Sinh viên là nguồn nhân lực quan trọng trong sự phát triển của đất nước.
Chế độ dinh dưỡng, hoạt động thể lực là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới tình trạng dinh dưỡng, thể lực, sức khỏe của sinh viên. Việc quan tâm chăm sóc sức khỏe, bảo đảm chế độ ăn, luyện tập nghỉ ngơi cho sinh viên góp phần nâng cao sức khỏe, giúp sinh viên học tập tốt.
Theo các chuyên gia sức khỏe, các nghiên cứu mô tả hoạt động thể lực thông qua số đếm bước chân trong một ngày chưa được tiến hành nhiều tại Việt Nam. Trên Thế giới, người ta đề xuất ngưỡng về số bước chân cần đạt trong một ngày, đó là một người đi dưới 5.000 bước chân/ngày được coi là có lối sống tĩnh tại; còn trên 10.000 bước/ngày được coi là tích cực hoạt động thể lực. Máy đếm bước chân (Walking Step Counter) hoặc Pedometer, có kích thước nhỏ phù hợp mọi đối tượng; máy khi gắn vào cơ thể ghi lại số bước chân theo thời gian.
Từ tháng 9/2016 đến tháng 3/2017, nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Quang Dũng cùng cộng sự Viện Đào tạo Y học Dự phòng và Y tế công cộng; Trường Đại học Y Hà Nội tiến hành nghiên cứu cắt ngang báo cáo đề tài “Tình trạng dinh dưỡng và số bước chân hàng ngày của sinh viên cử nhân dinh dưỡng Đại học Y Hà Nội”. Đối tượng nghiên cứu là sinh viên năm thứ nhất đến năm thứ 4 Trường Đại học Y Hà Nội. Máy đếm bước chân có độ nhạy cao, đo được chuyển động của cơ thể. Đối tượng nghiên cứu đeo máy đếm bước chân trong 3 ngày, trong đó 2 ngày trong tuần và 1 ngày cuối tuần. Thời gian đeo từ sáng sớm sau khi ngủ dậy đến tối trước khi đi ngủ, đeo cả khi luyện tập thể dục, trừ khi bơi, tắm, ngủ. Đơn vị đo số đếm bước chân là bước. Đối với chỉ số BMI; thiếu năng lượng trường diễn độ 3 khi BMI <16; độ 2 khi BMI từ 16 – 16,99; độ 1 khi BMI từ 17 – 18,49; bình thường khi BMI từ 18,5 – 24,99; thừa cân khi BMI > 25; tiền béo phì khi BMI từ 25 – 29,99; béo phì khi BMI > 30; chia làm 3 mức độ, béo phì độ 1 khi BMI từ 30 – 34,99; độ 2 khi BMI từ 35 – 39,99; độ 3 khi BMI > 40. Đánh giá mức độ hoạt động thể lực, tĩnh tại < 5.000 bước/ngày; ít hoạt động 5.000 – 7.499 bước/ngày; hoạt động nhẹ 7500 – 9.999 bước/ngày; hoạt động tích cực > 10.000 bước/ngày; hoạt động rất tích cực > 12.500 bước/ngày.
Tác giả Quang Dũng báo cáo, tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu nam giới là 21,1; nữ giới là 20,1. Cân nặng trung bình của nam là 61,6kg; nữ là 47,4kg. Chiều cao trung bình của đối tượng nghiên cứu nam là 166,7cm; nữ là 155,8cm; BMI trung bình của nam là 22,0; nữ là 19,5. Nhóm nam giới có 2 người bị thừa cân, không có người bị thiếu năng lượng trường diễn và béo phì. Nhóm nữ, tỉ lệ thiếu năng lượng trường diễn là 26,9%; trong độ 2 có tỉ lệ 3,6%; độ 1 có tỉ lệ 23,2%; không có người bị thừa cân, béo phì.
Tác giả báo cáo số bước chân trung bình trong một ngày của đối tượng nghiên cứu; đối với trong ngày trong tuần, số bước chân trung bình của nam là 6.508 bước/ngày; sinh viên nữ là 6.701 bước/ngày. Trong ngày cuối tuần, số bước chân trung bình của sinh viên nam là 5.898 bước/ngày; sinh viên nữ là 5.675 bước/ngày. Tính gộp cả ngày trong tuần và ngày cuối tuần, số bước chân trung bình sinh viên nam là 6.305 bước/ngày; sinh viên nữ là 6.359 bước/ngày.
Báo cáo nghiên cứu cho thấy, ở nam giới 50% đối tượng đi dưới 5.000 bước/ngày; 7,1% đối tượng đi trên 12.500 bước/ngày. Ở nữ giới, 28,1% đối tượng đi dưới 5.000 bước/ngày; 1,2% đối tượng đi trên 12.500 bước/ngày. Chung cả 2 giới; 31,3% đối tượng đi dưới 5.000 bước/ngày; có 3,1% đối tượng đi 10.000 – 11.499 bước/ngày và 2,1% đối tượng đi trên 12.500 bước/ngày; chung là có 5,2% đi từ 10.000 bước/ngày trở lên.
Tác giả nghiên cứu chia sẻ, từ 1975 – 2009, chiều cao của nam giới trưởng thành Việt Nam tăng được 4,4cm; nữ giới tăng được 3,4cm. Cụ thể nam giới 160cm (1975); 159,8cm (1985); 162,3cm (2000); 164,4cm (2009); nữ giới 150cm (1975); 150cm (1985); 152,3cm (2000); 153,4cm (2009). Nam giới trưởng thành Hàn Quốc cao trung bình 175,3cm; nữ 162,6cm; Singapore cao 170,6cm; nữ 160,0cm; so với Trung Quốc, chiều cao trung bình thanh niên Việt Nam thấp hơn 7cm; thấp hơn Thái Lan 5cm. Dựa theo ngưỡng phân loại mức hoạt động thể lực, dựa vào số bước chân của Tudor – Locke, kết quả nghiên cứu 31,3% đối tượng nghiên cứu được coi là có lối sống tĩnh tại; 41,7% ít hoạt động; 21,9% hoạt động nhẹ. Tác giả nghiên cứu khuyến nghị sinh viên cần có chế độ ăn, hoạt động thể lực phù hợp nhằm điều chỉnh cân nặng về mức hợp lý, bảo đảm có thể lực tốt, có sức khỏe đạt được mục tiêu hoạt động đề ra.
Mai Trang