Tác giả Đỗ Văn Liêm cùng các cộng sự Bệnh viện đa khoa Thanh Hóa đã có báo cáo nghiên cứu “Đánh giá kết quả phục hồi chức năng vận động bệnh nhân tai biến mạch máu não tại Bệnh viện năm 2014”.
Đây là nghiên cứu tiến cứu can thiệp, đánh giá trước và sau điều trị có nhóm đối chứng. Phương pháp đánh giá kết quả, đánh giá chức năng vận động của bệnh nhân, sức cơ sử dụng thang điểm của Hội đồng nghiên cứu Y học Anh. Thời điểm đánh giá tại Bệnh viện là trước can thiệp; sau can thiệp 14 ngày và sau một tháng, sau đó bệnh nhân tự tập tại nhà khám lại sau 03 tháng xuất viện. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 100 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn tham gia nghiên cứu, nhóm can thiệp 50 bệnh nhân, nhóm chứng có 50 bệnh nhân. Tiêu chuẩn tham gia đối tượng nghiên cứu là bệnh nhân tai biến mạch máu não đã điều trị ổn định tại khoa, liệt nửa người tồn tại trên 24 giờ, điểm Glassgow từ 9 điểm trở lên; kết quả CT-Scanner hoặc MRI có hình ảnh nhồi máu hoặc chảy máu não, các chỉ số huyết áp, nhịp thở, thân nhiệt ổn định; các chỉ số xét nghiệm đều ở giá trị đáp ứng yêu cầu tập luyện phục hồi chức năng.
Về tuổi và giới, kết quả nhóm tuổi trên 50 chiếm 86%; tuổi thấp nhất là 40, cao nhất là 80 tuổi. Tỷ lệ nam nữ là 1:1. Về phân loại tai biến mạch máu não, số bệnh nhân chảy máu não chiếm tỷ lệ 37%; số bệnh nhân nhồi máu não chiếm gần 63%. Đối với phương pháp can thiệp, sau tai biến mạch máu não bệnh nhân thường chuyển từ liệt mềm sang liệt cứng, co cứng và co rút gây biến dạng chi, tạo tư thế xấu; việc dùng thuốc dãn cơ gây tốn kém và thường không dùng kéo dài được. Đối với nhóm can thiệp, tác giả nghiên cứu đã dùng điện dẫn thuốc kết hợp siêu âm điều trị làm dãn cơ, tăng cường dinh dưỡng cho cơ, chống được teo cơ, cứng khớp, kết hợp tập luyện theo phương pháp Bobath giúp người bệnh phục hồi tốt hơn.
Sử dụng thang điểm của Hội đồng nghiên cứu Y học Anh để đánh giá kết quả, ở thời điểm trước can thiệp và sau can thiệp chức năng vận động của hai nhóm là như nhau. Sau 14 ngày điều trị phục hồi chức năng thì chức năng vận động của bệnh nhân bắt đầu cải thiện, nhóm can thiệp rõ hơn so với nhóm chứng. Sau một tháng tập luyện tại Bệnh viện, chức năng vận động ở mức độ tốt và khá ở nhóm can thiệp cao hơn so với nhóm chứng (p<0,01), ở mức độ kém nhóm chứng còn cao (19 bệnh nhân) so với nhóm có can thiệp là 6 bệnh nhân (p<0,01). Sau hai tháng được hướng dẫn và người bệnh tự tập luyện tại nhà, khám lại sau 03 tháng xuất viện, chức năng vận động ở mức tốt ở nhóm can thiệp tăng hơn so với nhóm chứng, ở mức độ kém nhóm can thiệp giảm so với nhóm chứng (p<0,05).
Tác giả nghiên cứu đã có kết luận, sau 14 ngày phục hồi chức năng tại Bệnh viện, chức năng vận động mức độ tốt tăng từ 0 đến 10 bệnh nhân, chức năng vận động mức độ khá tăng từ 08 lên 21 bệnh nhân. Sau 01 tháng, mức độ tốt là 12 bệnh nhân và kém còn 06 bệnh nhân so với nhóm chứng có mức độ tốt 02 bệnh nhân và kém là 19 bệnh nhân. Sau 03 tháng xuất viện, hướng dẫn tập phục hồi chức năng tại nhà 02 tháng, chức năng vận động mức độ tốt tăng được 21 bệnh nhân, gấp 03 lần so với nhóm chứng.
Chúng ta biết rằng, tai biến mạch máu não là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau bệnh ung thư và tim mạch. Theo nghiên cứu trên thế giới 2014, năm 1990 có 37% tổng số người bệnh trên thế giới bị tai biến mạch máu não, đến năm 2010 tỷ lệ này tăng lên đến 47%; số trường hợp chết do tai biến mạch máu não chiếm 21% tổng ca chết toàn thế giới. Tai biến mạch máu não còn gọi là đột quỵ não để lại di chứng nặng nề, trong đó di chứng về vận động chiếm tỷ lệ rất cao hơn 90%. Di chứng gây tình trạng co cứng các cơ, gây biến dạng chi, tạo tư thế xấu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng sống của người bệnh.  
Thanh Tùng