Theo ông Đặng Quang Tấn – Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế, trong thời gian đến, các bệnh nguy hiểm và mới nổi luôn có nguy cơ rất cao xâm nhập vào Việt Nam do vẫn diễn biến ở nhiều quốc gia trên thế giới. Các ổ dịch cúm gia cầm có nguy cơ lây nhiễm sang người.
Các bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng (sởi, ho gà, bạch hầu …) có nguy cơ gia tăng do tiêm chủng chưa đạt được >95% quy mô xã phường, chưa quản lý tốt đối tượng tiêm chủng, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, vùng khó tiếp cận dịch vụ y tế, các địa phương có dân di biến động lớn.
Bệnh sốt xuất huyết có nguy cơ gia tăng do bắt đầu vào mùa mưa, thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Một số bệnh do véc tơ truyền, truyền qua động vật (sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, …) có nguy cơ gia tăng liên quan đến thời tiết mùa hè, bệnh lưu hành tại địa phương.
Số tử vong do bệnh dại có thể vẫn tiếp tục ghi nhận do tỷ lệ tiêm phòng dại trên đàn chó chưa cao, vẫn còn các trường hợp không đi tiêm phòng khi bị chó nghi dại cắn.Các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa (tiêu chảy, lỵ …) có thể gia tăng trong mùa hè do không đảm bảo an toàn thực phẩm.
Để thực hiện mục tiêu chủ động kiểm soát tốt dịch bệnh, không để bùng phát dịch bệnh trong mùa hè, ông Tấn đề xuất giải pháp gồm: Nâng cao vai trò trách nhiệm của chính quyền các cấp, các bộ ban ngành đoàn thể; Chủ động triển khai các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết; Tăng cường giám sát, phát hiện sớm các bệnh dịch nguy hiểm, các ổ dịch tại cộng đồng, xử lý kịp thời, hiệu quả; Nâng cao tỷ lệ tiêm chủng, đạt ít nhất 95% quy mô xã, phường; Sẵn sàng thu dung, cấp cứu, điều trị bệnh nhân, hạn chế đến mức thấp nhất tỷ lệ tử vong; Tăng cường công tác truyền thông phòng chống dịch bệnh; Tập huấn nâng cao năng lực các tuyến về giám sát, đáp ứng, điều trị; Đảm bảo hậu cần cho công tác phòng chống dịch.
Cục Y tế dự phòng sẽ theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, đánh giá nguy cơ, chỉ đạo giám sát trên toàn quốc, tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Y tế công tác phòng chống bệnh dịch; Trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra các địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp để phòng các bệnh nguy hiểm có nguy cơ xâm nhập như MERS-CoV và các bệnh thường gặp mùa hè; Chỉ đạo sát sao các hoạt động tiêm chủng mở rộng, các chiến dịch tiêm vắc xin phòng chống dịch bệnh, đảm bảo an toàn tiêm chủng.
Cục Quản lý Khám chữa bệnh sẽ triển khai tốt công tác phân tuyến thu dung, cấp cứu, điều trị bệnh nhân, phân luồng khám bệnh, thiết lập khu vực cách ly tránh lây nhiễm chéo trong bệnh viện, hạn chế đến mức thấp nhất số trường hợp tử vong do mắc bệnh truyền nhiễm; Chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động ứng phó với dịch bệnh, dự trữ cơ số thuốc, dịch truyền, vật tư, hoá chất, cơ số giường bệnh, phương tiện cấp cứu và cấp cứu ngoại viện.
Cục An toàn thực phẩm chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, các bệnh dịch lây truyền qua thực phẩm; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm các cơ sở sản xuất, chế biến kinh doanh thực phẩm, các cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, các bếp ăn tập thể.
Ông Tấn nhấn mạnh, các Sở Y tế cần triển khai kế hoạch phòng chống dịch bệnh năm 2018.39 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch PCD năm 2018 (35 UBND tỉnh, thành phố phê duyệt); Tổ chức quán triệt triển khai các hoạt động phòng chống dịch bệnh mùa hè trên địa bàn; Củng cố, duy trì đội ngũ công tác viên; Chỉ đạo việc rà soát đối tượng tiêm chủng, tổ chức tiêm vét, tiêm bổ sung; Tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo lại về công tác giám sát và phòng chống; công tác thu dung, cách ly, điều trị, cấp cứu; Chỉ đạo các đơn vị y tế báo cáo dịch bệnh theo Thông tư số 54/2015/TT-BYT; Ký cam kết với UBND các quận, huyện về phòng chống dịch bệnh, trong đó có sốt xuất huyết; Tham mưu UBND tổ chức các đợt chiến dịch vệ sinh môi trường, loại bỏ các ổ Lăng quăng bọ gậy. Duy trì hoạt động thường xuyên ngay tại từng cộng đồng dân cư. Xử lý triệt để các ổ dịch nhỏ sốt xuất huyết; Tăng cường tổ chức các đoàn đi kiểm tra và áp dụng xử phạt hành chính đối với những trường hợp không chấp hành các biện pháp phòng chống dịch theo quy định của Nghị định 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ.
Tham mưu với UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo các Sở, ngành:
Sở Giáo dục và Đào tạo: Chỉ đạo các cơ sở giáo dục và đào tạo xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe học sinh; Đảm bảo an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, cung cấp đủ nước sạch; Quản lý tốt sức khỏe trẻ em, học sinh, cán bộ và giáo viên.
Sở Thông tin và Truyền thông: Đẩy mạnh công tác truyền thông phòng chống dịch bệnh, thường xuyên cập nhật chính xác thông tin về tình hình dịch bệnh cùng với các biện pháp phòng bệnh phù hợp.
Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn: Tăng cường giám sát phát hiện sớm các ổ dịch cúm trên gia cầm, chia sẻ thông tin kịp thời, xử lý triệt để các ổ dịch; Phối hợp kiểm soát việc buôn bán, lưu thông gia cầm không được kiểm dịch, không rõ nguồn gốc.
Sở Xây dựng: Thực hiện tốt công tác vệ sinh loại bỏ các vật dụng phế thải, loại bỏ các ổ đọng nước tại các công trình, công trường xây dựng; Tổ chức thanh tra, kiểm tra, đôn đốc công tác vệ sinh trong xây dựng, không để tồn tại ổ bọ gậy tại các công trình, công trường xây dựng, khu vực nơi ở của công nhân, người lao động.
Sở Tài Nguyên và môi trường: Triển khai hướng dẫn, tổ chức thực hiện công tác vệ sinh môi trường, thu gom, xử lý chất phế thải có chứa nước đọng; Tổ chức thanh tra, kiểm tra, đôn đốc công tác vệ sinh môi trường, thu gom, xử lý rác thải tại các khu tập thể, nhà trọ và cộng đồng. Xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm về thu gom và xử lý rác thải theo quy định của Nghị định 155/2016/NĐ-CP ngày 18/11/2016 của Chính phủ.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Chỉ đạo các doanh nghiệp du lịch, các khách sạn, cơ sở lưu trú và các doanh nghiệp lữ hành chủ động triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn sức khỏe cho khách du lịch.
Sở Công thương: Chủ trì, phối hợp với Quản lý thị trường, Công an, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, và các đơn vị liên quan tăng cường quản lý, ngăn chặn việc vận chuyển, kinh doanh, giết mổ gia cầm không được kiểm dịch, không rõ nguồn gốc.
Bộ đội biên phòng: Phối hợp triển khai công tác tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh giữa y tế và bộ đội biên phòng.
Sở Công an: Phối hợp triển khai kiểm tra sàng lọc, lập danh sách hành khách nhập cảnh từ các quốc gia vùng có dịch bệnh để kịp thời giám sát, hướng dẫn theo dõi sức khỏe.
Sở Ngành Tài chính: Bố trí kinh phí sẵn sàng cho công tác triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh, đảm bảo thực hiện tốt các hoạt động phòng chống dịch chủ động.
Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội: Chỉ đạo các đơn vị liên quan chủ động, tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống dịch bệnh.
Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tăng cường giám sát phát hiện sớm các ca bệnh, các ổ dịch, đặc biệt các bệnh nguy hiểm và mới nổi xử lý triệt để, không để bùng phát; Sẵn sàng các đội cơ động chống dịch hỗ trợ tuyến dưới; Chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất, trang phục, phương tiện phòng chống dịch; Giám sát véc tơ, các yếu tố nguy cơ dịch bệnh, tham mưu với Sở Y tế triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh, phòng chống sốt xuất huyết.
Tăng cường triển khai phòng chống các bệnh phổ biến trong mùa hè:Bệnh cúm gia cầm: giám sát chặt chẽ các đối tượng phải kiểm dịch tại các cửa khẩu, phát hiện sớm các trường hợp mắc tại cộng đồng.Bệnh sởi, ho gà, bạch hầu: rà soát đối tượng tiêm chủng, tổ chức tiêm vét, tiêm bổ sung, đảm bảo tỷ lệ tiêm chủng đạt ít nhất 95% quy mô xã, phường.Bệnh liên cầu lợn, các bệnh lây truyền qua thực phẩm: tăng cường kiểm tra giám sát đảm bảo an toàn thực phẩm.
Triển khai sử dụng phần mềm tiêm chủng tại 100% các xã, phường, thị trấn, thực hiện quản lý chặt chẽ đối tượng tiêm chủng tại 100% các điểm tiêm dịch vụ. Thông báo cho người dân biết và sử dụng gói dịch vụ nhắc lịch tiêm chủng để đưa trẻ đi tiêm đầy đủ và đúng lịch.
Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe tập trung truyền thông phòng chống các bệnh truyền nhiễm lưu hành và các bệnh phòng bằng vắc xin như: sởi, quai bị, rubella, ho gà, bạch hầu, viêm màng não do não mô cầu, liên cầu lợn … là các bệnh có nguy cơ mắc cao trong mùa hè, lợi ích tiêm chủng để vận động nhân dân chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch. Truyền thông thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín, uống chín, rửa tay xà phòng, vệ sinh cá nhân, vệ sinh đồ dùng để phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa, tiếp xúc.Vận động người dân và cộng đồng hưởng ứng thực hiện vệ sinh môi trường, loại trừ bọ gậy/lăng quăng ngay tại hộ gia đình, nơi làm việc, cư trú.
Giao nhiệm vụ cho chính quyền các cấp chịu trách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra công tác phòng chống dịch, huy động các ban ngành đoàn thể phối hợp với ngành y tế. UBND các quận, huyện ký cam kết với Sở Y tế triển khai, chỉ đạo các hoạt động phòng chống dịch bệnh trên địa bàn. Đảm bảo duy trì hoạt động hiệu quả của mạng lưới cộng tác viên và thành lập các đội xung kích phòng chống sốt xuất huyết.
Phê duyệt kế hoạch phòng chống dịch bệnh năm 2018, bao gồm cả việc bố trí và cấp kinh phí đầy đủ ngay từ đầu năm.Phê duyệt kế hoạch hoạt động, cấp kinh phí từ nguồn ngân sách của địa phương để thực hiện chương trình mục tiêu phòng chống sốt xuất huyết, sốt rét, tiêm chủng mở rộng ngay từ đầu năm 2018.
Thanh Tùng