hội nghị Khoa học Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam được tổ chức tại TP. Nha Trang, tác giả Nguyễn Minh Phước cùng các cộng sự khoa Phẫu thuật Thần kinh Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa đã báo cáo đề tài “Đánh giá kết quả điều trị vi phẫu thuật điều trị túi phình động mạch não”.
Nghiên cứu được thực hiện trên 23 trường hợp, từ tháng 12/2012 đến tháng 12/2015; trong đó nam giới là 16 trường hợp; tuổi từ 9-78; thời gian khởi phát bệnh đến lúc nhập viện 1 đến 3 ngày. Theo tác giả nghiên cứu, phần lớn bệnh nhân nhập viện trong bệnh cảnh đột quỵ với các triệu chứng đau đầu chiếm tỷ lệ 95,7%; cứng gáy (78%). Chụp CT scanner sọ ghi nhận có xuất huyết dưới màng nhện 95%; 02 trường hợp kèm máu tụ nhu mô não và 03 trường hợp kèm xuất huyết não thất; 01 trường hợp chụp kiểm tra tình cờ phát hiện; có 22/23 trường hợp nhập viện là do vỡ túi phình. Phân độ theo Hunt-Hess bệnh nhân trước mổ chủ yếu là độ II chiếm 78%, đối với 02 trường hợp độ IV có 01 ca tử vong và 01 trường hợp liệt nửa người trước mổ.
BS. Nguyễn Minh Phước nhấn mạnh, tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán túi phình động mạch não là chụp mạch DSA; tuy nhiên vì điều kiện bệnh viện chưa cho phép nên nhóm nghiên cứu tiến hành chẩn đoán bằng chụp MSCT 128 lát cắt, kết quả cho thấy có 22 trường hợp có một túi phình và 01 trường hợp có 02 túi phình không có sự kết hợp với dị dạng mạch máu não. Về vị trí túi phình, 14 trường hợp ở vị trí động mạch thông trước, 05 trường hợp ở động mạch não giữa, 04 trường hợp ở động mạch thông sau; vị trí túi phình ở động mạch cảnh trong chỉ có 01 trường hợp.
Về kết quả phẫu thuật, 23 bệnh nhân với 24 túi phình được phẫu thuật kẹp cổ túi phình; kết quả bệnh nhân hồi phục tốt, trở lại công việc bình thường, có dấu thần kinh khu trú nhẹ chiếm tỷ lệ 74%; có 02 trường hợp tàn phế nặng, bệnh nhân vẫn còn tỉnh táo, cần sự giúp đỡ trong sinh hoạt hàng ngày; có 01 trường hợp sau mổ 6 ngày liệt nửa người không hồi phục, tử vong 01 trường hợp với túi phình động mạch thông trước có thể do tổn thương động mạch quặt ngược trong lúc bộc lộ hoặc kẹp túi phình. Sau khi phẫu thuật, bệnh nhân được chụp mạch máu não kiểm tra có 01 trường hợp còn thừa cổ túi phình do vị trí kẹp của túi phình khó. Nhóm tác giả nghiên cứu đã có khuyến nghị là vi phẫu thuật kẹp cổ túi phình động mạch não thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa bước đầu có kết quả tốt và tương đối an toàn, cần tiến hành mổ sớm khi đã chẩn đoán xác định để làm giảm nguy cơ tử vong và tàn phế nặng nề đối với nhóm bệnh lý này.
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và để lại di chứng nặng nề, mất khả năng lao động, gánh nặng cho gia đình và xã hội. Xuất huyết dưới nhện và xuất huyết não là một trong những thể của đột quỵ. Vỡ túi phình thường gây xuất huyết dưới màng nhện và xuất huyết nhu mô não thất, trong đó xuất huyết dưới màng nhện chiếm từ 75% đến 90% do túi phình vỡ. Túi phình vỡ gây tử vong với tỷ lệ cao từ 50% đến 60% các trường hợp xuất huyết dưới màng nhện. Do vậy, việc chẩn đoán và can thiệp kịp thời là rất cần thiết để cứu sống người bệnh và giảm di chứng về sau.
Hiện nay, túi phình động mạch não được điều trị khỏi hoàn toàn bằng phương pháp vi phẫu thuật kẹp cổ túi phình và can thiệp nội mạch làm tắt túi phình.
Văn Hanh