Tại hội nghị khoa học Y Dược miền Trung – Tây Nguyên lần thứ X năm 2015 tổ chức vào tháng 10/2015 tại TP Buôn Ma Thuột, Ths Đặng Oanh cùng cộng sự Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên đã có báo cáo nghiên cứu “Tình trạng lạm dụng rượu của người trên 15 tuổi tại tỉnh Đăklăk”.
Đây là nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 855 người đang sinh sống tại 9 cụm trên địa bàn tỉnh Đăklăk; đối tượng nghiên cứu từ 15 tuổi trở lên, không phân biệt giới tính, nhóm tuổi, dân tộc, tôn giáo, tình trạng hôn nhân, nghề nghiệp.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nam giới chiếm 52,7%; nữ giới 47,3%. Độ tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 38,8 tuổi; tỷ lệ dân tộc Kinh chiếm 62,5%; người Êđê chiếm 21,6%; người Nùng chiếm 7,7% và dân tộc Tày chiếm 8,2%. Có 23,7% đối tượng nghiên cứu chưa lập gia đình; 68,7% đã lập gia đình; 2% đã ly hôn hoặc ly thân; 5,6% góa vợ hoặc chồng.
Đối với tỷ lệ người từ 15 tuổi trở lên bị lạm dụng rượu là 17,9%. Tỷ lệ lạm dụng rượu ở nam giới là 25,3%; nữ giới là 9,7%. Tỷ lệ lạm dụng rượu cao nhất ở nhóm đối tượng người dân tộc Nùng 28,8%, dân tộc Tày 25,7%. Tỷ lệ lạm dụng rượu ở người kinh là 14,2% và người Êđê là 21,6%.
Tỷ lệ lạm dụng rượu ở nhóm đã ly hôn hoặc ly thân là 70,6% cao hơn so với nhóm chưa lập gia đình (40,7%); nhóm đã lập gia đình (16,4%); nhóm góa vợ hoặc chồng (6,3%). Ở nhóm đối tượng nghiên cứu chỉ biết đọc không biết viết tỷ lệ lạm dụng rượu là 57,1%; nhóm có trình độ tiểu học tỷ lệ này chỉ bằng 1/5 so với nhóm chỉ biết đọc không biết viết.
Đối với tình trạng sức khỏe của đối tượng nghiên cứu, có ¼ đối tượng tham gia nghiên cứu đã từng bị tai nạn giao thông; 1/5 mắc các bệnh lý tim mạch; 18,6% bị tai nạn hoặc các chấn thương khác; 8,9% bị viêm gan hoặc xơ gan do rượu; 3,3% có bệnh lý tâm thần; 3,2% bị đái tháo đường và 2% mắc bệnh gút.
Kết quả nghiên cứu cho thấy lạm dụng rượu có liên quan đến sự xuất hiện bệnh viêm gan, xơ gan rượu và tâm thần, trong đó những người lạm dụng rượu có tỷ lệ viêm gan, xơ gan là 15% và bệnh lý tâm thần là 9,8% cao hơn so với nhóm không có lạm dụng rượu lần lượt 2,17 lần và 5,7 lần.
Theo tác giả nghiên cứu, sử dụng rượu là người trước đây đã từng uống rượu, hiện nay vẫn tiếp tục sử dụng; còn lạm dụng rượu được xác định theo quy chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới: nam giới uống trên 3 đơn vị rượu mỗi ngày hoặc 21 đơn vị rượu mỗi tuần; phụ nữ 2 đơn vị rượu mỗi ngày hoặc 14 đơn vị rượu mỗi tuần. Đơn vị rượu là tương đương với 10gram rượu nguyên chất chứa trong dung dịch uống (pure unit alchohol) = 01 cốc chuẩn; 1 cốc chuẩn tương đương 1 lon bia 330ml 5%, 1 cốc rượu vang 125ml nồng độ 11%; 1 ly rượu vang mạnh 75ml nồng độ 20%, 1 chén rượu mạnh 30ml nồng độ 30%.
Sử dụng đồ uống là một thói quen của nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam. Theo nghiên cứu của Viện Chiến lược và chính sách – Bộ Y tế năm 2006, bình quân một người đàn ông Việt Nam uống 15,8 lít bia; 3,9 lít rượu trong một năm; tỷ lệ lạm dụng rượu là 18%, bia là 5%. Một nghiên cứu khác tại TP Hà Nội, công bố năm 2010, có đến 11,27% người trên 15 tuổi lạm dụng rượu; 3,23% nghiện rượu. Độ tuổi có tỷ lệ lạm dụng rượu và nghiện rượu cao là 21 – 50 tuổi, đây là nhóm tuổi lao động, vì vậy nếu lạm dụng rượu có thể gây ra tổn hại nhiều đến sức khỏe, tinh thần và ảnh hưởng đến cả gia đình và cộng đồng.
Anh Huy