ThS. Lâm Chí Cường – Trung tâm Y tế Dự phòng Khánh Hòa đã có báo cáo nghiên cứu Kiến thức - Thái độ - Thực hành (KT-TĐ-TH) về sốt xuất huyết (SXH) của cộng đồng dân cư tại các xã, phường Tp. Nha Trang tại Hội nghị khoa học Y – Dược miền Trung – Tây Nguyên lần thứ X được tổ chức vào tháng 10/2015 tại TP. Buôn Mê Thuột.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 7-8/2014 tại 8 xã, phường của Tp. Nha Trang, có 240 người đại diện cho hộ gia đình tham gia trả lời bộ câu hỏi phỏng vấn, phương pháp chọn mẫu được áp dụng là PPS (Propability Proportion to size – chọn mẫu tỷ lệ với kích thước quần thể).
Kết quả nghiên cứu đặc điểm nhân khẩu, xã hội cho thấy độ tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 51,2 tuổi, trẻ nhất 20 tuổi và già nhất là 89 tuổi. Nhóm tuổi 40-59 tuổi chiếm tỷ lệ 60%. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu có trình độ học vấn tiểu học là 34,2%; trung học cơ sở chiếm 30,8%; trung học phổ thông 20%; trên Đại học chiếm 4,2%. Tỷ lệ nữ giới chiếm 51,7%; nguồn thu nhập chủ yếu là làm thuê chiếm 28,3%, buôn bán nhỏ chiếm 28%; hơn 72% đối tượng nghiên cứu đang ở nhà bán kiên cố và 10,4% hộ dân vẫn còn sinh sống ở nhà tạm bằng mái lá, tre, gỗ.
Đối với kiến thức về bệnh SXH, các nội dung được khảo sát gồm sốt cao, nổi ban mẩn đỏ trên da, xuất huyết, chảy máu, nhức đầu, ói, nôn mửa, đau bụng vùng bên phải. Kết quả cho thấy trên 96% đối tượng nghiên cứu biết những dấu hiệu phổ biến thường gặp của SXH là sốt cao, nổi ban hoặc mẩn đỏ trên da.
Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu biết được triệu chứng nhức đầu là 55%, nôn mửa 26%, xuất huyết chảy máu là 73,8%.
Đối với tỷ lệ đối tượng nghiên cứu biết những dấu hiệu bệnh SXH khi chuyển sang giai đoạn nặng là li bì vật vã chiếm 88,3%; xuất huyết 81,2%; nổi mẩn đỏ trên da 74,2% và tay chân lạnh chiếm 56%.
Về thái độ của đối tượng nghiên cứu về ảnh hưởng của dịch bệnh SXH, kết quả cho thấy có 85,4% bày tỏ thái độ lo lắng về việc mất thu nhập, không thể đi làm được khi người thân trong gia đình mắc bệnh SXH. Tuy nhiên, mối quan tâm lớn nhất khi trong gia đình có người bị mắc bệnh SXH là chi phí khám chữa bệnh (89,6%) và nguy cơ bị tử vong do mắc bệnh SXH là 63,3%.
Đối với thực hành phòng tránh muỗi gây bệnh SXH, kết quả cho thấy các hộ gia đình phải thường xuyên vệ sinh sạch sẽ dụng cụ chứa rác chiếm 90%, đậy kín các dụng cụ chứa nước chiếm 88,8%; không để nước ứ đọng 84,6%; thả cá bảy màu vào các dụng cụ chứa nước 80,8%.
Xem xét KT-TĐ-TH và các yếu tố liên quan, kết quả nghiên cứu cho thấy gần 90% đối tượng nghiên cứu có kiến thức đúng về phòng chống SXH; 93,8% có thái độ tích cực về bệnh SXH; 64,2% người dân thực hành đúng về phòng chống bệnh SXH.
Đối với xem xét mối liên quan giữa KT-TĐ-TH và các yếu tố nhân khẩu – Xã hội học, kết quả nghiên cứu cho thấy những người có kiến thức đúng về phòng chống bệnh SXH có thực hành phòng chống SXH tốt hơn gấp 10,3 lần so với những người có kiến thức không đúng về phòng chống bệnh SXH. Các yếu tố về tuổi và nghề nghiệp có liên quan đến kiến thức đúng về phòng chống bệnh SXH; còn yếu tố giới, trình độ học vấn, kinh tế hộ gia đình nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan với kiến thức phòng chống bệnh SXH.
Theo ThS. Lâm Chí Cường, tỉnh Khánh Hòa là một trong những tỉnh có số ca mắc SXH cao nhất khu vực miền Trung nói riêng và cả nước nói chung. Trong bối cảnh hiện nay, SXH vẫn chưa có vắcxin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu, do vậy biện pháp hữu hiệu nhất để phòng chống SXH là tăng cường truyền thông thay đổi hành vi, nâng cao ý thức của người dân trong việc diệt lăng quăng, bọ gậy, diệt muỗi vằn, hạn chế nơi sinh sản của muỗi, thực hiện ngủ màn sẽ góp phần hạn chế thấp nhất số trường hợp mắc bệnh SXH, qua đó thúc đẩy mỗi người, mỗi gia đình và cả cộng đồng chung tay phòng chống dịch bệnh SXH.
Hoa Phượng