Nam giới trên 50 tuổi, bị đau vùng chậu hông- tầng sinh môn kéo dài trên 3 tháng, có thể kèm theo các rối loạn đường tiểu dưới và rối loạn xuất tinh.

Người bệnh viêm tiền liệt tuyến mạn tính hay bị bệnh nằm trong hội chứng đau vùng chậu hông tầng sinh môn mạn tính. Theo các chuyên gia niệu học vấn đề này được thảo luận, quan tâm ở nhiều hội nghị khoa học chuyên ngành. Yếu tố dịch tễ học, số liệu năm 2010 trên Medline (PubMed), tác giả Sibert và cộng sự cho biết tỷ lệ gặp hội chứng đau vùng chậu hông mạn tính/ viêm tuyến tiền liệt mạn tính là 10.000/100.000 dân, của hội chứng đau bàng quang/ viêm bàng quang kẽ là 239-306/100.000 dân; của đau mào tinh hoàn- tinh hoàn sau thắt- cắt ống dẫn tinh là 15.000-20.000/100.000 dân; của đau khi phóng tinh và cực khoái là 1.000-9000/100.000 dân.

BS. Trần Văn Hinh - Học viện Quân Y cho biết theo phân loại cũ, viêm tuyến tiền liệt bao gồm các hội chứng nhiễm trùng, đau vùng chậu hông, rối loạn tiểu tiện và dấu hiệu tuyến tiền liệt đau khi thăm trực tràng. Khi người bệnh có bệnh kéo dài trên 3 tháng, bệnh nhân bị viêm tuyến tiền liệt mạn tính. Đây là nguyên nhân để người bệnh đi khám ở chuyên khoa tiết niệu- nam học. Ở tuổi trên 50, bệnh chiếm khoảng 10%. Viêm tuyến tiền liệt mạn tính ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

BS.Hinh phân tích, viêm tuyến tiền liệt mạn tính do vi khuẩn là một bệnh nhiễm khuẩn mạn tính hoặc tái phát của tuyến tiền liệt. Bệnh thường gặp ở độ tuổi trẻ và trung niên. Bệnh chiếm từ 5-15% tổng số viêm tuyến tiền liệt mạn tính. Trên lâm sàng, thường gặp các triệu chứng kích thích như đái rắt, đái buốt; các triệu chứng ít gặp hơn là triệu chứng tắc nghẽn như đái khó, bí đái của đường tiết niệu dưới. Người bệnh thường than phiền đau tầng sinh môn, đau  vùng bụng dưới rốn, đau bìu- tinh hoàn, đau thắt lưng hoặc đau phần dưới của trực tràng. BS.Hinh lưu ý, một dấu hiệu của viêm tuyến tiền liệt mạn tính do vi khuẩn là bệnh nhân thường bị viêm đường tiết niệu, viêm niệu đạo, viêm mào tinh cấp tính tái phát; các triệu chứng khích thích bàng quang thường tăng nặng, có khi kèm sốt, tăng cường độ đau vùng chậu hông- tầng sinh môn, gây ra cùng một loại vi khuẩn, thường gặp là Escherichia Coli.

Viêm tuyến tiền liệt mạn tính do vi khuẩn dễ xảy ra ở các bệnh nhân, có bệnh ở đường tiết niệu dưới (hẹp niệu đạo, u tuyến tiền liệt, xơ cứng cổ bàng quang) hoặc được làm các thủ thuật ở đường tiết niệu dưới. BS.Hinh cho biết, thường gặp là các nhiễm khuẩn ngược dòng, trào ngược nước tiểu vào các ống tuyến tiền liệt, khi có các dị dạng giải phẫu của các ống tuyến này. Hiện nay, có một số mầm bệnh có tỷ lệ tăng lên là vi khuẩn Gram dương, Chlamydia trachomatis và nấm đường sinh dục.

Hội chứng đau vùng chậu hông- tầng sinh môn mạn tính là đau vùng chậu hông- tiết niệu- sinh dục do vi khuẩn, tiến triển ít nhất từ 3 tháng trở lên, đôi khi phốp hợp với các rối loạn tiểu tiện và chức năng sinh dục. BS.Hinh cho biết, sinh bệnh học của hội chứng này đang được thảo luận, về căn nguyên có thể do nhiễm trùng hoặc do phản ứng viêm. Nhiễm trùng hoặc phản ứng viêm bị kéo vào quá trình sinh bệnh học của hội chứng này không phải là nguyên nhân trực tiếp mà là yếu tố khởi đầu của hiện tượng tăng nhạy cảm thần kinh. Vì vậy, hội chứng đau vùng chậu hông- tầng sinh môn mạn tính không phải là bệnh nhiễm trùng, nhưng có khi có nguồn gốc nhiễm trùng, trở thành một bệnh lý chức năng của việc điều hoà các thông điệp đau của vùng chậu hông - tầng sinh môn.

BS.Hinh cho biết, khi siêu âm qua trực tràng, có thể quan sát thấy những dấu hiệu bất thường; ý nghĩa của lắng đọng canxi trong nhu mô tuyến tiền liệt chưa được xác định. Ung thư tuyến tiền liệt có khi được gợi ra ở bệnh nhân bị đau vùng chậu hông, có tăng PSA huyết thanh, tuyến tiền liệt không đều, đau khi thăm trực tràng, mật độ âm thay đổi (ổ ung thư thường có mật độ âm giảm). Chẩn đoán khẳng định dựa vào sinh thiết tuyến tiền liệt.

Đối với triệu chứng đường tiến niệu dưới và đái máu cần chỉ định đo lưu lượng dòng tiểu, xét nghiệm niệu động học, soi bàng quang và làm các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh đường tiết niệu trên. Có một số trường hợp, đau tuyến tiền liệt được xem như thuộc về bệnh lý thần kinh cùng và các thăm dò chuyên biệt được chỉ định thực hiện tuỳ theo các triệu chứng lâm sàng.

BS.Trần Văn Hinh có kết luận, hội chứng đau vùng chậu hông- tầng sinh môn mạn tính rất thường gặp và do nhiều nguyên nhân gây nên, trong đó do vi khuẩn chỉ chiếm 5 - 15%; còn lại là do phản ứng viêm tuyến tiền liệt, không do vi khuẩn và không do phản ứng viêm tuyến tiền liệt. Chẩn đoán dựa vào thử nghiệm Sramey - Meares hoặc xét nghiệm soi tươi và nuôi cấy tinh dịch. Liệu pháp kháng sinh dài hạn dựa vào kháng sinh đồ, khi nuôi cấy dịch tuyến tiền liệt trong các đợt viêm đường tiết niệu cấp tính tái phát, tìm thấy vi khuẩn gây bệnh.

Xét nghiệm tuyến tiền liệt có thể hỗ trợ cho liệu pháp kháng sinh, BS.Hinh cho rằng, chẩn đoán và điều trị hội chứng đau vùng chậu hông- tầng sinh môn mạn tính còn là một thách thức với y học.