Về tình hình nhiễm giun, theo điều tra của các Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng và các tỉnh thành từ năm 2013-2017, tỉ lệ nhiễm giun trên cả nước trong những năm qua vẫn ở mức cao. Tỉ lệ nhiễm chung các loại giun ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc trung bình khoảng 65%, đồng bằng sông Hồng khoảng 41%, Bắc Trung Bộ và Duyên hảo miền Trung 26%, Tây Nguyên 28%, Đông Nam Bộ khoảng 13% và đồng bằng sông Cửu Long 10%. Đối tượng nhiễm cao là học sinh tiểu học, trẻ em lứa tuổi mầm non và phụ nữ tuổi sinh sản. Đặc biệt trẻ em từ 12-24 tháng tuổi có tỉ lệ nhiễm giun cao tại các tỉnh như Quảng Trị 27%-47,5%; Điện Biên 33,2%; Kon Tum 22,6%; Lai Châu 23,5%; Yên Bái 19,2%.
Trong 10 năm qua hoạt động phòng chống giun sán đã đạt được những kết quả khích lệ như giảm tỉ lệ nhiễm giun, giảm được cường độ nhiễm và giảm tác hại của bệnh giun tới người bệnh và cộng đồng. Tuy nhiên tỉ lệ nhiễm giun ở nhiều địa phương còn cao, đồng thời do nhu cầu thực tiễn và chăm sóc sức khỏe ban đầu, cần mở rộng chương trình, mở rộng đối tượng tẩy giun tại cộng đồng.
Đối với công tác tổ chức thực hiện, Bộ Y tế yêu cầu: Trước ngày tẩy giun tại cộng đồng, cơ quan y tế các cấp xây dựng kế hoạch tẩy giun báo cáo với chính quyền địa phương về toàn bộ chiến dịch tẩy giun tại cộng đồng. Tập huấn lại các cấp cho cán bộ y tế, y tế trường học, thầy cô giáo, cán bộ hội phụ nữ và các cán bộ tham gia chiến dịch tẩy giun tại cộng đồng về hướng dẫn tẩy giun đường ruột tại cộng đồng. Tiến hành các hoạt động giáo dục truyền thông phòng chống các bệnh giun truyền qua đất tại các tuyến như phát tờ rơi, băng rôn cổ động, tranh tuyên truyền, phát thanh trên đài truyền thanh…Chuẩn bị đầy đủ thuốc giun, thuốc cấp cứu, thuốc xử trí các tác dụng không mong muốn.
Trong ngày uống thuốc tẩy giun, xác định các đối tượng chống chỉ định tẩy giun; phát thuốc tẩy giun cho từng học sinh, từng người tại trường học, tại trạm y tế hoặc tại cộng đồng theo danh sách. Đối với trẻ nhỏ có thể nghiền thuốc hoặc hướng dẫn trẻ nhai thuốc khi uống; ghi chép danh sách các đối tượng đã uống thuốc tẩy giun; giám sát uống thuốc tẩy giun: cơ quan y tế và các cơ quan liên quan phân công cán bộ giám sát và hỗ trợ trong ngày tẩy giun.
Sau ngày uống thuốc tẩy giun, cán bộ y tế và nhà trường, ban ngành, đoàn thể tiếp tục cử cán bộ theo dõi và xử lý các tác dụng không mong muốn trong thời gian tẩy giun và 48 giờ sau khi tẩy giun.
Về xử lý tình huống, một số tác dụng không mong muốn nhẹ thường gặp như đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi. Khi gặp các tác dụng không mong muốn trong và sau thời gian uống thuốc cần bình tĩnh phân loại đối tượng, thăm khám và xử lý theo từng trường hợp. Trường hợp nhẹ cho nằm nghỉ và cho uống nước đường, trường hợp nặng chuyển y tế cơ sở xử lý. Ghi chép đầy đủ các tình huống, tác dụng không mong muốn nghiêm trọng, thực hiện việc báo cáo và tuân thủ việc phát ngôn với các phương tiện truyền thông theo đúng quy định hiện hành.
Các biện pháp phòng bệnh gồm
- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi chơi đùa, sau khi tiếp xúc với đất và sau khi đi đại tiện; luôn cắt móng tay sạch sẽ, không mút ngón tay; luôn đi giày, dép, không ngồi lê trên đất; ăn uống bảo đảm vệ sinh, ăn chín, uống chín.
- Vệ sinh môi trường: Xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, không dùng phân tươi bón ruộng và cây trồng, không phóng uế bừa bãi; thường xuyên vệ sinh trường lớp, nhà cửa sạch sẽ.
- Giáo dục truyền thông: Tăng cường các biện pháp giáo dục truyền thông phòng chống giun truyền qua đất, nâng cao nhận thức về phòng chống bệnh cho cá nhân và cộng đồng.
Ngày 30/10/2018, Sở Y tế tỉnh có công văn số 2420/SYT-NVY về việc thực hiện Quyết định số 6437/QĐ-BYT ngày 25/10/2018 của Bộ Y tế. Sở Y tế yêu cầu các đơn vị thực hiện nội dung sau đây:
- Chủ động triển khai thực hiện Quyết định số 6437/QĐ-BYT ngày 25/10/2018 của Bộ Y tế trong công tác tẩy giun đường ruột tại cộng đồng theo chức năng, nhiệm vụ và phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương, đơn vị (Quyết định được đăng trên website của Sở Y tế tại địa chỉ syt.khanhhoa.gov.vn/văn bản pháp luật).
- Sở Y tế giao Trung tâm Phòng chống Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng làm đầu mối, phối hợp với các đơn vị y tế liên quan để hướng dẫn triển khai và theo dõi, kiểm tra, giám sát hỗ trợ các đơn vị trong quá trình triển khai thực hiện.
Mai Trang