Mục tiêu công tác dự phòng và can thiệp giảm hại của tỉnh Khánh Hòa năm 2017 đặt ra là có 600 người nghiện ma túy được điều trị methadone.

Theo BS. Trần Văn Tin – Giám đốc Trung tâm Phòng chống HIB/AIDS tỉnh, bệnh nhân hiện có liều điều trị methadone cao nhất là 310mg; thấp nhất là 12mg, liều điều trị trung bình của tỉnh là 62,9mg. Trong quá trình điều trị chưa có bệnh nhân nào dừng điều trị do tác dụng phụ của methadone. Một số bệnh nhân dừng điều trị methadone mắc bệnh lao, rối loạn tâm thần, phẫu thuật, tai nạn giao thông các cơ sở điều trị thực hiện chuyển thuốc methadone đến nơi bệnh nhân nằm viện để tiếp tục điều trị theo quy định.
Nhóm tác giả nghiên cứu Nguyễn Thị Huyền Trang cùng cộng sự bộ môn Dịch tễ Đại học Y Hà Nội đã tiến hành nghiên cứu tìm hiểu đề tài “Xác suất bỏ trị theo thời gian và yếu tố ảnh hưởng tới bỏ trị ở những bệnh nhân điều trị cai nghiện tại 6 cơ sở điều trị methadone của tỉnh Thái Nguyên”.
Theo tác giả nghiên cứu có 187 bệnh nhân 30 ngày liên tục không đến uống thuốc (bỏ trị) được chọn làm đối tượng nghiên cứu; 187 bệnh nhân đang điều trị duy trì methadone có mã số bệnh án tiếp liền với bệnh nhân bỏ trị được chọn làm nhóm nghiên cứu đối chứng.
Qua phân tích tác giả Nguyễn Thị Huyền Trang báo cáo kết quả xác suất bỏ trị tăng nhanh trong 3 năm đầu tham gia điều trị methadone; sau 1 năm là 21,9%; sau 2 năm là 32% và sau 3 năm điều trị methadone tăng lên đến 50%. Về các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh nhân bỏ trị 30 ngày liên tục do bệnh nhân gặp khó khăn từ cá nhân; bệnh nhân còn sử dụng chất gây nghiện, bệnh nhân tự đến hoặc được giới thiệu từ phía công an.

Tác giả nghiên cứu kiến nghị cần tăng cường tư vấn cho người nhà bệnh nhân để hỗ trợ về tinh thần trong việc điều trị, cải thiện tốt mối quan hệ bệnh nhân với gia đình. Mặc khác cần tăng cường sự tiếp cận và giới thiệu bệnh nhân tại cộng đồng đến cơ sở điều trị methadone qua cán bộ y tế và cán bộ của UBND.
Một nghiên cứu cắt ngang được thực hiện bởi tác giả Hồ Quang Trung cùng cộng sự Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh Phú Thọ trong năm 2015 về “Đánh giá kết quả chương trình điều trị methadone”. Tác giả nghiên cứu báo cáo có 86% bệnh nhân đánh giá chương trình điều trị methadone là rất tốt. Có 14% đối tượng nghiên cứu đánh giá còn gặp một số khó khăn vì phải đi lại xa, phiền hà trong việc hàng ngày phải uống thuốc tại cơ sở y tế. Tỷ lệ bệnh nhân sử dụng heroin giảm từ 100% trước khi tham gia điều trị xuống còn 26,2% sau 1 năm điều trị. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu nhiễm HIV trước điều trị là 22,3%, nhiễm viêm gan vi rút B là 16,4%; nhiễm viêm gan vi rút C là 75,6%. Từ khi tham gia điều trị, nghiên cứu cho thấy không phát hiện bệnh nhân nào nhiễm mới HIV, các bệnh lây truyền qua đường máu. Có 92,9% đối tượng nghiên cứu cải thiện công việc làm, tăng thu nhập, tỷ lệ vi phạm pháp luật trước điều trị là 56% giảm xuống còn 4,3%.
Đối tượng nghiên cứu cho biết có nhu cầu được uống thuốc tại xã hoặc được lấy thuốc về nhà điều trị nếu pháp luật cho phép. Có đến gần 50% đối tượng nghiên cứu cho rằng đi đến cơ sở điều trị methadone quá xa, hoặc lao động theo ca kíp do vậy việc đi đến cơ sở điều trị có phần khó khăn chưa thuận lợi. Những người dân ở vùng miền núi, vùng sâu còn khó tiếp cận đối với chương trình điều trị methadone.
Tác giả Đinh Thành Nam – Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS Cần Thơ tìm hiểu kết quả điều trị methadone Quận Cái Răng – thành phố Cần Thơ từ tháng 3-5/2014. Có 200 bệnh nhân đang uống methadone tham gia nghiên cứu. Kết quả cho thấy sau thời gian điều trị 36 tháng, số bệnh nhân có sử dụng heroin trong nước tiểu xét nghiệm chỉ còn 3,5%, cân nặng trung bình tăng 2,3kg (từ 55kg tăng lên 57kg). Trước khi điều trị có 48% bệnh nhân thất nghiệp, sau điều trị 36 tháng tỷ lệ này giảm còn 25%.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, năm 2016 toàn quốc đã mở rộng các cơ sở điều trị methadone từ 55 tỉnh thành phố năm 2015 ra tất cả 63 tỉnh thành phố trong năm 2016. Hiện toàn quốc có 275 cơ sở điều trị methadone, 50.800 bệnh nhân, tăng 58 cơ sở điều trị methadone và tăng 7.900 người đến tham gia điều trị methadone so với năm 2015.
Trần Mai