Tại hội nghị Khoa học Điều dưỡng bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa mở rộng được tổ chức vào tháng 10/2015, cử nhân Võ Văn Tuấn cùng cộng sự đã có báo cáo đề tài “Đánh giá kết quả của áp dụng bảng kiểm an toàn phẫu thuật”.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 7-8/2015 tại Khoa Phẫu thuật gây mê hồi sức bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa. Có 782 bệnh nhân tham gia nghiên cứu, nam giới chiếm tỷ lệ 45,4%, nữ giới chiếm 54,6%. Về tính chất của phẫu thuật, mổ cấp cứu chiếm tỷ lệ gần 53%, mỗ theo chương trình chiếm 47%. Các nội dung của nghiên cứu ở giai đoạn trước khi tiến hành gây mê gồm xác định nhân thân, vị trí, cam kết phẫu thuật, có đánh dấu vị trí, đã kiểm tra thuốc sử dụng và thuốc gây mê, có gắn oxymeter trên bệnh nhân và có hoạt động, xem xét người bệnh có tiền sử dị ứng không, nguy cơ khó thở để chuẩn bị dụng cụ hỗ trợ sẵn sàng, nguy cơ mất trên 500 ml máu (7ml/kg); Đối với giai đoạn trước khi rạch da gồm các nội dung: mọi thành viên trong nhóm phẫu thuật tự giới thiệu tên, vai trò, xác định bệnh nhân, loại phẫu thuật, vị trí rạch da; Đã cho kháng sinh dự phòng trong vòng 60 phút trước mổ; Dự kiến những sự cố có thể xảy ra; Thời gian phẫu thuật, lượng máu mất, xác định vấn đề vô trùng; Đối với giai đoạn trước khi người bệnh rời phòng mổ, điều dưỡng nói rõ tên phẫu thuật, đếm gạc, kim, dụng cụ, dán nhãn mẫu bệnh phẫm, phẫu thuật viên, gây mê, điều dưỡng nêu những vấn đề quan tâm chính trong theo dõi hậu phẫu.
Tác giả nghiên cứu đã có kết luận đối với các chuyên gia gây mê luôn có  chuẩn bị dụng cụ và đánh giá bệnh nhân trước mổ, dự đoán các tình huống có thể xảy ra trong khi phẫu thuật. Đối với xác định bệnh nhân và vị trí phẫu thuật 12% người bệnh có 2 đường truyền tĩnh mạch, 14% cho kháng sinh dự phòng ngay trước khi rạch da 60 phút. Đối với phẫu thuật viên đa số đã xác định thời gian phẫu thuật, những bước cần thiết, tuy nhiên chỉ có ¼ phẫu thuật viên đánh giá số lượng máu mất trong phẫu thuật.
Đối với điều dưỡng phẫu thuật, đa số có đếm gạc dụng cụ trước khi phẫu thuật hoàn tất, tuy nhiên có 47% có sự cố các vấn đề bất thường và trang thiết bị, 50% có vấn đề về trang thiết bị trước khi bệnh nhân rời phòng mổ, 10% bệnh nhân được phối hợp chăm sóc hậu phẫu giữa phẫu thuật viên, gây mê và điều dưỡng.
Tác giả nghiên cứu đã khuyến nghị bệnh viện cần thiết lập quy trình an toàn trước, trong và sau khi phẫu thuật thật cụ thể, hiệu quả, đơn giản và phù hợp với bệnh viện. Tổ chức các đợt tập huấn thường xuyên quy trình vô trùng cho nhân viên phòng mổ, nâng cao trách nhiệm cá nhân, thực hành tiết kiệm trong phẫu thuật. Cần có đánh giá toàn bộ trang thiết bị và dụng cụ trong phòng mổ, lên kế hoạch sửa chữa, mua sắm cho phù hợp.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, an toàn trong phẫu thuật cần được thực hiện là đúng bệnh nhân, đúng vị trí phẫu thuật. Ngăn ngừa những nguy hại từ gây mê, nhận biết và chuẩn bị tình huống không kiểm soát được đường thở hoặc chức năng hô hấp đe dọa tính mạng người bệnh, nhận biết và chuẩn bị hiệu quả nguy cơ mất máu, đề phòng phản ứng dị ứng và phản ứng có hại của thuốc, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng vết mổ, ngăn ngừa bỏ sót gạc và dụng cụ phẫu thuật, nhận diện chính xác và an toàn bệnh phẩm, giao tiếp và trao đổi thông tin quan trọng và hiệu quả và cuối cùng là giám sát thường quy khả năng, số lượng và kết quả phẫu thuật.
Đối với việc giao tiếp và trao đổi thông tin quan trọng có hiệu quả, cụ thể đó là trước khi rạch da, phẫu thuật viên nên chắc chắn rằng cả ê – kíp phẫu thuật đều nắm rõ các bước quan trọng của cuộc mổ, nguy cơ chảy máu, các trang thiết bị dụng cụ đặc biệt có thể cần sử dụng và khả năng phát sinh những bất thường trong mổ. Điều dưỡng và gây mê báo cáo bất kỳ khó khăn về an toàn quan trọng trong mổ như thiếu hụt về sự chuẩn bị và tính sẵn sàng của các trang thiết bị, khó khăn trong hồi sức mất máu cũng như về nguy cơ gây mê hồi sức cho tất cả thành viên trong ê - kíp nắm.
Trường hợp phẫu thuật đối xứng, phần cơ quan nhiều cấu trúc hay mức độ hoặc phải mở rộng đường mổ phải kiểm tra lại hình ảnh học. Hình ảnh học phải sẵn sàng và được treo ở vị trí dễ quan sát. Trước khi bệnh nhân rời phòng mổ, phẫu thuật viên nên báo cáo với ê – kíp phẫu thuật bất kỳ thay đổi so với dự kiến ban đầu, bất kỳ vấn đề có thể xảy ra ở giai đoạn hồi tỉnh và kế hoạch chăm sóc sau mổ bao gồm kháng sinh, phòng ngừa huyết khối, ăn uống và chăm sóc vết mổ. Gây mê hồi sức tổng hợp tình trạng bệnh nhân trong suốt cuộc mổ và khuyến cáo các vấn đề cần thiết trong quá trình hồi tỉnh.
Thông tin ghi trong phúc trình phẫu thuật ít nhất phải báo cáo gồm: tên phương pháp phẫu thuật, tên người phụ mổ, tường trình chi tiết phương pháp thực hiện và máu mất trong mổ. Phiếu gây mê hồi sức ít nhất phải bao gồm: dấu hiệu sinh tồn, thuốc và dịch truyền sử dụng trong mổ, bất kỳ sự cố hay giai đoạn bệnh nhân không ổn định trong mổ. Phiếu điều dưỡng ít nhất phải ghi nhận tên người đếm và số lượng đủ thiếu các dụng cụ, gạc, kim, vật sắc nhọn sử dụng trong mổ, các dụng cụ lưu lại trên người bệnh. Tên các thành viên liên quan đến ca mổ phải được ghi nhận đầy đủ. Tất cả các phiếu phải rõ rang, hoàn tất và được người có trách nhiệm ký tên.
Trần Hưng