Liên kết website








Đề tài khoa học
Phát hiện đột biến gen KRAS trong ung thư Đại trực tràng
[Đăng ngày: 25/07/2016]
Rối loạn các thụ thể tyrosine kinase, trong đó có thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu mô (EGFR: epidermal growth factor receptor), thường gặp trong ung thư ở người, trở thành những đích nhắm phân tử hiệu quả trong điều trị. Hoạt tính tyrosine kinase của EGFR đóng vai trò quan trọng trong sự điều khiển sự tăng sinh và sống còn của tế bào, thông qua quá trình tự phosphoryl hóa thụ thể EGFR hoặc thông qua 2 con đường truyền tín hiệu trung gian hạ nguồn là con đường PIK3CA/AKT/mTOR và RAS/RAF/MAPK. Sự hoạt hóa của protein EGFR khởi động cho các dòng thác tín hiệu nội bào, có liên quan đến một số con đường truyền tin để gây ra những đáp ứng tế bào vô cùng quan trọng bao gồm tăng sinh tế bào, biệt hóa tế bào, sự di động và sinh tồn của tế bào.
Trong ung thư đại trực tràng (UTĐTT), protein EGFR thường biểu hiện quá mức trên bề mặt tế bào, được coi là nguồn gốc khởi phát các tín hiệu tăng sinh tế bào quá độ trong khối u. Ức chế hoạt tính tyrosine kinase của EGFR là một chiến lược điều trị thích hợp, đã được nghiên cứu nhiều trong UTĐTT. Tuy nhiên kháng thể đơn dòng ức chế đặc hiệu sự hoạt hóa EGFR như cetuximab hay panitumumab được chứng minh chỉ có hiệu quả trong điều trị UTĐTT giai đoạn tiến xa trên nhóm bệnh nhân không mang đột biến gen KRAS, giúp kéo dài thời gian sống thêm và thời gian sống không bệnh.
 Hiệp hội ung thư Châu Âu và Hiệp hội ung thư Hoa Kỳ đều khuyến cáo chỉ điều trị cetuximab hay panitumumab cho những bệnh nhân không mang đột biến gen KRAS. Gen KRAS là một thành viên của gia đình gen KRAS, mã hóa cho một guanosine triphosphate GTPase vốn có hai trạng thái: trạng thái bất hoạt có gắn GDP và trạng thái hoạt động có gắn với GDP. Là một chất truyền tin hạ nguồn của EGFR, KRAS có vai trò quan trọng trong việc khởi phát và tiến triển của một số ung thư như carcinôm tuyến của đại tràng, phổi và tụy. Khi đột biến xảy ra sẽ làm mất hoạt tính ATPase và giữ phân tử protein KRAS ở trạng thái gắn ATP liên tục, dẫn đến hậu quả là các phân tử truyền tin hạ nguồn luôn hoạt động để duy trì tín hiệu tăng sinh tế bào.
Từ tháng 1/2011 đến tháng 5/2013, tác giả Hoàng Anh Vũ và Hứa Thị Ngọc Hà – Bộ môn giải phẫu bệnh, Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh và Trung tâm Y sinh học phân tử tiến hành nghiên cứu “Phát hiện đột biến gen Kras trong ung thư đại trực tràng bằng kỹ thuật Cold-PCR và giải trình tự DNA”.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có tất cả 173 bệnh nhân được chọn vào nghiên cứu, gồm 95 nam và 78 nữ (tỷ lệ nam/nữ là 1,2/1). Bệnh nhân nhỏ tuổi nhất là 19 tuổi, lớn nhất 100 tuổi, với trị số trung vị là 54 tuổi. Khối u ở đại tràng chiếm nhiều hơn so với ở trực tràng: 122 trường hợp ở đại tràng (70,5%) và 51 trường hợp ở trực tràng (29,5%). Hầu hết bệnh nhân đã được ghi nhận tổn thương có xâm nhập đến lớp thanh mạc (38,7%) hoặc khối u ở giai đoạn tiến xa (36,4%).
Đột biến gen KRAS
KRAS đột biến đóng vai trò quan trọng cả trong hình thành ung thư cũng như sự đề kháng với điều trị. Trong ung thư đại trực tràng, sự hiện diện của đột biến gen KRAS là một yếu tố tiên lượng xấu độc lập và tiên đoán kháng với điều trị chống EGFR. Đột biến KRAS thường tập trung ở codon 12 và 13, có 14 kiểu đột biến khác nhau của gen KRAS đã được ghi nhận trên thế giới. Vì chưa có số liệu nào về đột biến gen KRAS trên bệnh nhân Việt Nam, nhóm nghiên cứu chọn kỹ thuật giải trình tự chuỗi DNA để có thể phát hiện được tất cả các kiểu thay đổi nucleotide ở codon 12 và 13.
Nhằm tăng khả năng phát hiện đột biến gen KRAS, nhóm nghiên cứu thực hiện đồng thời 2 giải pháp. Trước tiên, trong bước nhận mẫu nhóm nghiên cứu chỉ khảo sát đột biến khi bệnh phẩm có ít nhất 30% số lượng tế bào ung thư. Tiếp đó, kỹ thuật COLD-PCR được dùng để khuếch đại exon 2 có chứa codon 12 và 13. Đây là kỹ thuật được phát minh bởi Li và cộng sự, giúp phát hiện được đột biến gen bằng giải trình tự DNA ngay cả khi chỉ có < 1% tế bào mang đột biến trong mẫu khảo sát.
Trong tổng số 173 trường hợp đã khảo sát, nhóm nghiên cứu phát hiện 62 bệnh nhân có mang đột biến gen KRAS, chiếm tỷ lệ 35,8%. Tần suất đột biến này tương đồng với hầu hết các nghiên cứu trước đây, tỷ lệ dao động trong khoảng 27 – 43%. Đặc biệt, trong nghiên cứu này, nhóm nghiên cứu phát hiện có 4 bệnh nhân mang đột biến ở cả 2 codon 12 và 13. Đây là những minh họa về tính đa dòng tế bào trong ung thư nói chung và UTĐTT nói riêng. Báo cáo nghiên cứu không tìm thấy có mối liên quan giữa tình trạng đột biến gen KRAS với vị trí khối u, nhưng đột biến có khuynh hướng thường gặp hơn trên bệnh nhân nam so với bệnh nhân nữ. Bệnh nhân trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) cũng ít gặp đột biến gen KRAS hơn so với nhóm bệnh nhân lớn tuổi. Đây là những ghi nhận mới, cần được nghiên cứu thêm trong thời gian tới.
Các tác giả nghiên cứu đã có kết luận, đột biến gen KRAS thường gặp trong UTĐTT ở bệnh nhân Việt Nam. Phát hiện đột biến gen KRAS bằng kỹ thuật COLD-PCR kết hợp giải trình tự chuỗi DNA nên được thực hiện cho bệnh nhân muốn được trị bằng kháng thể đơn dòng cetuximab.
 
Anh Duy
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 33

Số lượt truy cập: 9361541
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang