Bệnh nha chu nói chung hay viêm lợi nói riêng là một trong những bệnh răng miệng phổ biến ở Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới, đứng hàng thứ hai sau bệnh sâu răng.
Tác giả nghiên cứu Trần Văn Trường và Lâm Ngọc Ấn đã tiến hành điều tra sức khỏe răng miệng toàn quốc vào năm 2000 báo cáo tỷ lệ viêm lợi toàn quốc ở độ tuổi 15 là 95,6%, ở độ tuổi 35-44 tỷ lệ này là 99,3%. Các chuyên gia về răng miệng nhận định với sự thay đổi, phát triển về điều kiện kinh tế xã hội trong những năm gần đây, sự gia tăng chế độ dinh dưỡng, việc sử dụng đường, sữa, bánh kẹo ngày càng nhiều hơn trong khi người dân chưa có sự nhận thức đầy đủ về tác hại của các bệnh về lợi, về răng miệng, do đó tỷ lệ mắc bệnh viêm lợi ngày càng nhiều hơn.
Trong các nhóm đối tượng có nguy cơ cao bệnh viêm lợi, đối tượng phụ nữ mang thai rất cần được quan tâm. Một nghiên cứu quốc tế cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm lợi khi phụ nữ mang thai chiếm từ 35-100%. Trong khi đó phần lớn các phụ nữ mang thai đều chưa có quan tâm đến sức khỏe răng miệng, đa phần rất lo ngại nếu phải can thiệp điều trị răng miệng trong khi đang mang thai do vậy càng không kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe răng miệng của mình.
Năm 2015, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Xuân Thực cùng cộng sự Bệnh viện Bạch Mai, Đại học Y Hà Nội đã tiến hành đề tài nghiên cứu “Thực trạng viêm lợi ở phụ nữ mang thai tại Bệnh viện phụ sản Trung ương” mục đích nghiên cứu nhằm đưa ra những bằng chứng đóng góp cho bức tranh chung về tình trạng bệnh nha chu của phụ nữ mang thai tại Việt Nam.
Theo tác giả nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu là những phụ nữ mang thai từ tháng thứ 1 đến tháng thứ 9 tới khám tại Bệnh viện phụ sản Trung ương. Tác giả nghiên cứu từ tháng 1-3/2015 các đối tượng nghiên cứu được thăm khám lâm sàng, ghi nhận tình trạng bệnh viêm lợi thông qua các chỉ số nghiên cứu GI và OHIS. Kết quả 120 đối tượng nghiên cứu phù hợp được mời tham gia vào nghiên cứu.
Theo phân tích của BS Nguyễn Xuân Thực, đối tượng nghiên cứu ở nhóm 25-34 tuổi là nhiều nhất so với tỷ lệ 69%, nhóm 18-24 tuổi 21,6%, còn lại ít nhất là nhóm trên 34 tuổi với tỷ lệ 9%. Độ tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 28,2. Phần lớn đối tượng nghiên cứu là phụ nữ mang thai đang ở thai kỳ 3 và thai kỳ 2 (tỷ lệ lần lượt là 48% và 45%). Có thể do khi phụ nữ vào thời kỳ mang thai giai đoạn thai kỳ hai đi khám thai, siêu âm, tiêm ngừa uốn ván nhiều hơn do vậy tỷ lệ đối tượng nghiên cứu cũng cao hơn so với những nhóm đối tượng nghiên cứu khác.
BS Nguyễn Xuân Thực cho biết tỷ lệ viêm lợi của nghiên cứu là 95,8%; đa số là viêm lợi ở mức độ 2 chiếm 55%. Như vậy tỷ lệ viêm lợi ở đối tượng nghiên cứu là cao. Tác giả nghiên cứu cho biết tình trạng viêm lợi tăng dần theo thời gian mang thai. Những phụ nữ mang thai ở kỳ 3 và 2 có tỷ lệ viêm lợi cao hơn và mức độ viêm lợi cũng cao hơn so với những phụ nữ mang thai ở kỳ 1. Như vậy hoàn toàn phù hợp do phụ nữ mang thai ở tuần lễ 21 của thai kỳ tỷ lệ vi khuẩn yếm khí có thể tăng lên đến 39%; trong đó vi khuẩn prevotella intermedia chiếm đa số. Sự gia tăng chọn lọc loại vi khuẩn này có liên quan đến sự gia tăng estrogen và progesteron trong máu và dịch lợi, 2 chất này là yếu tố tăng trưởng tạo thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn prevotella intermedia.
Đối với đặc điểm mối liên quan giữa tình trạng viêm lợi và tình trạng vệ sinh răng miệng, theo BS Thực chỉ số GI biểu thị mức độ viêm lợi có tương quan chặt với chỉ số vệ sinh răng miệng OHI-S theo chiều đồng biến (p <0,05) chỉ số GI và chỉ số OHI-S có mối tương quan đồng biến với nhau tức là tình trạng vệ sinh răng miệng càng kém thì tình trạng viêm lợi càng nặng. Vệ sinh răng miệng kém sẽ gây tích tụ cao răng và mảng bám vi khuẩn, đây chính là tác nhân làm trầm trọng thêm viêm lợi cho phụ nữ mang thai, tác giả nghiên cứu lưu ý thêm .
BS Thực kiến nghị các bệnh viện cần kết hợp các biện pháp chăm sóc nha chu với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe của phụ nữ khi mang thai, đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục sức khỏe chăm sóc răng miệng cho phụ nữ mang thai.
Huy Hoàng