Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, thực phẩm không an toàn có liên quan đến cái chết của khoảng 2 triệu người mỗi năm trên toàn cầu, trong đó phần lớn là trẻ em.
Thực phẩm có chứa các vi khuẩn có hại, vi rút, ký sinh trùng hoặc các chất hóa học gây ra hơn 200 loại bệnh khác nhau. Thực phẩm an toàn để mọi người sử dụng sẽ đóng góp rất lớn đến việc cải thiện sức khỏe con người, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tại Việt Nam tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, sản xuất sản phẩm thực phẩm kém chất lượng, quá trình chế biến thực phẩm không đảm bảo luôn làm người dân lo lắng. Tại hội nghị báo cáo các đề tài nghiên cứu khoa học an toàn vệ sinh thực phẩm lần thứ 8 được tổ chức vào tháng 4/2017 tại thành phố Nha Trang, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Vũ Thuận cùng cộng sự Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên đã báo cáo đề tài nghiên cứu “Tình trạng ô nhiễm vi sinh và hóa lý trên một số sản phẩm thực phẩm bao gói sản xuất và lưu thông tại Tây Nguyên”.
Theo tác giả nghiên cứu Nguyễn Vũ Thuận, đối tượng nghiên cứu là 1074 mẫu sản phẩm bao gói sẵn thuộc 5 nhóm nước uống đóng chai, nước khoáng thiên nhiên, sản phẩm đồ uống không cồn, sản phẩm đồ uống có cồn, sản phẩm sửa bột đang lưu thông trên 5 địa bàn tỉnh Tây Nguyên được thu thập từ tháng 5/2014 đến tháng 12/2015. Mỗi mẫu được lấy tối thiểu 100-150gam (ml), mẫu là sản phẩm chứa trong bao bì nguyên vẹn, chưa mở. Mẫu được bảo quản trong suốt quá trình lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao mẫu phù hợp với các yêu cầu về bảo quản do nhà sản xuất công bố. Mẫu được gửi đến Trung tâm Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm – Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây nguyên phân tích và xác định các chỉ tiêu vi sinh và hóa lý.
Theo phân tích kết quả của tác giả Nguyễn Vũ Thuận có 185/1074 mẫu thực phẩm trong nghiên cứu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm về ô nhiễm vi sinh và hóa lý chiếm tỷ lệ 17,2%. Về thực trạng ô nhiễm vi sinh trong số 581 mẫu thực phẩm phân tích có 148 mẫu không đạt về chỉ tiêu vi sinh, chiếm tỷ lệ 25,5%. Đối với kết quả ô nhiễm vi sinh vật theo nhóm thực phẩm, có 34 mẫu nước khoáng thiên nhiên, không có mẫu nào không đạt; đối với mẫu nước uống đóng chai có 294 mẫu khảo sát có 148 mẫu không đạt, có tình trạng ô nhiễm vi sinh với tỷ lệ 50,3%, đối với các sản phẩm đồ uống không cồn có 253 mẫu khảo sát không có mẫu nào ghi nhận không đạt, chưa phát hiện tình trạng ô nhiễm vi sinh.
Về nguyên nhân ô nhiễm vi sinh vật trong nước uống đóng chai, tác giả nghiên cứu báo cáo có 14,6% ô nhiễm coliform tổng số, 2,7% ô nhiễm do Escherichia coli, 0,3% ô nhiễm do Streptococci feacal (khuẩn đường ruột) 38,8% ô nhiễm do Pseudomonas aeruginosa và 18,4% ô nhiễm do Clostridia.
Về tình trạng ô nhiễm hóa lý có 38/1074 mẫu thực phẩm bị ô nhiễm về các chỉ tiêu hóa lý, chiếm tỷ lệ 3,5%. Trong đó tỷ lệ ô nhiễm hóa lý của nhóm sản phẩm đồ uống có cồn là 13,7%, nước uống đóng chai là 0,3%. Trong số 270 sản phẩm đồ uống có cồn thì chỉ tiêu metanol không đạt chiếm 11,9%, chỉ tiêu aldehyde không đạt chiếm 4,1%. Đối với nước uống đóng chai chỉ tiêu nitrat NO3- không đạt có 1 sản phẩm. Không có mẫu nào nhiễm asen, chì, cadimi và nitrat.
Tác giả nghiên cứu Nguyễn Vũ Thuận kiến nghị cho nghiên cứu là cần tăng cường công tác truyền thông trên các kênh thông tin đại chúng như truyền hình, đài phát thanh để người tiêu dùng nâng cao nhận thức, phòng tránh và không sử dụng các sản phẩm thực phẩm không đạt chất lượng. Đồng thời liên tục nâng cao hoạt động kiểm tra, giám sát chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm của các nhà sản xuất, kinh doanh thực phẩm, kiên quyết nói không với thực phẩm bẩn.
Nghi Anh