An toàn vệ sinh thực phẩm là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt để cải thiện sức khỏe con người, nó không những ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên đến sức khỏe, ảnh hưởng lâu dài đến phát triển nòi giống, mà còn là một nền tảng cho năng suất, hiệu quả phát triển kinh tế, thương mại, du lịch và an sinh xã hội.
Chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm phụ thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó phải kể tới: cơ sở hạ tầng còn hạn chế, ô nhiễm môi trường và kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm của người kinh doanh, buôn bán thực phẩm chế biến sẵn còn hạn chế, lực lượng quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm còn thiếu và yếu, nên các yếu tố nguy cơ có hại cho sức khỏe người tiêu dùng vẫn còn tiềm ẩn không lường hết được.
Từ tháng 01-6/2015, Bs Đinh Hồng Kiên cùng cộng sự Trường Cao đẳng Y Ninh Bình đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Kiến thức của người sản xuất kinh doanh về an toàn thực phẩm thuộc thành phố Ninh Bình”.
Nghiên cứu được tiến hành tại 6 xã, phường trên địa bàn thành phố Ninh Bình và được chia thành 2 khu vực:
Khu vực các phường trung tâm: chọn 3 phường Đông Thành, Phúc Thành, Vân Giang. Mỗi phường có 5 cơ sở sản xuất giò, 3 cơ sở sản xuất chả, 4 cơ sở sản xuất bún và 3 cơ sở bán bánh phở.
Khu vực các xã ven thành phố: Chọn 3 xã Ninh Tiến, Ninh Nhất, Ninh Phúc. Mỗi xã có 4 cơ sở sản xuất giò, 3 cơ sở sản xuất chả, 6 cơ sở sản xuất bún và 3 cơ sở sản xuất bánh phở.
Đây là nghiên cứu dịch tễ học mô tả cắt ngang về kỹ thuật điều tra kiến thức thái độ,thực hành, tác giả nghiên cứu chọn ngẫu nhiên 20/40 câu hỏi về kiến thức chung, chọn 10/20 câu hỏi về kiến thức chuyên ngành.
Cách tính điểm: mỗi câu hỏi trả lời đúng được 1 điểm. Tổng số là 30 điểm. Mỗi đối tượng được tính là đạt yêu cầu khi đáp ứng tiêu chuẩn sau:
Tổng số điểm chung phải đạt ≥80% tổng điểm, trong đó điểm kiến thức chung phải đạt ≥ 80% tổng số điểm kiến thức chung và điểm kiến thức chuyên ngành cũng phải đạt ≥80% tổng điểm kiến thức chuyên ngành.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 88 người sản xuất chế biến là nữ chiếm tỷ lệ 67,7%, có 42 người nam chiếm tỷ lệ 32,3%. Số người có tuổi đời nhỏ hơn bằng 30 tuổi là 13 người chiếm 10%, người trên 60 tuổi là 4 người chiếm 3,1%. Số người có độ tuổi 41-50 có 48 người chiếm tỷ lệ cao nhất 36,9%, sau đó là độ tuổi 51-60 có 34 người chiếm 26,2%.
Về trình độ học vấn chủ yếu người có trình độ trung học phổ thông có 66 người chiếm 50,8% người có trình độ Trung học, trung học cơ sở là 47 chiếm 36,2% và người có trình độ học vấn trên trung học phổ thông là 17 người chiếm 13,1%.
Về thời gian làm nghề của người sản xuất, số năm làm nghề thời gian làm nghề từ 5-10 năm là 70 người chiếm tỷ lệ cao nhất 53,8% dưới 5 năm là 39 người chiếm 30,0% và thời gian làm nghề > 10 năm là 21 người chiếm 16,2%.
Kết quả nghiên cứu phân tích được bác sỹ Đinh Hồng Kiên kết luận là điểm trung bình kiến thức an toàn thực phẩm của khu vực nội thành là 21,1 và ngoại thành là 21,5. Điểm trung bình chung của cả hai khu vực là 21,2. Tổng điểm trung bình của nam là 21,6 và của nữ là 21,1.
Điểm trung bình kiến thức an toàn thực phẩm của người có trình độ trung học cơ sở là 20,7. Cao hơn điểm trung bình kiến thức an toàn thực phẩm của người có trình độ trung học phổ thông là 21,3. Cao nhất là người có trình độ trên trung học phổ thông là 22,3.
Tỷ lệ người sản xuất đạt yêu cầu kiến thức chung về an toàn thực phẩm ở cả 2 khu vực nội thành và ngoại thành là 51,5%. Tỷ lệ người sản xuất đạt yêu cầu kiến thức chuyên ngành về an toàn thực phẩm ở cả 2 khu vực nội thành và ngoại thành là 0% vì vây khộng có ai đạt yêu cầu chung về kiến thức an toàn thực phẩm ở cả hai khu vực.
Về nội dung những người có thời gian làm nghề <5 năm có kiến thức chung đạt yêu cầu là 18 người trong tổng số 39 chiếm 46,2%. Những người có thời gian làm nghề 5-11 năm có kiến thức chung đạt yêu cầu là 40 người trong tổng số 70 chiếm 57,1% có tỷ lệ cao nhất. Những người có thời gian làm nghề > 10 năm có kiến thức chung đạt yêu cầu là 9 người trong tổng số 21 chiếm 42,9% có tỷ lệ thấp nhất. Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê p>0,05.
Không có đối tượng nào trong 3 nhóm thời gian làm nghề theo nghiên cứu đạt yêu cầu về kiến thức chuyên ngành nên cũng không có đối tượng nào đạt yêu cầu chung.
Ngô Thanh