Theo các nhà quản lý Bệnh viện, nhiễm khuẩn Bệnh viện là hậu quả không mong muốn trong quá trình khám chữa bệnh. Nhiễm khuẩn Bệnh viện được hiểu là những nhiễm khuẩn mắc phải trong thời gian người bệnh nằm viện; biểu hiện 48 giờ sau khi bệnh nhân nhập viện và không hiện diện tại thời điểm người bệnh nhập viện. Nhiễm khuẩn Bệnh viện làm kéo dài thời gian nằm viện, tăng nguy cơ tử vong, tăng tỷ lệ đề kháng kháng sinh và chi phí điều trị.
Những năm gần đây, nhiễm khuẩn Bệnh viện là một trong những vấn đề thách thức và được sự quan tâm của Bộ Y tế. Ngành Y tế đã tổ chức nhiều hội thảo, nhiều nghiên cứu; tập huấn trong cả nước với mục tiêu giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn Bệnh viện. Các chuyên gia nhấn mạnh, công tác khảo sát, nghiên cứu tỷ lệ nhiễm khuẩn Bệnh viện tại các Bệnh viện là cơ sở quan trọng so sánh chất lượng Bệnh viện, từ đó có những giải pháp can thiệp kịp thời góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh; thường xuyên giáo dục nâng cao nhận thức của cán bộ y tế về công tác kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình thực hành khám chữa bệnh.
Trong năm 2016, nhóm tác giả nghiên cứu Đinh Vạn Trung cùng cộng sự Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; Bệnh viện Quân y 103 đã thực hiện nghiên cứu mô tả cắt ngang báo cáo đề tài “Tình hình nhiễm khuẩn Bệnh viện tại Bệnh viện Quân y 87, Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108”. Mục tiêu nghiên cứu xác định tỷ lệ các loại nhiễm khuẩn Bệnh viện như nhiễm khuẩn vết mổ, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi Bệnh viện, nhiễm khuẩn tiết niệu. Đối tượng nghiên cứu có 943 bệnh nhân tại 3 Bệnh viện là Bệnh viện Quân y 87, Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tất cả đối tượng nghiên cứu có thời gian nhập viện trên 48 giờ, không có dấu hiệu nhiễm khuẩn tại thời điểm nhập viện. Các bệnh nhân bị nhiễm khuẩn Bệnh viện ở tuyến dưới hoặc Bệnh viện khác chuyển đến không chọn tham gia vào nghiên cứu.
BS. Đinh Vạn Trung phân tích báo cáo, tỷ lệ đối tượng nghiên cứu là nam giới chiếm 64,8%, nữ giới là 35,2%. Độ tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu khác nhau ở 3 Bệnh viện; đối với Bệnh viện Quân y 87 độ tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 37; Bệnh viện Quân y 103 là 62,5 tuổi và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 là 54,3%. Các Bệnh viện tuyến cuối điều trị chủ yếu người bệnh Bảo hiểm y tế, tuổi cao, bệnh nặng như bệnh tim mạch, huyết áp, Đái tháo đường. Đối với tỷ lệ bệnh nhân phẫu thuật mắc nhiễm khuẩn vết mổ; kết quả cho thấy Bệnh viện Quân y 87 có tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ là 6,66%; Bệnh viện Quân y 103 có tỷ lệ 2,5% và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 có tỷ lệ 1,02%. Tính trung bình tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ trong nghiên cứu là 3,18%.
Đối với tỷ lệ chung nhiễm khuẩn Bệnh viện, Bệnh viện Quân y 87 có tỷ lệ nhiễm khuẩn chung cho cả nhiễm khuẩn vết mổ, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi Bệnh viện, nhiễm khuẩn tiết niệu là 11,66%; Bệnh viện Quân y 103 là 4,51% và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 là 1,83%. Chung cho tỷ lệ nhiễm khuẩn Bệnh viện trong nghiên cứu là 4,03%.
Tác giả nghiên cứu phân tích, tỷ lệ loại nhiễm khuẩn Bệnh viện tại Bệnh viện Quân y 87, nhiễm khuẩn vết mổ là 6,66%; nhiễm khuẩn huyết 0,83%; viêm phổi Bệnh viện là 0,83% và nhiễm khuẩn tiết niệu là 1,66%. Cao nhất ở Bệnh viện Quân y 87 là nhiễm khuẩn vết mổ. Đối với Bệnh viện Quân y 103 nhiễm khuẩn tiết niệu có tỷ lệ cao nhất với 2,41% do tỷ lệ bệnh nhân đặt sond tiểu chiếm tỷ lệ cao; đối với Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nhiễm khuẩn vết mổ chiếm tỷ lệ cao nhất với 0,2%; không có trường hợp nào nhiễm khuẩn huyết trong thời gian nghiên cứu. Đối với Bệnh viện Quân y 87 có 01 trường hợp nhiễm khuẩn huyết, Bệnh viện Quân y 103 là 04 trường hợp nhiễm khuẩn huyết.
Tác giả nghiên cứu nhận xét, tỷ lệ nhiễm khuẩn Bệnh viện có sự chênh lệch đáng kể giữa các Bệnh viện. Sự chênh lệch này cho thấy hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thực hiện rất tốt, các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn giám sát chặt chẽ; đối với Bệnh viện Quân y 87 qua khảo sát cho thấy điều kiện trang bị phòng mổ, phòng điều trị còn nhiều khó khăn. Tác giả kiến nghị Bệnh viện Quân y 87 cần chú trọng hơn công tác dự phòng nhiễm khuẩn trong phẫu thuật, như khâu vệ sinh tay, chăm sóc bệnh nhân trước và sau mổ. Tỷ lệ nhiễm khuẩn huyết ở Bệnh viện Quân y 103 cao, chủ yếu là nhóm bệnh nhân được khảo sát tại khoa truyền nhiễm và khoa can thiệp tim mạch. Về tỷ lệ viêm phổi Bệnh viện ở cả 3 Bệnh viện trong nghiên cứu tương tự, xấp xỉ nhau khoảng 1%; nhưng nếu tính riêng nhóm bệnh nhân có thở máy tỷ lệ viêm phổi Bệnh viện là 18,18%.
Về khảo sát các yếu tố nguy cơ, nhóm nghiên cứu cho biết tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ chung sau phẫu thuật là 3,18% trong đó mổ hở là 3.58%; đặt sond tiết niệu tỷ lệ nhiễm khuẩn tiết niệu là 6,74%. Đặt catheter tỷ lệ nhiễm khuẩn huyết là 10,63%; bệnh nhân thở máy tỷ lệ viêm phổi Bệnh viện là 18,18%. Như vậy những loại phẫu thuật mổ hở, nội soi, đặt sond tiểu, đặt catheter có ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm khuẩn của Bệnh viện.
Tường Huân