Từ tháng 4/2014 đến tháng 9/2014, BS.CKII Lê Quang Vinh- Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh- đã tiến hành đề tài nghiên cứu “Đánh giá kết quả ứng dụng phương pháp da kề da tại khoa sản Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh.
Đề tài nghiên cứu có hai mục tiêu là xác định số lượng máu mất sau sinh, thời gian xuống sữa và thời gian hết sản dịch và xác định tỷ lệ bà mẹ đủ sữa cho con bú và tỷ lệ bà mẹ cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ.
Tiêu chuẩn chọn vào mẫu nghiên cứu là các sản phụ có tuổi thai lớn hơn hoặc bằng 37 tuần; trẻ sơ sinh có chỉ số IA lớn hơn hoặc bằng 7; đồng ý áp dụng phương pháp da kề da; trả lời phỏng vấn sau khi trở về nhà. Tiêu chuẩn loại trừ: mẹ bị hạn chế hoặc chống chỉ định cho con bú, chống chỉ định tiếp xúc với con; mổ lấy thai với phương pháp gây mê toàn thân; mẹ bị băng huyết sau sinh do chấn thương sinh dục; mẹ có bệnh lý ảnh hưởng rõ rệt đến việc tiết sữa.
Kết quả có 105 trường hợp đã tham gia nghiên cứu; trong đó có 81 trường sinh thường và 24 trường hợp sinh mổ, tất cả các trường hợp đều được theo dõi tình trạng sức khỏe mẹ và con, khả năng tiết sữa, cho con bú và việc có cho con uống những thức uống khác ngoài sữa hay không.
Đặc điểm của đối tượng tham gia nghiên cứu gần 83% sản phụ ở trong độ tuổi sinh đẻ 20-35 tuổi, tuổi trung bình là 27 tuổi; lứa tuổi vị thành niên chiếm 8,6%.
Tỷ lệ sản phụ sinh con so gần 50%; tỷ lệ sinh có số con là 2 chiếm 34,3%. Đối với trọng lượng của trẻ sơ sinh, ở trẻ có trọng lượng 2.500 gram- 3.500 gram chiếm 77%; trẻ trên 3.500 gram chiếm 21,9%; trẻ dưới 2.500 gram có tỷ lệ 1%. Trẻ có trọng lượng nhỏ nhất là 2.300 gram, lớn nhất là 4.300 gram.
Đối với thời gian xuống sữa < 24 giờ chiếm tỷ lệ 77%; từ 25-48 giờ chiếm tỷ lệ 19%. Thời gian xuống sữa sớm nhất là 01 giờ có 35 trường hợp, muộn nhất là 120 giờ có 3 trường hợp.
Đối với lượng máu mất sau sinh < 50 gram có tỷ lệ là 7,4%, từ 51-150 gram có tỷ lệ 90%. Thời gian hết sản dịch từ 7-14 ngày, chiếm tỷ lệ 77%; dưới 7 ngày có tỷ lệ hơn 13%.
Lượng sữa các bà mẹ cho con bú, đủ sữa cho con bú chiếm tỷ lệ hơn 92%; các bà mẹ không cho con uống thêm nước khác chiếm tỷ lệ gần 90%.
BS.Lê Quang Vinh đã có kết luận nghiên cứu là khi sản phụ áp dụng phương pháp da kề da: lượng máu mất sau sinh trung bình là 96.9gram, không có trường hợp nào băng huyết sau sinh do đờ tử cung; thời gian xuống sữa trung bình là 20.4 giờ, ngắn hơn nhiều so với thời gian xuống sữa trung bình theo lý thuyết; thời gian hết sản dịch trung bình là 10.4 ngày, ngắn hơn nhiều so với thời gian hết sản dịch trung bình theo lý thuyết; tỷ lệ bà mẹ đủ sữa cho con bú là 92.4%; tỷ lệ bà mẹ cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ là 89.5%.
Theo nghiên cứu, phương pháp da kề da được mô tả là sản phụ được vệ sinh sạch vùng bụng và ngực trước khi sinh; ngay sau khi sổ thai, sau động tác khai thông hô hấp và bé đã khóc thì đặt bé nằm sấp ngay lên ngực – bụng mẹ; đắp một khăn sạch lên người bé và mẹ, hỗ trợ bé tìm bắt vú mẹ; nữ hộ sinh làm rốn, đỡ nhau, khâu tầng sinh môn (nếu có) trong khi bé vẫn nằm sấp trên ngực – bụng mẹ; tiếp tục để bé nằm trên ngực – bụng mẹ và hỗ trợ bé bú mẹ suốt 2 giờ trong thời gian theo dõi mẹ tại bàn sinh theo quy định; trong trường hợp mổ lấy thai thì ngay sau khi làm rốn tại phòng đón bé, bé được mang trở lại bàn mổ nằm sấp lên ngực mẹ và hỗ trợ bé tìm bắt vú mẹ trong suốt thời gian mẹ còn đang nằm trên bàn mổ.
Chúng ta biết rằng, đối với kỹ thuật đỡ đẻ thông thường là ngay sau khi sổ thai, người hộ sinh kẹp cắt rốn và đưa bé qua một bàn khác hoặc phòng khác để làm rốn, sưởi ấm, mặc đồ cho bé. Với kỹ thuật này, em bé bị cách ly với mẹ ít nhất là 2 giờ đầu sau sinh vì mẹ phải được theo dõi 2 giờ trên bàn sinh để bảo đảm an toàn trước khi đưa về giường hậu sản.
Khi khoa học phát triển, cơ chế co tử cung, tiết sữa sau sinh được nhận thức đúng hơn, người ta khuyên nên cho bé bú sớm trong 1 giờ đầu sau sinh. Giai đoạn này, kỹ thuật đỡ đẻ và làm rốn không có gì thay đổi, nhưng em bé thì được đưa lại nằm với mẹ sau khi đã làm rốn và mặc đồ xong để bé bú mẹ sớm ngay trên bàn sinh. Kỹ thuật này đã chứng tỏ được nhiều ưu điểm như giúp các bà mẹ ít bị mất sữa, bé được bú sữa non – là những giọt sữa mà y học đã chứng minh có rất nhiều yếu tố có lợi cho sức khỏe sơ sinh, nhất là các globulin miễn dịch.
Những năm gần đây, tại một vài nơi người ta đặt em bé lên bụng mẹ ngay sau khi sổ thai rồi mới làm rốn, đồng thời hỗ trợ cho bé tìm bắt vú mẹ, sau đó, những thao tác kỹ thuật khác mới được thực hiện như cắt rốn, đỡ nhau, khâu tầng sinh môn – đó là phương pháp “da kề da”.
Lâm Quyên