Từ tháng 3-5/2016, tác giả nghiên cứu Lê Lợi và cộng sự Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Nam Định tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá mối nguy từ hàn the, formaldehyd, Coliform và E. coli trong một số thực phẩm lưu thông giai đoạn 2011-2015 tại tỉnh Nam Định”.
Đối tượng nghiên cứu là hồi cứu hồ sơ, sổ sách ghi chép, các kết quả xét nghiệm được lưu trữ. Kết quả cho thấy năm 2011 có 204 mẫu bún, chả lợn và giò nạc, năm 2012 có 48 mẫu, năm 2013 có 129 mẫu, năm 2014 có 120 mẫu, năm 2015 có 90 mẫu. Kết quả trong bún không phát hiện có hàn the; đối với chả lợn, giò nạc là sản phẩm từ thịt lợn vẫn sử dụng hàn the với tỷ lệ khác nhau, năm 2011 ở chả lợn sử dụng hàn the 92%, giò nạc 93%, năm 2014 tỷ lệ này giảm còn 38%.
Đối với tỷ lệ bánh phở có formaldehyd năm 2011 tỷ lệ 66,7%, năm 2012 giảm còn 13,3%, năm 2014 không có mẫu bánh phở nào có formaldehyd. Đối với kết quả tỷ lệ nhiễm E.Coli trong 4 năm cụ thể là thịt quay có9,5% mẫu không có trường hợp nào nhiễm E.Coli. Đối với chả lợn năm 2013 xét nghiệm tỷ lệ nhiễm E.Coli là 28,3%, năm 2015 tỷ lệ là 0%, giò nạc năm 2013 tỷ lệ nhiễm E.Coli là 28,8%, năm 2014 giảm còn 2,5%.
Đối với tỷ lệ nhiễm Coliforms ở thịt quay năm 2013 là 30,7%; năm 2014 tỷ lệ này giảm còn 15% nhưng năm 2015 tăng lên 31,1%.
Đối với nhiễm E.Coli trong nước đá năm 2012 là 19,4%, nhưng những năm sau đó không phát hiện, đối với nhiễm Coliform năm 2012 là 33,3%, năm 2013 là 37,5%, năm 2014 không còn phát hiện.
Đối với nhiễm E.Coli trong nước uống đóng chai không có phát hiện trường hợp nào trong 4 năm khảo sát. Đối với nhiễm Coliform ở nước uống đóng chai năm 2013 tỷ lệ này là 4,2%. Tác giả Lê Lợi kiến nghị cần tăng cường tuyên truyền, đồng thời kiểm tra, xử phạt hành chính nghiêm các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm, thông báo kết quả cho cơ quan địa phương, các cơ quan thông tin đại chúng để người dân biết giám sát và phát hiện.
Một nghiên cứu khác của tác giả Trần Thị Ánh Hồng cùng cộng sự Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Bình Định được thực hiện từ tháng 4-11/2015 về thực trạng sử dụng hàn the của các cơ sở sản xuất chả cá, chả lụa tại thành phố Quy Nhơn và huyện Tuy Phước. Nghiên cứu tiến hành tại 65 cơ sở sản xuất, trong đó có 29 cơ sở sản xuất chả cá ở Quy Nhơn, 36 cơ sở sản xuất chả lụa tại Quy Nhơn, Tuy Phước. Kết quả nghiên cứu cho thấy 100% cơ sở đều chưa đăng ký hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp, chỉ có 9 cơ sở (13,8%) có chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Kết quả xét nghiệm 29 mẫu chả cá, 4 mẫu có hàn the, xét nhiệm 6 mẫu chả lụa 9 mẫu có hàn the, tổng số xét nghiệm 656 mẫu có 13 mẫu có hàn the (20%).
Tác giả nghiên cứu Trần Thị Ánh Hồng kiến nghị đối với các cơ sở quản lý chủ quản cần tăng cường công tác quản lý từ khâu cấp phép đến việc thanh tra hậu kiểm sản phẩm lưu thông trên thị trường, tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm tra, giám sát chuyên ngành, kiên quyết xử lý các cơ sở cố tình vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời tăng cường công tác truyền thông cảnh báo mối nguy về an toàn vệ sinh thực phẩm đối với các sản phẩm chả cá, chả lụa cho người tiêu dùng. Đối với các cơ sở sản xuất về chấp hành nghiêm các quy định về phát hiện an toàn thực phẩm, lựa chọn nguyên liệu thực phẩm đảm bảo an toàn, lựa chọn phụ gia thực phẩm cho phép sử dụng và sử dụng theo đúng quy định của Bộ Y tê; các cơ sở sản xuất cần xây dựng chế độ tự kiểm tra, giám sát, thực hiện thường xuyên giám sát theo thực hành vệ sinh cá nhân của công nhân trong suốt quá trình sản xuất. Hàng năm tổ chức khám sức khỏe định kỳ theo quy định cho tất cả những người trực tiếp sản xuất ít nhất 1 lần, kịp thời khắc phục chất lượng sản phẩm chưa đạt, không để những sản phẩm chưa đạt tiêu chuẩn ra thị trường. Đối với người tiêu dùng cần lựa chọn các sản phẩm chả lụa, chả cá có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ thông tin về tên, địa chỉ cơ sở sản xuất, số công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, hạn sử dụng.
Chúng ta biết rằng, phụ gia thực phẩm là chất được đưa vào thực phẩm trong quá trình sản xuất, có hoặc không có giá trị dinh dưỡng nhằm giữ hoặc cải thiện đặc tính của thực phẩm. Một số phụ gia có tác dụng chống oxy hóa, chống lão hóa, ổn định màu được sử dụng khác nhau, nếu sử dụng không đúng sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe như dị ứng, rối loạn tiêu hóa, nặng có thể suy gan, thận, biến đổi gene và bệnh ung thư.
Anh Huy