Cho đến hiện nay, suy tim vẫn đang là gánh nặng rất lớn của con người. Tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do suy tim ngày càng tăng. Đối với y học, việc tiên lượng sớm tỷ lệ mắc bệnh, tử vong cũng như các biến chứng của suy tim là vấn đề vô cùng cần thiết.
Gần đây, các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra việc giảm Albumin huyết thanh rất thường gặp ở bệnh nhân suy tim, đặc biệt là suy tim tâm thu. Việc giảm Albumin huyết thanh còn có mối liên quan đến phù phổi cấp do tim, mức độ suy tim theo NYHA và rối loạn chức năng thất trái.
Tác giả Đỗ Thị Thùy Trang cùng cộng sự khoa Tim mạch Can thiệp Bệnh viện Trung ương Huế đã tiến hành nghiên cứu tìm hiểu mối liên quan giữa Albumin huyết thanh với suy tim tâm thu và làm sao để cải thiện về mặt lâm sàng cho những bệnh nhân này. Nghiên cứu được thực hiện trên 100 bệnh nhân tình nguyên tham gia nghiên cứu, được điều trị tại Khoa Nội tim mạch và Khoa Cấp cứu tim mạch can thiệp Bệnh viện Trung ương Huế. Về tiêu chuẩn chẩn đoán suy tim Framingham chẩn đoán xác định suy tim cần 2 tiêu chuẩn chính hoặc một tiêu chuẩn chính kèm theo hai tiêu chuẩn phụ; đối với tiêu chuẩn chẩn đoán suy tim tâm thu: suy tim với phân suất tống máu giảm: EF nhỏ hơn 55% (theo Hội siêu âm tim Hoa Kỳ). Nghiên cứu định lượng nồng độ Albumin huyết thanh theo nguyên tắc Albumin huyết thanh tác dụng với bromocresol green (BCG) trong môi trường của dung dịch đệm succinate pH 4,2 tạo phức hợp màu xanh lục.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 66,7; nam giới chiếm tỷ lệ 62%, nữ giới 38%; tỷ lệ thừa cân 55%; đặc điểm nguyên nhân suy tim do bệnh tim thiếu máu cục bộ chiếm tỷ lệ nhiều nhất 40%; gấp 10 lần so với bệnh van tim và tăng huyết áp (4%). Đối với yếu tố nguy cơ tim mạch, rối loạn lipit máu chiếm gần 44%, đái tháo đường chiếm tỷ lệ 8,1%. Bệnh nhân suy tim theo phân độ NYHA III chiếm gần 50%; độ IV chiếm tỷ lệ thấp nhất là 12%. Đối với mức độ suy tim theo ACC/AHA bệnh nhân suy tim đang ở giai đoạn C chiếm 68%; giai đoạn B 20% và giai đoạn D chiếm 12%. Có đến 61% bệnh nhân có chỉ số độ nặng suy tim trên lâm sàng > 2 điểm; số điểm trung bình của đối tượng nghiên cứu là 4,4 điểm.
Xét nghiệm đặc điểm sinh hóa và huyết học cho thấy các chỉ số ure, creatimin máu, cholesterol toàn phần, hemoglolin trong giới hạn bình thường; giá trị trung bình của nồng độ Albumin máu giảm. Trên siêu âm tim, giá trị trung bình của phân suất tống máu (EF) giảm; giá trị trung bình của đường kính thất trái cuối tâm thu và tâm trương (LVDs và LVDd) đều tăng.
Theo BS. Đỗ Thị Thùy Trang, kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ Albumin huyết thanh ở nhóm bệnh nhân có mức độ suy tim theo NYHA III/ IV, ACC/AHA giai đoạn C/D và chỉ số độ nặng của suy tim trên lâm sàng > 2 điểm, giảm hơn nhiều so với nhóm bệnh nhân có NYHA I/II; ACC/AHA giai đoạn A/B và chỉ số độ nặng suy tim trên lâm sàng nhỏ hơn 2 điểm. Đồng thời, ở nhóm bệnh nhân có Albumin huyết thanh giảm, đều có chỉ số độ nặng suy tim trên lâm sàng cao. Sự khác biệt giữa nồng độ Albumin huyết thanh với các mức độ nặng của suy tim có ý nghĩa thống kê (p<0,001).
Các nghiên cứu trên thế giới cũng chỉ ra nồng độ Albumin huyết thanh giảm có mối tương quan chặt chẽ với phân độ suy tim NYHA III/IV. Khi bệnh nhân có Albumin huyết thanh thấp tiên lượng sống còn sau một năm thấp hơn so với những bệnh nhân có Albumin huyết thanh bình thường. Việc giảm Albumin như một yếu tố dự báo độc lập tử vong ở cả suy tim cấp và mạn tính. Giảm Albumin huyết thanh còn được xem là dấu hiệu xấu báo hiệu sự xuất hiện các bệnh kèm; tình trạng viêm, suy dinh dưỡng, suy mòn. Theo định luật Starling, giảm Albumin máu nặng có thể gây ra tình trạng tắc nghẽn phổi, có thể gây mất ổn định cả hai giai đoạn mạn tính và tiềm ẩn của suy tim. Albumin huyết thanh góp phần duy trì sự cân bằng dịch trong cơ tim thông qua tác dụng thẩm thấu. Giảm Albumin máu có thể gây phù nề cơ tim, làm nặng thêm rối loạn chức năng cơ tim trong nhiều bệnh lý. Giảm Albumin cũng dẫn đến đề kháng thuốc lợi tiểu và giữ nước, dẫn đến những hậu quả bất lợi trong suy tim. Albumin huyết thanh có chức năng chống oxy hóa và kháng viêm, nên khi bệnh nhân suy tim có giảm Albumin huyết thanh, các chất oxy hóa và các chất trung gian gây viêm sẽ làm cho suy tim tiến triển nặng dần.
BS. Đỗ Thị Thùy Trang đã có kết luận cho nghiên cứu là giảm nồng độ Albumin huyết thanh thường gặp ở bệnh nhân suy tim tâm thu. Nồng đồ Albumin huyết thanh trung bình là 33,1 + 4,69; có sự tương quan nghịch giữa nồng độ Albumin huyết thanh với mức độ suy tim theo NYHA (p<0,01; r= - 0,65), với giai đoạn suy tim theo ACC/AHA (p<0,01; r = - 0,45), với chỉ số độ nặng của suy tim trên lâm sàng (p<0,01; r = - 0,72).
Thanh Tùng