Theo các chuyên gia Hồi sức chống độc, ngộ độc paraquat thường rất trầm trọng, tỷ lệ tử vong cao từ 40% - 90%. Nguyên nhân gây ra tử vong ở bệnh nhân ngộ độc paraquat là tình trạng suy đa cơ quan và xơ hóa phổi.

Qua thống kê, những năm qua số trường hợp ngộ độc paraquat có xu hướng tăng dần, tăng thêm thách thức cho ngành cấp cứu chống độc; các chuyên gia Hồi sức chống độc cho rằng cần có công cụ để giúp tiên lượng trường hợp ngộ độc paraquat với những chỉ số tối ưu là rất cần thiết. Các yếu tố tiên lượng đó gồm chỉ số mức độ nghiêm trọng của ngộ độc paraquat (SIPP), men gan, creatinin huyết thanh và số lượng tế bào lympho, bicasbonate, lactat máu động mạch. Trong đó chỉ số SIPP là một chỉ số quan trọng, tuy nhiên có nhiều Bệnh viện không có phương tiện đủ để đo nồng độ paraquat huyết thanh.

Từ tháng 10/2015 đến tháng 9/2016, nhóm tác giả nghiên cứu Ngô Đức Ngọc cùng cộng sự Bộ môn Hồi sức chống độc Trường Đại học Y Hà Nội; Khoa Cấp cứu và Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai tiến hành nghiên cứu mô tả cắt ngang, báo cáo đề tài “Giá trị thang điểm APACHE II, SOFA trong tiên lượng tử vong trong 60 ngày ở bệnh nhân ngộ độc cấp paraquat”. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân là ngộ độc nhiều loại độc chất, bệnh nhân dưới 16 tuổi.

Tác giả nghiên cứu báo cáo phân tích, có 131 bệnh nhân đủ điều kiện tham gia nghiên cứu; bệnh nhân nam chiếm tỷ lệ 53%; bệnh nhân nữ 47%. Nhóm tuổi 16 – 25 chiếm tỷ lệ cao nhất với 36,6%. Tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 34,7; tuổi thấp nhất 16, cao nhất là 86 tuổi. Số ngày nằm viện trung bình là 3,1 ngày; thời gian nằm viện dài nhất là 20 ngày. Có 83 bệnh nhân tử vong trong 60 ngày.

Tác giả nghiên cứu cho biết, trong 131 bệnh nhân có 67 bệnh nhân nhập vào Trung tâm chống độc trong 6 giờ đầu sau khi ngộ độc; đây là thời điểm nạn nhân cần tăng cường được thải trừ độc chất bằng lọc máu. Những bệnh nhân nằm viện điều trị 1 ngày là do bệnh nặng không có chỉ định lọc máu, bệnh nhân xin về. Có 3 bệnh nhân tử vong tại bệnh viện có diễn biến nặng, suy hô hấp được đặt nội khí quản. Về đặc điểm tử vong, ngộ độc paraquat cho kết cục xấu khi bệnh nhân tử vong tỷ lệ cao (64%). Tỷ lệ bệnh nhân tử vong trong nghiên cứu trong vòng 3 ngày đầu sau ngộ độc là 29%. Những bệnh nhân này đã ngộ độc một lượng lớn paraquat, tương đương mức độ nặng theo Oliveira.

Tác giả nghiên cứu cho biết, về khả năng tiên lượng tử vong; so sánh thang điểm APACHE II, SOFA trung bình của nhóm tử vong và nhóm sống ở thời điểm nhập viện cho thấy có sự khác biệt thang điểm APACHE II và SOFA giữa nhóm bệnh nhân sống và nhóm bệnh nhân tử vong. Tác giả cho rằng điểm APACHE II có giá trị tiên lượng tốt, điểm SOFA có giá trị tiên lượng khá. Về kết quả giá trị cut-off điểm APACHE II là 7, có giá trị sử dụng tiên lượng bệnh nhân tử vong do ngộ độc paraquat với độ nhạy 67,4%; độ đặc hiệu 79%. Còn đối với SOFA điểm cut-off có độ nhạy 63,9%; độ đặc hiệu 75%. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bệnh nhân có điểm APACHE II > 7 tăng nguy cơ tử vong cao gấp 7,88 lần so với nhóm có APACHE II < 7 điểm (p < 0,01).

Đối với những bệnh nhân tử vong ở nhóm điểm SOFA > 2 cao hơn tỷ lệ tử vong ở nhóm điểm SOFA < 2 (p < 0,001). Như vậy bệnh nhân có điểm SOFA > 2 tăng nguy cơ tử vong cao gấp 5,3 lần so với những bệnh nhân có điểm SOFA < 2 (p < 0,001).

Tác giả nghiên cứu có nhận xét, tại thời điểm nhập viện, điểm SOFA có giá trị tiên lượng tử vong thấp hơn so với điểm APACHE II. Tuy nhiên, điểm SOFA là một phương pháp chấm điểm đơn giản, dễ thực hiện; các thông số xét nghiệm có thể được làm lại nhiều lần mà ít tốn kém; nó phù hợp với điều kiện cơ sở y tế hiện nay hơn so với cách tính điểm APACHE II. Quan trọng nữa là điểm SOFA vẫn bao gồm các cơ quan đích và ngộ độc paraquat gây tổn thương như gan, thận, phổi.

Theo các chuyên gia xử trí ngộ độc trên lâm sàng, cần đánh giá dấu hiệu sống mạch, huyết áp, nhịp thở, tri giác; thân nhiệt nguyên nhân do môi trường hay do độc chất. Các hội chứng ngộ độc có thể do nhiều chất độc khác nhau; các biến chứng do ngộ độc về hô hấp; biến chứng tim mạch, thần kinh; các bệnh lý có sẵn của người bệnh làm tăng dấu hiệu nặng.

Xử trí ngộ độc gồm cấp cứu ban đầu, ổn định các dấu hiệu sinh tồn, xử trí các dấu hiệu đe dọa nguy kịch; loại bỏ chất độc càng nhanh càng tốt và sử dụng thuốc giải độc. Ngộ độc cấp là một cấp cứu khẩn cấp, cần trang bị trang thiết bị cho các tuyến y tế cơ sở để giải quyết xử trí kịp thời.