Năm 2013, BS.CKII Nguyễn Quốc Hùng- Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh- đã tiến hành nghiên cứu “Khảo sát tỷ lệ rối loạn Lipit máu trên bệnh nhân đột quỵ não điều trị tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh”.
Nghiên cứu được thực hiện trên 40 bệnh nhân được chẩn đoán đột quỵ não điều trị tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh năm 2013 thỏa mãn định nghĩa đột quỵ của Tổ chức Y tế Thế giới (TCYTTG), có chụp CT-Scanner. Những bệnh nhân không đưa vào đối tượng nghiên cứu bao gồm những bệnh nhân đang sử dụng thuốc điều trị rối loạn lipid máu, thuốc lợi tiểu và ức chế bêta; trong tình trạng viêm nhiễm cấp tính, chấn thương, phẫu thuật, bệnh lý ác tính.
Rối loạn Lipit máu được xác định theo định nghĩa NCEP ATP III năm 2001, khi có ít nhất 1 trong những tiêu chuẩn sau: Cholesterol toàn phần ≥ 240 mg% (≥ 6,2 mmol/l); Triglycerit ≥ 200 mg% (≥ 2,26mmol/l); HDL-C < 40 mg% (< 1,03mmol/l) ở nam, < 50mg% (<1,29mmol/l) ở nữ hoặc LDL-C ≥ 130 mg% (≥ 3,36mmol/l).
Nghiên cứu đã đưa ra kết quả: nhóm tuổi từ 60 trở lên có tỷ lệ nhồi máu não (74,2%) cao hơn nhóm tuổi dưới 60 (25,8%); nhóm tuổi dưới 60 có tỷ lệ xuất huyết não (77,8%) cao hơn nhóm tuổi từ 60 trở lên (22,2%). Tuổi càng lớn tỷ lệ mắc đột quỵ não càng nhiều; dưới 60 tuổi (37,5%), từ 60 tuổi trở lên (62,5%).
Tỷ lệ rối loạn Lipit máu chung của đột quỵ cấp là 75,0%; ở thể đột quỵ nhồi máu não có tỷ lệ rối loạn Lipit là 77,4%; đột quỵ xuất huyết não có tỷ lệ rối loạn lipid là 66,7%.
Tỷ lệ rối loạn từng thành phần lipit máu: tăng Cholesterol toàn phần chiếm tỷ lệ cao nhất: 62,5%; tăng LDL-C chiếm tỷ lệ: 35,0%; tăng Triglycerit chiếm tỷ lệ: 30,0%; giảm HDL-C chiếm tỷ lệ: 5,0%; rối loạn lipid máu bao gồm Triglycerit kết hợp với Cholesterol chiếm tỷ lệ 25%.
Rối loạn lipit một hay nhiều chỉ số: rối loạn một chỉ số đơn thuần chiếm tỷ lệ 35,%; rối loạn đồng thời hai chỉ số chiếm tỷ lệ 22,5%; rối loạn đồng thời ba chỉ số chiếm tỷ lệ 17,5% và không có rối loạn đồng thời bốn chỉ số.
Chúng ta biết rằng, đột quỵ não là bệnh lý thần kinh thường gặp và để lại di chứng nặng nề cho người bệnh, làm giảm chất lượng cuộc sống. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ hiện mắc của đột qụy là 500 - 800/100.000 dân. Tỷ lệ tử vong do đột qụy não đứng hàng thứ ba sau ung thư và nhồi máu cơ tim. Tỷ lệ tàn phế do đột qụy não đứng hàng đầu trong các bệnh thần kinh. Có những yếu tố nguy cơ có vai trò nguyên nhân và gặp với tỷ lệ cao như xơ vữa động mạch não, tăng huyết áp, đái tháo đường…Rối loạn Lipit máu sẽ làm rối loạn chức năng của nội mạc mạch máu, dẫn đến xơ vữa động mạch, bệnh động mạch vành, thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim. Theo dữ liệu thống kê tại NewYork trong 1.805 bệnh nhân bị đột quỵ não có 26% do xơ vữa động mạch
Theo BS.Nguyễn Quốc Hùng, nhiều nghiên cứu dựa trên kết quả của các thử nghiệm ngẫu nhiên, đối chứng, đa trung tâm đã cho thấy giảm Cholesterol toàn phần và LDL-C có thể phòng ngừa bệnh tim mạch; mức Cholesterol máu càng hạ thấp bao nhiêu thì lợi ích lâm sang càng lớn bấy nhiêu; nếu HDL-C tăng thêm 0,02mmol/lít máu thì nguy cơ mắc bệnh mạch vành giảm 2% ở nam và 3% ở nữ. Giảm LDL-C 1% thì nguy cơ bệnh mạch vành giảm 1,7%. Giảm 1mmol/l của LDL-C sẽ làm giảm 9% tử vong do mọi nguyên nhân và 13% tử vong do mạch máu.
Một nghiên cứu của BS.Tạ Mạnh Cường năm 2010 về “ Rối loạn Lipit máu” cho thấy nồng độ Triglycerit cao trên 1000mg/dl (> 11,3mmol/l) có thể gây viêm tụy cấp. LDL-C có thể gây ra u mỡ vàng bám vào ở mi mắt, giác mạc, gân Achille, khuỷu tay, khớp gối. Rối loạn betalipoprotein có thể có u mỡ vàng ở lòng bàn tay hoặc thân người. Triglycerit tăng quá cao có thể trên 2000mg/dl (> 22,6mmol/l) còn có thể gây ra những mảng trắng như kem ở động, tĩnh mạch võng mạc. Ở mức độ cực kỳ cao, Triglycerit có thể làm huyết tương trắng như sữa, gây ra những triệu chứng khó thở, lẫn lộn, dị cảm…
Hoa Phượng