Từ tháng 3-9/2015, ThS.BS Đoàn Quốc Hùng- Bệnh viện Y học Cổ truyền và Phục hồi Chức năng tỉnh Khánh Hòa- đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Nhận xét tình trạng rối loạn cương dương ở người đái tháo đường týp 2”.
Nghiên cứu tiến hành ở 54 bệnh nhân nam đã được chẩn đoán đái tháo đường týp 2; đủ tiêu chí lâm sàng, cận lâm sàng; bệnh nhân có cuộc sống gia đình ổn định, không bị các bệnh lý hay khuyết tật bộ phận sinh dục; đối tượng nghiên cứu không mắc các bệnh cấp tính, cấp cứu, ung thư, bệnh nan y, bệnh tâm thần. Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 56 tuổi, người trẻ nhất 27 tuổi, lớn nhất là 68 tuổi. Nhóm đối tượng nghiên cứu có độ tuổi > 60 tuổi là nhiều nhất (28 người); nhóm < 29 tuổi chỉ có 03 người.
Tỷ lệ bệnh nhân phát hiện bị bệnh đái tháo đường cũng như rối loạn cương đa số là khoảng 2-5 năm. Theo ThS Hùng, có những bệnh nhân đang ở giai đoạn điều trị tích cực, tuy nhiên đây là một thiết kế nghiên cứu cắt ngang nên không thể biết được những bệnh hiện tại có tiếp tục theo đuổi quá trình điều trị những năm tiếp theo hay không, mặt khác đây chỉ khảo sát nhóm bệnh nhân tại bệnh viện không mang tính dịch tễ, do đó kết quả không đại diện cho cộng đồng. ThS. Hùng cho biết thời gian phát hiện đái tháo đường của đối tượng nghiên cứu trung bình là 7,7 năm; đây chưa phải là quãng thời gian dài so với những người bị đái tháo đường. Trong mẫu nghiên cứu, người phát hiện đái tháo đường lâu nhất là 20 năm. Người bị rối loạn cương (RLC) phát hiện trung bình là 4,9 năm; như vậy thời gian phát hiện rối loạn cương trung bình sẽ đến chậm hơn so với thời gian phát hiện đái tháo đường là 2,8 năm; đây là con số lo ngại vì khi bị đái tháo đường chất lượng cuộc sống đã giảm sút vì các yếu tố nội tiết, thần kinh, chuyển hóa…Nếu thêm vấn đề tâm lý do RLC thì người bệnh lại càng lâm vào bi đát hơn trong cuộc sống, đặc biệt những bệnh nhân này lại ít có điều kiện bày tỏ nổi lòng cùng ai.
Đối với các bệnh, yếu tố nguy cơ đi kèm, trong mẫu nghiên cứu có tỷ lệ 88,9% đối tượng nghiên cứu có bệnh đi kèm; đây là vấn đề khó khăn trong việc định danh rõ ràng các bệnh tác động đến RLC, tuy nhiên nhóm nghiên cứu muốn biết khi người bệnh đái tháo đường mà mắc thêm các bệnh đi kèm, có các yếu tố nguy cơ hay các biến chứng thì tác động như thế nào tới mức độ bị RLC.
Bệnh đái tháo đường týp 2 sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng cương cứng của dương vật. Bệnh do nhiều nguyên nhân, trong đó quan trọng nhất là tình trạng tổn thương của dây thần kinh lưng dương vật, tình trạng rối loạn của hệ thần kinh thực vật, tổn thương của các mạch máu lớn và các mạch máu nhỏ trong cơ thể bệnh nhân, đặc biệt là các mạch máu của thể hang. Tình trạng đái tháo đường còn làm giảm đáp ứng của các mạch máu trong thể hang và sự co giãn của các bè cơ trơn của dương vật với nitric oxide. Ngoài ra, các rối loạn về tâm thần kinh do các yếu tố nguy cơ hay các biến chứng đi kèm thường gặp ở những bệnh nhân đái tháo đường như tình trạng kích động, lo lắng quá mức, trầm cảm…cũng ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng cương của dương vật.
Do việc chẩn đoán bệnh rối loạn cương hoàn toàn không dễ, vì khi bệnh nhân đến khám tại các phòng khám và bệnh viện, do môi trường tiếp xúc quá đông nên người bệnh cũng rất ngại nói ra điều mà họ coi là sức mạnh và niềm tự hào của người đàn ông. Trong khi những nhân viên y tế cũng chưa thật sự quan tâm đến điều này. Tác giả nghiên cứu sử dụng công cụ là thang điểm IIEF-5 để khảo sát tình trạng RLC cho thấy điểm trung bình của RLC là 10,2 điểm; gần sát với mức RLC nặng (RLC nặng khi mốc IIEF-5 < 10). Tỷ lệ RLC của cả mẫu rất cao, tổng cộng lên đến 92,6%.
Cũng theo ThS.Hùng, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính có khoảng 35%-75% nam giới mắc bệnh đái tháo đường sẽ mắc phải chứng rối loạn cương dương ở một mức độ nào đó trong suốt cuộc đời của họ. Rối loạn cương dương (RLCD) sẽ đem đến nhiều phiền phức cho nam giới, nó làm giảm ham muốn tình dục, không thể đạt được trạng thái khoái cảm và làm cả hai người cùng rơi vào tình trạng trầm cảm.
Khi đàn ông đến độ tuổi trung niên thì nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cũng cao hơn và RLCD cũng trở nên phổ biến hơn. Ở nhóm người trên 50 tuổi, việc khó khăn trong duy trì sự cương cứng xảy ra với khoảng 50%-60% nam giới mắc bệnh đái tháo đường; nhóm trên 70 tuổi tỷ lệ này vào khoảng 95%.
Càng bị đái tháo đường lâu năm thì tỷ lệ bệnh nhân RLC nặng càng nhiều; tỷ lệ này tăng dần theo năm tháng mắc đái tháo đường. Năm đầu đái tháo đường có 0% RLC; 2-5 năm đái tháo đường có 21,7% RLC; 6-10 năm đái tháo đường có 73,3% RLC và trên 10 năm có 100% RLC; tuy nhiên sự khác biệt này chưa có ý nghĩa thống kê (p>0,05). Cùng với năm tháng, ở bệnh nhân đái tháo đường mức đường huyết có thể không ổn định ở các thời điểm đã âm thầm phá hủy các cơ quan trong cơ thể làm suy yếu tổng trạng nói chung; các mạch máu lớn, mạch máu nhỏ nói riêng, các mạch máu quan trọng trong dương vật cũng bị tổn hại dần dần không tránh khỏi, các van mạch không còn nhạy cảm với sự điều tiết sinh lý bình thường dẫn đến RLC.
Những năm đầu tiên phát hiện RLC có thể bệnh nhân không để ý hoặc có thể lướt qua không cho đó là quan trọng, do đó tỷ lệ được khảo sát cho thấy mức độ không bị hoặc RLC mức độ nhẹ chiếm phần đông (66,7%), mức trung bình có 33,3%, còn mức RLC nặng thì không phát hiện. Nhưng khi bị RLC trải qua năm tháng ngày một nặng hơn khi đã bị khoảng 6 năm trở lên thì bệnh này đều tiến triển tới giai đoạn nặng (100% nặng).
ThS.Hùng cũng cho biết các chuyên gia về đái tháo đường cho rằng những người bị đái tháo đường hay bị RLCD gấp 3 lần và tình trạng rối loạn này lại nặng hơn so với những người không bị bệnh đái tháo đường. Tình trạng RLCD ở những bệnh nhân bị đái tháo đường xảy ra ở tuổi trẻ hơn và ngay trong giai đoạn sớm của bệnh. Có tới 56% bệnh nhân đái tháo đường bị RLCD ngay trong 5 năm đầu tiên của bệnh và có rất nhiều trường hợp RLDC là triệu chứng đầu tiên của bệnh đái tháo đường. Bệnh nhân khám bệnh tại một phòng khám nam khoa được xét nghiệm về đường máu mới biết mình bị đái tháo đường.
ThS.BS Đoàn Quốc Hùng đã có khuyến nghị trong chẩn đoán và điều trị bệnh đái tháo đường, cán bộ y tế cần lưu ý phát hiện và đánh giá mức độ rối lọan cương, từ đó tư vấn và hướng dẫn điều trị toàn diện, thích hợp cho mỗi người bệnh.
Hồng Sơn