
Tại Hội nghị khoa học Y tế công cộng lần II năm 2015 tại thành phố Hồ Chí Minh, nhóm nghiên cứu Ths Nguyễn Hoàng Bảo Sơn cùng cộng sự Bệnh viện Từ Dũ đã có bản báo cáo “Mối liên quan giữa hút thuốc lá với chất lượng tinh trùng nam giới đến khám khoa hiếm muộn”.
Nghiên cứu có 2 mục tiêu là xác định tỷ lệ nam giới hút thuốc lá trong nhóm có chỉ số tinh trùng bất thường và bình thường; Xác định mối liên quan giữa hút thuốc lá và chỉ số tinh trùng sau khi kiểm soát các yếu tố gây nhiễu. Tiêu chuẩn đối tượng chọn vào nghiên cứu là những nam giới từ 21 tuổi trở lên, không mắc các bệnh lý nội khoa trong 3 năm trở lại đây (tim mạch, thận, tiểu đường…); Không sử dụng bất cứ biện pháp tránh thai trong thời gian 12 tháng qua trở lên. Các tác giả nghiên cứu đã chia đối tượng nghiên cứu làm hai nhóm, đối với nhóm bệnh chọn lần lượt các trường hợp có tinh dịch đồ bất thường thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu; đối với nhóm chứng chọn lần lượt các trường hợp có tinh dịch đồ bình thường thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm có tinh dịch đồ bất thường là 181 người; nhóm có tinh dịch đồ bình thường là 179 người. Việc hút thuốc đã làm tăng 4,42 lần khả năng bất thường tinh dịch đồ (p<0,05). Đối với mức độ hút mỗi ngày, 10-20 điếu/ngày nhóm tinh dịch đồ bất thường có tỷ lệ 21%, nhóm tinh dịch đồ bình thường có tỷ lệ 7,3%; đối với trên 20 điếu/ngày nhóm có tinh dịch đồ bất thường là 15,5% còn nhóm có tinh dịch đồ bình thường đạt tỷ lệ 1,7%; Như vật khi mức độ hút thuốc lá tăng lên đã làm tăng kết quả bất thường 2,58 lần (p<0,05). Khi kiểm soát thêm các yếu tố khác, kết quả nghiên cứu cho thấy trong nhóm có uống rượu, hút thuốc lá làm tăng gần 2 lần khả năng tinh dịch đồ bất thường so với nhóm không hút; Còn trong nhóm không có uống rượu, hút thuốc đã làm tăng 28,55 lần khả năng tinh dịch đồ bất thường so với nhóm không hút. Trong nhóm có uống rượu, mức độ hút thuốc lá tăng lên đã làm tăng gần 2 lần khả năng tinh dịch đồ bất thường so với nhóm không hút. Đối với những người hút thuốc lá ít hơn 10 điếu/ngày và có mặc quần lót cũng làm tăng khả năng bất thường độ di động của tinh trùng đến 3 lần, nếu từ 10-20 điếu/ngày mức độ này tăng lên 4,3%, hút trên 20 điếu/ngày khả năng di động bất thường của tinh trùng tăng lên 34,45 lần. So với nhóm không hút thuốc lá. Trong tất cả phân tích đa biến, có uống rượu làm gia tăng nguy cơ bất thường tinh dịch đồ, giảm mật độ tinh trùng và bất thường hình thái tinh trùng. Theo tác giả uống rượu đã làm thay đổi hệ thống nội tiết kiểm soát các vùng dưới đồi – tuyến yên- tinh hoàn, quá trình oxy hóa của rượu cạnh tranh với sản xuất tinh hoàn của testosterone; làm giảm khối lượng tinh dịch và mật độ của tinh trùng. Chính vì nhóm có uống rượu hầu hết có hút thuốc lá đã làm cho tỷ lệ có hút thuốc lá ở hai nhóm bệnh và chứng là tương đương và hậu quả là làm giảm chất lượng tinh trùng.
Tác giả nghiên cứu đã kết luận hút thuốc lá thường xuyên là một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng bất thường chất lượng tinh trùng về mật độ, độ di động và hình thái tinh trùng.
Chúng ta biết rằng tình trạng hiếm muộn gây lo âu, ảnh hưởng tâm lý không chỉ của các cặp vợ chồng mà cho cả gia đình họ, bên cạnh đó việc điều trị lại đòi hỏi về chi phí, thời gian; Nguyên nhân gây hiếm muộn 40% là do nam giới trong đó suy giảm chất lượng tinh trùng là nguyên nhân chủ yếu. Tinh trùng là tế bào sinh dục nam, chỉ dài 0,05mm. Tinh trùng được tạo ra trong ống sinh tinh của tinh hoàn. Sự sản xuất và phát triển của tinh trùng từ tuổi dậy thì, phụ thuộc vào nội tiết tố nam là testosterone (do tinh hoàn) và nội tiết tố gonadotropin (do tuyến yên). Giai đoạn cuối của sự tạo tinh trùng xảy ra ở mào tinh, ở đó tinh trùng mọc đuôi để chúng có thể di chuyển theo đường sinh dục nữ sau khi xuất tinh do quan hệ tình dục. Bình thường có hơn 20 triệu tinh trùng trên một ml tinh dịch. Thiếu tinh trùng là một nguyên nhân thường gặp của vô sinh, nhất là khi kèm với các bệnh khác của tinh trùng.
Trần Hưng