Lão thị là một tật khúc xạ do sự giảm khả năng điều tiết của mắt ở người lớn tuổi. Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, trên thế giới có 1,04 tỷ người bị lão thị. Trong số đó có 517 triệu người không có kính mắt hoặc đeo kính không phù hợp.
Tác giả Lưu Hồng Ngọc năm 2012 có báo cáo nghiên cứu trên 268 bệnh nhân khám tại Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy tỷ lệ lão thị là 85% bệnh nhân độ tuổi 40 – 45.
Năm 2016, tác giả nghiên cứu Nguyễn Đức Anh cùng cộng sự Trường Đại học Y Hà Nội thực hiện đề tài và báo cáo nghiên cứu “Tỷ lệ lão thị và kiến thức, thái độ về lão thị của người dân huyện Quốc Oai – TP Hà Nội”.
Theo tác giả Nguyễn Đức Anh, đối tượng nghiên cứu là những người từ 40 tuổi trở lên; Lão thị được xác định theo các tiêu chuẩn: không đọc được dòng 8 của bảng thị lực gần; có thể đọc thêm ít nhất một dòng với kính cộng thêm. Độ lão thị được xác định là số kính cộng cần thiết để đọc được dòng cuối N8.
Tác giả nghiên cứu đánh giá kiến thức về lão thị bằng các câu hỏi như đối tượng nghiên cứu đã nghe nói đến tật lão thị chưa; người đã từng được nghe nói thì được hỏi các dấu hiệu của lão thị như không nhìn rõ vật ở gần; phải để vật ở xa mắt mới thấy rõ; khó nhìn ở nơi ánh sáng yếu; hay bị mỏi mắt, chảy nước mắt khi đọc sách báo hoặc làm công việc nhìn gần trong thời gian dài; lão thị có thể cải thiện được không; biện pháp cải thiện lão thị là đeo kính hay cách khác (phẫu thuật, dùng thuốc, tập mắt).
Về đánh giá thái độ bằng các nội dung như có muốn đeo kính khi mắt nhìn gần bị mờ không; khi có vấn đề thị lực gần sẽ tìm đến cán bộ y tế hay là người khác (người thân, bạn bè).
Tác giả Nguyễn Đức Anh báo cáo nghiên cứu có sự tham gia của 400 đối tượng nghiên cứu; nam giới chiếm tỷ lệ hơn ¼; về độ tuổi đối tượng nghiên cứu nhóm từ 70 tuổi trở lên chiếm gần 40%; độ tuổi 40 – 49 chiếm tỷ lệ gần 17%. Trình độ học vấn đối tượng nghiên cứu tốt nghiệp cấp 2 chiếm 39,5%; không đi học là 13%; trình độ Đại học chỉ có 2,5%. Nghề nông chiếm tỷ lệ cao với 69,25%; Có 51% đối tượng nghiên cứu có sức khỏe bình thường; tỷ lệ cận thị là 5,25%; viễn thị 11,25%, đục thủy tinh thể là 43%. Đối tượng nghiên cứu được xác định bị lão thị chiếm tỷ lệ 64%, trong đó nam giới 78 người (30,46%); nữ giới 178 người (69,54%).
Tác giả nghiên cứu phân tích, tỷ lệ lão thị của nữ cao gần gấp đôi so với nam giới; lý do có thể do trong mẫu nghiên cứu đối tượng nghiên cứu nữ nhiều hơn nam giới; ngoài ra biên độ điều tiết ở nữ giảm nhanh hơn so với nam giới, đặc biệt ở độ tuổi 45 – 50. Ngoài ra ở phụ nữ khi ở độ tuổi 40 trở đi, bước vào thời kỳ mãn kinh sẽ có thay đổi về tâm sinh lý, nội tiết điều đó cũng góp phần làm tỷ lệ lão thị ở nữ cao hơn nam giới.
Kết quả nghiên cứu cũng nhận xét tỷ lệ lão thị tăng nhanh từ 52% ở độ tuổi 40 – 49, cao nhất là 79% ở độ tuổi 50 – 59, sau đó giảm dần đến 59% số người lão thị trong độ tuổi trên 70. Tác giả nghiên cứu cho rằng sự giảm tỷ lệ lão thị từ sau độ tuổi 60 có thể do tuổi càng cao thường có thêm bệnh mắt khác ảnh hưởng đến thị lực như đục thủy tinh thể, glôcôm.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 75% đối tượng nghiên cứu chỉ nghe đến tật lão thị. Trong đó những người đã biết về lão thị thì số người nhận ra các triệu chứng mỏi mắt, chảy nước mắt khi đọc sách hoặc làm việc máy vi tính có thể do lão thị chiếm tỷ lệ 45,32%.
Kết quả có gần 90% đối tượng nghiên cứu trả lời đúng về lão thị cải thiện được; số người có nguyện vọng đeo kính khi mắt không nhìn rõ đạt 87,5%; chỉ có 12,5% không có nguyện vọng đeo kính; điều này cho thấy những đối tượng nghiên cứu có nghề làm nông cũng có nguyện vọng rất lớn cần đeo kính để cải thiện tình trạng lão thị. Có gần 79% đối tượng nghiên cứu cho rằng cần được cán bộ y tế tư vấn, cho ý kiến khi mắt không nhìn rõ, lão thị.
Tác giả nghiên cứu có khuyến nghị cần tăng cường công tác tuyên truyền về lão thị, về chăm sóc mắt đối với cộng đồng, đặc biệt những người trên 40 tuổi để có thể khám điều trị, đeo kính phù hợp góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người cao tuổi.
Đây là nghiên cứu mới khảo sát kiến thức, thái độ về lão thị của người dân ở cộng đồng dù chỉ ở 1 huyện của TP Hà Nội, tác giả nghiên cứu khuyến nghị trong thời gian đến cần thực hiện thêm nhiều nghiên cứu nữa để có cách nhìn tổng quan đánh giá tỷ lệ lão thị và kiến thức, thái độ thực hành của người dân tại cộng đồng liên quan đến lão thị.
Trần Hưng