Liên kết website








Đề tài khoa học
Phát hiện sớm tổn thương khớp gối can thiệp kịp thời
[Đăng ngày: 22/03/2017]
Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có khoảng 9,6% nam giới và 18% nữ giới trên 60 tuổi có triệu chứng thoái hóa khớp gối. WHO dự báo tỷ lệ thoái hóa khớp gối sẽ tiếp tục gia tăng vì tuổi thọ trung bình ngày càng cao cũng như tình trạng béo phì trong dân số nói chung cũng tăng lên.
Một nghiên cứu tại TP. Hồ Chí Minh năm 2014 cho thấy tần suất thoái hóa khớp gối trên X-quang là 8% ở nhóm tuổi 40-49; tăng lên 61,1% ở nhóm trên 60 tuổi. Thoái hóa khớp gối tiến triển chậm, bệnh có thể diễn biến âm thầm nhiều năm trước khi có triệu chứng lâm sàng. Thoái hóa khớp gối là nguyên nhân chủ yếu gây đau và tàn phế đứng hàng thứ hai sau bệnh tim mạch.
Thoái hóa khớp là tổn thương của toàn bộ khớp, trong đó tổn thương sụn là chủ yếu, kèm theo tổn thương xương dưới sụn, dây chằng, các cơ cạnh khớp và màng hoạt dịch. Chẩn đoán thoái hóa khớp gối hiện nay dựa vào các triệu chứng như đau khớp, cứng khớp, hạn chế vận động…kết hợp chụp X-quang khớp gối.
Theo BS. Nguyễn Thị Thu Hương- Trường Đại học Y Hà Nội, đối với thoái hóa khớp cần chú ý phát hiện sớm các tổn thương cấu trúc, tìm mối liên quan với triệu chứng lâm sàng để từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời với từng giai đoạn bệnh, sẽ hạn chế được tỷ lệ tàn phế và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Từ tháng 4-9/2016, tác giả Nguyễn Thị Thu Hương cùng cộng sự Trường Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Lão khoa Trung ương tiến hành nghiên cứu đề tài “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân thoái hóa khớp gối”.
Nghiên cứu được thực hiện trên 99 bệnh nhân là những bệnh nhân điều trị ngoại trú tại phòng khám Bệnh viện Lão khoa Trung ương, tiêu chuẩn chọn là bệnh nhân có (1) đau khớp gối, (2) gai xương ở rìa khớp trên phim X-quang, (3) dịch khớp là dịch thoái hóa, (4) tuổi từ 40 trở lên, (5) cứng khớp dưới 30 phút, (6) lạo xạo khi cử động. Chẩn đoán xác định khi có yếu tố 1,2 hoặc 1,3,5,6 hoặc 1,4,5,6. Nhóm tác giả nghiên cứu đánh giá giai đoạn thoái hóa khớp gối trên X-quang theo tiêu chuẩn đánh giá Kellgren và Lawrence: giai đoạn 1, gai xương nhỏ hoặc nghi ngờ có gai xương; giai đoạn 2 mọc gai xương rõ; giai đoạn 3 hẹp khe khớp vừa; giai đoạn 4 hẹp khe khớp nhiều kèm xơ xương dưới sụn.
Bệnh nhân được siêu âm khớp gối đánh giá tăng sinh màng hoạt dịch, tràn dịch khớp, tổn thương sụn khớp, gai xương, tổn thương sụn chêm, dị vật trong khớp. Đánh giá mức độ nặng các triệu chứng bệnh bằng các thang điểm đau (VAS), WOMAC, Lequesne Index.
BS.Nguyễn Thị Thu Hương phân tích trong số 99 bệnh nhân nghiên cứu có 86 bệnh nhân là nữ (86,9%), tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 61,2. Nghề nghiệp lao động chân tay chiếm 61,6% cao gấp 2 lần so với nhóm lao động trí óc. Đa số đối tượng nghiên cứu thừa cân, béo phì; chỉ số BMI trung bình 23,0 + 2,7 (kg/m2). Bệnh lý đi kèm tăng huyết áp chiếm 34,3%; rối loạn lipit máu (21,2%); đái tháo đường (17,2%).
Tác giả nghiên cứu Nguyễn Thị Thu Hương cho biết triệu chứng đau khớp ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối thường xuất hiện ở các mức độ khác nhau, đau kiểu cơ học là kiểu đau đặc trưng (97,9%), đau kiểm viêm chỉ chiếm 2,1%. Đau khớp thường xuất hiện khi đi lại vận động như lên xuống cầu thang 100% bệnh nhân, khi ngồi xuống đứng lên khỏi ghế mà không vịn tay 91,9%. Đau khi đi bộ đường bằng gặp ở 100% bệnh nhân. 97% đau khi đứng lâu hơn 30 phút. Đa số các trường hợp nghỉ ngơi thường đỡ đau 60%, rất ít bệnh nhân có biểu hiện đau về đêm (43,4%). Dấu hiệu phá gỉ khớp thường không kéo dài (dưới 30 phút) chiếm 80,2%. Đa số các bệnh nhân có hạn chế vận động gấp duỗi khớp gối 63,9%. Nghiên cứu cho thấy 54,5% số khớp có biểu hiện đau mức độ trung bình theo thang điểm VAS; 20,8% số khớp có biểu hiện đau nặng. Điểm WOMAC đau 11,0 + 3,48; WOMAC cứng khớp 11,0 + 3,48; WOMAC chức năng vận động 33,3 + 11,12.
Tác giả nghiên cứu nhận xét triệu chứng phổ biến nhất khi thăm khám khớp gối là dấu hiệu lạo xạo xương chiếm 91,9%. Lạo xạo khi cử động là dấu hiệu chứng tỏ sụn khớp bị tổn thương, bề mặt sụn khớp sần sùi cùng với giảm độ nhớt dịch khớp. Các dấu hiệu thường gặp khác là dấu hiệu bào gỗ (65,7%) chứng tỏ tổn thương khớp đùi chè trong thoái hóa khớp gối; sưng khớp 1,5% (3 trong số 198 khớp); sờ thấy ụ xương 12,1%; tràn dịch khớp gối trên lâm sàng 13,1%. Một trong những triệu chứng âm tính nhưng có giá trị để chẩn đoán phân biệt thoái hóa khớp với các bệnh khớp khác là nhiệt độ đa vùng khớp bình thường chiếm tỷ lệ 98,5%.
Đa số các bệnh nhân thoái hóa khớp gối trong nghiên cứu có xét nghiệm số lượng bạch cầu trong máu bình thường (< 10g/L) chiếm 97,9%. Tốc độ máu lắng và nồng độ CRP tăng nhẹ là một trong những dấu ấn của viêm màng hoạt dịch và sự tham gia của các yếu tố viêm như các cytokin, TNF a, IL-1, IL-6.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy các thành phần tổn thương trên siêu âm gồm 100% có tổn thương sụn khớp; gai xương 87,9%; tràn dịch 71,2%; kén khoeo 4,5%; dày màn hoạt dịch 2,0%; trật sụn chêm 1,5%. Nghiên cứu cũng cho thấy siêu âm có hiệu quả trong phát hiện các tổn thương viêm màng hoạt dịch, tổn thương sụn khớp, phát hiện tràn dịch tốt và sớm. Bệnh nhân thoái hóa khớp gối giai đoạn 3 theo phân loại của kellgren và Lawrence có điểm WOMAC đau, cứng khớp, chức năng vận động cao hơn so với thoái hóa khớp giai đoạn 1 và 2, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05).
Tác giả Nguyễn Thị Thu Hương có kết luận cho nghiên cứu là kết quả siêu âm và chụp X-quang khớp gối giúp phát hiện sớm các tổn thương thoái hóa khớp gối, góp phần vào chẩn đoán sớm và từ đó có biện pháp khám can thiệp kịp thời.
Trần Mai
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 278

Số lượt truy cập: 9360074
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang