Nhóm tác giả nghiên cứu Phạm Thế Hiền và Trần Ngọc Sáu Khoa Y Dược Trường Đại học Trà Vinh tiến hành đề tài nghiên cứu “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng hạch nhóm VI trong ung thư thanh quản”.
Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 6/2015 đến tháng 6/2016; đối tượng nghiên cứu được lựa chọn là những bệnh nhân được chẩn đoán ung thư thanh quản nhập viện tại Khoa Tai mũi họng Bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh, được phẫu thuật cắt thanh quản. Mẫu của nghiên cứu không chọn các bệnh nhân ung thư thanh quản điều trị bằng xạ trị hoặc hóa trị trước đó.
Theo tác giả nghiên cứu, hạch nhóm VI điển hình là hạch Delphian, được gọi là hạch trước thanh quản hoặc hạch trước màng nhẫn- giáp, là hạch bạch huyết nằm trên lớp mạc của màng nhẫn giáp. Hạch Delphian nhận dẫn lưu bạch huyết từ thanh quản gồm thượng thanh môn, hạ thanh môn và mép trước; dẫn lưu cho tuyến giáp gồm phần trước, phần trên của hai thùy eo và tuyến giáp. Từ hạch Delphian sẽ dẫn lưu ra 2 hướng: một dòng xuống khí quản dưới hạch Delphian, trung thất, hạch thượng đòn; một dòng đi quanh khí quản và tĩnh mạch cảnh (hạch nhóm IV).
Hạch Delphian xuất hiện trong ung thư thanh quản, ung thư hạ họng thanh quản, ung thư tuyến giáp. Khi các vùng này ung thư sẽ di căn đến hạch Delphian, thường bệnh nhân được đánh giá có tiên lượng bệnh xấu.
Tại Việt Nam, ung thư thanh quản là loại ung thư thường gặp, chiếm tỉ lệ gần ¼ trong các loại ung thư ở vùng đầu, cổ; chiếm 1% trong tất cả các loại ung thư. Đối với nam giới, ung thư thanh quản đứng hàng thứ 5, tỷ suất là 3/100.000 dân.
Theo phân tích của BS.Phạm Thế Hiền, có 36 đối tượng nghiên cứu không đủ điều kiện tham gia nghiên cứu; toàn bộ là nam giới. Độ tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 60,67; bệnh nhân nhỏ tuổi nhất là 37 tuổi; bệnh nhân cao tuổi nhất là 81 tuổi. Nhóm tuổi 61-70 chiếm gần ½ số đối tượng nghiên cứu; nhóm 51-60 tuổi chiếm gần 1/3 đối tượng nghiên cứu. Về yếu tố nghề nghiệp, làm ruộng chiếm 47% đối tượng nghiên cứu; thời gian trung bình từ khi khởi phát triệu chứng bệnh đến khi được chẩn đoán phát hiện ung thư thanh quản ở đối tượng nghiên cứu là 5,25 tháng. Người sớm nhất có thời gian từ phát hiện đến chẩn đoán bệnh là một tháng; người muộn nhất là 15 tháng. Có 03 trường hợp đến muộn trên một năm; bệnh nhân có đi khám nhưng do không được nội soi thanh quản nên không phát hiện được bệnh sớm.
BS.Phạm Thế Hiền cho biết, lý do vào viện chiếm 50% đối tượng nghiên cứu là vì khàn tiếng. Các lý do do khó thở chiếm khoảng 1/3; khó nuốt chiếm gần 1/5 làm đối tượng nghiên cứu vào viện. Theo BS.Hiền, đối với ung thư thanh quản tùy theo vị trí khởi phát ung thư mà triệu chứng lâm sàng khởi phát có thể khác nhau. Về triệu chứng khó nuốt chỉ chiếm 36% lý do vào viện, do khối ung thư thanh quản ảnh hưởng nhiều trên đường thở, ít ảnh hưởng đến thực quản, do vậy tình trạng nuốt ở bệnh nhân ít bị ảnh hưởng.
Qua khám hạch trước khi phẫu thuật, tác giả nghiên cứu phát hiện có 03 trường hợp có hạch trước màng giáp- nhẫn. Hạch có đặc điểm nhỏ, di động, kích thước nhỏ và không đau. Do bệnh nhân chưa xạ trị nên da vùng cổ mềm, dễ phát hiện được hạch, nhất là ở tư thế bệnh nhân ngửa cổ khám hạch dễ sờ phát hiện được. Sau chụp CT scan, có 15/35 bệnh nhân phát hiện được hạch cổ (43%). Có 05 bệnh nhân chụp MRI, tỷ lệ phát hiện được hạch là 3/5 trường hợp.
Kết quả khám lâm sàng, nội soi thanh quản ống mềm, vị trí ung thư trong lúc mổ được xác định ung thư ba tầng thanh quản chiếm 41,6%; ung thư thượng thanh môn có 07 trường hợp; ung thư thượng thanh môn-thanh môn chiếm 25% trường hợp. Ung thư thanh môn- hạ thanh môn chiếm 14%. Qua nội soi, bác sĩ thấy được ung thư lan rộng bít kín thanh môn làm bất động cả 02 dây thanh. Có 36% cố định dây thanh cả 02 bên, 44% cố định dây thanh ở 1 bên.
Sau mổ, trên 90% ung thư thanh quản có kết quả phẫu thuật là ung thư biểu mô tế bào gai; trong đó ung thư biểu mô tế bào gai biệt hóa trung bình thường gặp nhất. Không có bệnh nhân nào phát hiện di căn xa. Nhóm bệnh nhân có mô ung thư xâm nhập đến mô sụn chiếm 58,3%; xâm nhập đến mô cơ chiếm 25%. Trong quá trình mổ phát hiện có 19 bệnh nhân (52,8%) phát hiện có hạch Delphian, tỷ lệ hạch nhóm VI là 52,8%. Kích thước trung bình của hạch là 4,44mm; nhỏ nhất là 3mm; lớn nhất là 15mm. BS.Phạm Thế Hiền cho biết đối với hạch có kích thước nhỏ hơn 10mm, khám sờ hạch trên lâm sàng không phát hiện được. Tuy nhiên, BS. Hiền cũng lưu ý qua thăm khám hạch trước và sau mổ có sai biệt nhiều, do đối với những bệnh nhân có cổ mập, hạch dưới 1cm bác sĩ khám khó sờ thấy được.
Mai Trang