Từ tháng 9/2013 đến tháng 8/2015 Ths Đặng Duy Thanh đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá hiệu quả điều trị bằng thuốc kết hợp với liệu pháp phục hồi chức năng tâm lý xã hội cho bệnh nhân tâm thần phân liệt bị xích, cách ly tại nhà, lang thang trong cộng đồng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa”
Nhóm tác giả nghiên cứu đã tiến hành khám bệnh nhân để xác định chẩn đoán. Nếu là tâm thần phân liệt thì tiếp tục phỏng vấn sâu bệnh nhân, phỏng vấn gia đình, cộng tác viên, và cán bộ chuyên trách tâm thần xã, phường. Gặp gỡ lãnh đạo xã/phường để xác định tiềm năng và sự hỗ trợ của địa phương.
Kết quả báo cáo cho thấy nhóm nghiên cứu đã khám tổng cộng 143 bệnh nhân: 100 bệnh nhân nam, 43 bệnh nhân nữ. Trong đó, 14 người ở Vạn Ninh, 50 người ở Ninh Hòa, 26 người ở Nha Trang, 17 người ở Diên Khánh, 20 người ở Cam Lâm, 15 người ở Cam Ranh và 01 người ở Khánh Vĩnh. Có 117 bệnh nhân được khám và chẩn đoán là tâm thần liệt ICD-10, 106 gia đình đồng ý để bệnh nhân tham gia đề tài nghiên cứu.
Theo Ths Thanh trong số 79 bệnh nhân đồng ý tham gia đề tài, có 02 bệnh nhân sau khi thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng không đủ điều kiện để tham gia. 77 bệnh nhân đủ điều kiện nghiên cứu được chia làm 2 nhóm, nhóm chứng có 39 người, nhóm can thiệp có 38 người. Tỷ lệ nam, nữ trong cả 2 nhóm chứng và nhóm can thiệp không bằng nhau, nam gấp 3 lần nữ.
Các bệnh nhân ở nhóm can thiệp và nhóm chứng đều được điều trị bằng các thuốc nhóm an thần kinh cổ điển: aminazine, haloperodol, levomepromazine.
Bệnh nhân nhóm chứng chỉ dùng thuốc; Bệnh nhân nhóm can thiệp ngoài dùng thuốc được tham gia các hoạt động phục hồi chức năng tâm lý xã hội.
Có 38 bệnh nhân và người nhà mặc dù đã đồng ý tham gia đề tài nghiên cứu nhưng đến khi Bệnh viện liên hệ đưa về Bệnh viện điều trị thì gia đình từ chối không đồng ý nhập viện vì nhiều lý do khác nhau như không có sự đồng thuận của các thành viên trong gia đình, người nhà đổi ý không muốn tham gia đề tài, sợ điều kiện và chất lượng chăm sóc của Bệnh viện không bằng ở gia đình, sợ nhớ người thân bị bệnh của mình…
Theo Ths Thanh, phân chia theo mã bệnh, theo chẩn đoán ICD-10, ở cả 2 nhóm chứng và nhóm can thiệp thể paranoid chiếm tỷ lệ nhiều nhất, ở nhóm chứng là gần 54%, nhóm can thiệp là gần 30%; tổng cộng chiếm tỷ lệ 41,5%. Tiếp theo là thể bệnh di chứng với 39%, còn lại là các thể bệnh không biệt định, thể bệnh đơn thuần, thể thanh xuân, thể trầm cảm sau phân liệt.
Về tuổi đối tượng nghiên cứu, người có tuổi nhỏ nhất là 22, người lớn tuổi nhất là 58; tuổi trung bình nhóm chứng là 38,8, nhóm can thiệp là 41,5. Một nhận xét được Ths Thanh lưu ý là có thể các đối tượng nghiên cứu đã ở trong tình trạng xiềng xích, cách ly hoặc đi lang thang nhiều năm. Vì vây gần 70% đối tượng nghiên cứu là còn độc thân, về giáo dục 30% có trình độ tiểu học, gần 50% có trình độ trung học cơ sở và hơn 20% có trình độ trung học phổ thông, không có trường hợp nào có trình độ cao đẳng đại học.
Về kiểu tiến triển của tâm thần phân liệt, kiểu tiến triển liên tục chung cho cả 2 nhóm là 62,3%, nhóm chứng chiếm 66,6% nhiều hơn so với nhóm can thiệp là 58%. Đối với kiểu từng giai đoạn với thiếu sót tăng dần nhóm can thiệp chiếm hơn 30% nhiều hơn so với nhóm chứng là 28%. Có 2,6% ở cả 2 nhóm không rõ quá trình tiến triển.
Theo Bs Đặng Duy Thanh sử dụng thang đo PANSS đánh giá hiệu quả điều trị cho thấy các triệu chứng dương tính và âm tính của cả 2 nhóm đều giảm đáng kể, thuyên giảm này có ý nghĩa về mặt thống kê (p<0,0001). Nghiên cứu cũng phân tích một số nội dung như so sánh sự khác nhau về thay đổi điểm trung bình của thang kết hợp giữa 2 nhóm, so sánh sự thay đổi điểm trung bình của các kỹ năng chung, kỹ năng phục vụ bản thân, kỹ năng làm việc nhà, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lao động, các kỹ năng vui chơi giải trí và kỹ năng tham gia đời sống xã hội.
Chúng ta biết rằng, tâm thần phân liệt là một bệnh loạn thần nặng tiến triển từ từ có khuynh hướng mãn tính, căn nguyên hiện nay chưa rõ ràng, làm cho người bệnh dần tách khỏi cuộc sống bên ngoài, thu dần vào thế giới bên trong, bệnh làm cho tình cảm trở nên khô lạnh dần, khả năng làm việc, học tập ngày một sút kém, có những hành vi ý nghĩ, dị kỳ, khó hiểu, lứa tuổi bệnh thường phát sinh là 18-40 tuổi.
Trong phân loại quốc tế lần thứ 10 (ICD10) bệnh tâm thần phân liệt được xếp vào chương F20.
Hữu Cao