Tại Hội nghị khoa học Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa mở rộng 2015, ThS. Nguyễn Thế Vinh – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đắc Lắc đã gửi đến báo cáo nghiên cứu “Sự hiểu biết các quy định và kỹ năng của điều dưỡng, hộ sinh trong việc sử dụng thuốc cho người bệnh”.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1-8/2012 tại các khoa lâm sàng thuộc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đắc lắc. Có 225 điều dưỡng, nữ hộ sinh trực tiếp chăm sóc người bệnh tham gia nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu ngoài trả lời phiếu điều tra theo bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng chăm sóc người bệnh trong các bệnh viện do Bộ Y tế quy định; nhóm nghiên cứu đã tổ chức nhóm quan sát trực tiếp, ngẫu nhiên các điều dưỡng, nữ hộ sinh thực hiện quy trình kỹ thuật đưa thuốc cho người bệnh, cho người bệnh uống thuốc, tiêm bắp và tiêm tĩnh mạch.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 82,6% đối tượng nghiên cứu có trình độ trung học; nhóm có thâm niên công tác dưới 5 năm chiếm gần 50%; nhóm có thâm niên công tác từ 5-20 năm chiếm ¼. Đối với nội dung hiểu biết của điều dưỡng, hộ sinh về các quy định trước khi dùng thuốc cho người bệnh, tỷ lệ có khai thác tiền sử bệnh tật chỉ đạt 76%, sử dụng dung môi pha thuốc đúng đạt 62%. Riêng đối với nội dung có trao đổi với bác sĩ khi phát hiện có những bất thường trong y lệnh chỉ đạt tỷ lệ gần 15%.
Đối với hiểu biết của điều dưỡng, hộ sinh về các quy định trong và sau khi dùng thuốc cho người bệnh, nội dung tuân thủ cấm cá nhân vay, mượn, đổi thuốc chỉ đạt 43%. Đối với hiểu biết của điều dưỡng, hộ sinh về các quy định phòng và xử trí sốc phản vệ, nội dung “khi làm test thuốc tiêm phải có sẵn các phương tiện cấp cứu sốc phản vệ” chỉ đạt gần 10%, nội dung “biết trình tự xử trí ngay tại chỗ khi bệnh nhân sốc” chỉ đạt hơn 75%; biết thời gian tối thiểu cần theo dõi người bệnh sau khi xử trí sốc, huyết áp đã ổn định chỉ đạt hơn 70%.
Về mối liên quan với thâm niên công tác, giữa các nhóm không có sự khác biệt lớn, tỷ lệ hiểu biết không đầy đủ quy định dùng thuốc theo trình độ và thâm niên công tác giữa các nhóm xấp xỉ gần bằng nhau từ 20-25%. Đối với tỷ lệ hiểu biết không đầy đủ các quy định sử dụng thuốc cho người bệnh của điều dưỡng, hộ sinh chiếm gần ¼.
Đối với kết quả kỹ năng dùng thuốc cho người bệnh, kỹ thuật tiêm bắp bước “thực hiện 5 đúng” chỉ đạt 75%, bước “sát khuẩn vùng tiêm đúng kỹ thuật” đạt thấp hơn là 65%; đối với bước “giao tiếp với người bệnh trước, trong và sau tiêm thuốc” chỉ đạt hơn 50%.
Đối với kỹ thuật tiêm tĩnh mạch, 90% điều dưỡng thực hiện đúng; tuy nhiên bước sát khuẩn vùng tiêm đúng kỹ thuật chỉ đạt 65%; bước kiểm tra lại thuốc, sát khuẩn nắp lọ thuốc đạt 53%; giao tiếp với người bệnh trước, trong và sau khi tiêm thuốc đạt 57%.
Đối với kỹ thuật cho uống thuốc những bước thực hiện chưa tốt là chuẩn bị nước uống, ly uống nước chỉ đạt 36%, lấy nước cho người bệnh uống thuốc đạt 33%. Tỷ lệ đạt về quy trình kỹ thuật sử dụng thuốc cho người bệnh; thực hiện đúng đủ các bước thì uống thuốc đạt 67%; tiêm bắp đạt 70% và tiêm tĩnh mạch đạt 70%. Tác giả nghiên cứu đã có kết luận điều dưỡng, hộ sinh của bệnh viện còn thiếu hụt về hiểu biết các quy định và kỹ năng trong việc sử dụng thuốc cho người bệnh, vì vậy tác giả kiến nghị bệnh viện cần tăng cường tập huấn cập nhật kiến thức cho người điều dưỡng, hộ sinh về sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, đồng thời tăng cường giám sát điều dưỡng, hộ sinh thực hiện đúng quy trình dùng thuốc cho người bệnh.
Chúng ta biết rằng, người điều dưỡng là cán bộ y tế trực tiếp dùng thuốc hoặc hướng dẫn người bệnh dùng thuốc. Điều dưỡng theo dõi, phát hiện, xử lý ban đầu và thông báo cho bác sĩ những bất thường của người bệnh sau khi sử dụng thuốc. Dùng thuốc cho người bệnh hợp lý là khâu cuối cùng quyết định sử dụng thuốc tối ưu cho người bệnh. Sự hiểu biết đúng của điều dưỡng trong quá trình chăm sóc, giúp cho người bệnh sử dụng thuốc đúng, an toàn và hiệu quả trong suốt quá trình điều trị.
Anh Duy