Tại Hội nghị khoa học Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa mở rộng năm 2015, CN. Phan Thị Diệu Thu – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Thuận có báo cáo đề tài “Khảo sát kiến thức thái độ của thai phụ về phương pháp sinh mổ”.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 4-8/2013 tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Thuận, tiêu chuẩn chọn đối tượng nghiên cứu là thai phụ có tuổi thai 38-41 tuần. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 400 đối tượng tham gia nghiên cứu, độ tuổi trung bình 27 tuổi, nhỏ nhất 16 tuổi và lớn nhất 46 tuổi. Gần 65% đối tượng nghiên cứu sống ở nông thôn, học vấn ở mức phổ thông chiếm gần 80%; nội trợ và nghề khác chiếm 79%. Hơn một nửa đối tượng nghiên cứu vào viện sinh con lần đầu tiên; sinh lần hai chiếm 30%; 90% thai phụ không có tiền sử mổ lấy thai. Trước khi nhập viện hơn một nửa các thai phụ đã nghe nói đến phương pháp sinh mổ qua người thân, bạn bè hoặc các phương tiện thông tin đại chúng.
Có gần 90% đối tượng nghiên cứu đồng ý việc mổ lấy thai là do ý kiến của bác sĩ chuyên khoa sản quyết định; tỷ lệ các thai phụ đồng ý việc mổ lấy thai không phải là phương pháp sinh an toàn tuyệt đối cho mẹ và con chiếm 66%. Có 71% đối tượng nghiên cứu tin rằng trong khi mổ có thể xảy ra tai biến cho người mẹ, người mẹ có thể bị tử vong trong khi mổ lấy thai so với tỷ lệ 55% các nguy cơ đó đối với sinh thường. Vấn đề đau sau mổ cũng được các đối tượng nghiên cứu biết và đồng ý với tỷ lệ gần 80%; Đồng thời hơn 70% đối tượng nghiên cứu đồng ý sự tiết sữa sau khi sinh mổ cũng chậm hơn so với sinh thường. Có 82% đối tượng nghiên cứu đồng ý rằng phương pháp sinh mổ sẽ kéo dài nguy cơ nhiễm trùng sau sinh; việc nằm bệnh viện kéo dài làm chi phí tăng cao hơn. Có 90% đối tượng nghiên cứu cho rằng mổ lấy thai có thể để lại sẹo xấu trên bụng.
Có 75% đối tượng nghiên cứu đồng ý ý kiến việc sinh mổ sẽ ảnh hưởng đến việc mang thai và sinh con lần sau. Gần một nửa đối tượng nghiên cứu cho rằng trẻ sinh mổ có nguy cơ suy hô hấp cấp; điều này cũng tương tự khi đối tượng nghiên cứu đồng ý đối với trẻ sinh mổ có khả năng miễn dịch kém hơn so với trẻ sinh thường.
Trong nhóm đối tượng nghiên cứu lựa chọn phương pháp sinh mổ, lý do phổ biến nhất là do thai phụ sợ đau khi chuyển dạ; tiếp đến là mong muốn có cuộc sinh đẻ an toàn, giảm tổn thương bộ phận sinh dục, kết thúc cuộc chuyển dạ nhanh chóng. Chỉ có 4% đối tượng nghiên cứu chọn lựa phương pháp sinh mổ vì lý do chủ động chọn ngày giờ sinh mong muốn.
Tác giả nghiên cứu đã có kiến nghị cần tăng cường nhiều hơn công tác truyền thông, tư vấn đối với việc ảnh hưởng khi sinh mổ đối với mẹ và gia đình của thai phụ; các thông tin cần chú ý tư vấn như mổ lấy thai không phải là phương pháp sinh an toàn tuyệt đối cho mẹ và con; có thể xảy ra tai biến trong khi mổ; tỷ lệ tử vong mẹ cao hơn sinh thường; đau sau mổ; thời gian lên sữa cho con bú, ảnh hưởng của sinh mổ lên lần mang thai và sinh con tiếp theo, ảnh hưởng của sinh mổ lên trẻ sơ sinh như suy hô hấp, khả năng miễn dịch của trẻ.
Hiện nay theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ mổ lấy thai ở các nước Châu Á đang tăng lên gấp 2,5 lần so với tỷ lệ 10-15% của Tổ chức Y tế thế giới đưa ra. Mổ lấy thai được các bác sĩ sản khoa chỉ định trong những trường hợp cuộc chuyển dạ không an toàn cho mẹ và thai nhi hoặc cần chấm dứt thai kỳ trong những trường hợp cấp cứu mà chưa có chuyển dạ sinh vì nhiều nguyên nhân. Có những trường hợp người nhà của thai phụ và thai phụ nhầm tưởng phương pháp sinh mổ là phương pháp sinh con nhiều ưu điểm, an toàn tuyệt đối cho cả mẹ và con, vì vậy yêu cầu bác sĩ cho mổ lấy thai khi nhập viện trong khi cuộc chuyển dạ vẫn trong giới hạn cho phép tiên lượng sinh ngã âm đạo.
Hoa Phượng