[Đăng ngày: 01/04/2017]
Đa số bệnh giun sán ở người có nguồn gốc từ thú nuôi và thú hoang dã. Bệnh giun sán ký sinh đã trở thành bệnh xã hội, gây nhiều tác hại cấp tính cũng như lâu dài làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ em, làm giảm năng suất lao động, tác động xấu đến tình trạng dinh dưỡng của cộng đồng.
Một căn bệnh ký sinh trùng đáng báo động hiện nay là bệnh nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo. Bệnh này nhiễm ở tất cả mọi lứa tuổi và phân bố khắp cả nước. Kết quả điều tra về huyết thanh học của Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương cho thấy tỷ lệ nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo ở Hà Tĩnh là 71,3%; Bình Định 13,5% - 16,5%; ĐăkLăk 23,3%; Tây Ninh 20,6%; Hà Nội 58,7%; Hưng Yên 58,8%.
Theo thống kê từ các Viện nghiên cứu và các tỉnh, thành phố, số người có triệu chứng và có xét nghiệm ELISA dương tính với kháng thể kháng ấu trùng giun đũa chó mèo đã tăng lên rầm rộ, năm 2011 là 21.380 trường hợp; năm 2012 tăng lên 26.158 ca; năm 2013 là hơn 13.000 trường hợp; năm 2014 giảm còn gần 6500 trường hợp; nhưng đến tháng 8/2016 con số này tăng lên tới gần 11.400 trường hợp.
Một nghiên cứu của nhóm tác giả Hà Thị Thuận cùng cộng sự về thực trạng nhiễm giun, sán tại 3 tỉnh Cà Mau, Tây Ninh và Bà Rịa – Vũng Tàu năm 2015 cho kết quả tỷ lệ người dân hiểu biết đúng về tác hại của bệnh giun, sán chỉ 16,5%; biết được nguyên nhân gây bệnh giun sán là 18,5%; biết các đối tượng nhiễm giun sán là 18,8%; biết các biện pháp phòng chống bệnh giun sán chỉ đạt 25,5%. Tỷ lệ người dân chấp nhận mua thuốc tẩy giun cho bản thân và gia đình là 24,5%. Tỷ lệ người dân có tẩy giun định kỳ là 26,2%; rửa tay trước khi ăn 30,6%; sau khi đi vệ sinh 23,8%; rửa tay trước khi nấu ăn 28,8%; trước khi cho trẻ ăn 88%; tỷ lệ người dân thường xuyên đi dép khi làm việc ngoài vườn, rẫy 23,8%; có cho cá ăn phân người 75% và phân gia súc, gia cầm là 25%. Tác giả nghiên cứu nhận xét kiến thức, thái độ, thực hành đúng về phòng, chống giun sán của người dân tại các địa điểm nghiên cứu còn thấp, nghiên cứu khuyến nghị cần quan tâm đẩy mạnh công tác truyền thông phòng chống bệnh giun sán cho người dân, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay bệnh giun, sán đang như bị lãng quên.
Theo các bác sĩ để chẩn đoán nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo (Toxocara Spp) thường căn cứ vào yếu tố dịch tễ có tiếp xúc với chó mèo, chơi nghịch đất cát. Trên lâm sàng phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng, đối với trẻ em có thể ho, sốt kéo dài, gan to đau, thiếu máu; nếu bệnh Toxocara ở não gây nhức đầu, rối loạn tri giác, động kinh.
Bệnh Toxocara ở mắt gây u hạt ở võng mạc, gây giảm thị lực từ từ và mù lòa. Ngoài ra, ấu trùng còn gây viêm màng bồ đào, áp xe thủy tinh thể, viêm thần kinh thị giác …
Đối với cận lâm sàng sẽ thấy bạch cầu ái toan trong máu có thể tăng cao, huyết thanh chẩn đoán (ELISA) Toxocara spp dương tính. Chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, CT scan, MRI): có thể thấy tổn thương gợi ý ấu trùng ký sinh ở mắt, não, gan …
Về điều trị, đối với trường hợp không có triệu chứng lâm sàng (chỉ có xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán Toxocara spp dương tính), điều trị có 2 trường hợp:
Nếu bạch cầu ái toan bình thường: không cần điều trị. Tư vấn và dặn dò bệnh nhân tái khám nếu có triệu chứng bất thường. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân chưa từng điều trị đặc hiệu, xem xét dùng ivermectin liều duy nhất 0,2 mg/kg để không bỏ sót các trường hợp nhiễm không có phản ứng bạch cầu.
Nếu bạch cầu ái toan tăng cao, dùng ivermectin liều duy nhất 0,2 mg/kg. Lặp lại điều trị sau 2 tuần nếu kiểm tra bạch cầu ái toan còn cao.
Trường hợp bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng, điều trị thuốc Albendazol 400mg x 2lần/ngày trong 1 - 3 tuần, hoặc Thiabendazol 25 mg/kg x 2 lần/ngày trong 1 tuần, hoặc ivermectin liều duy nhất 0,2 mg/kg.
Có thể lặp lại điều trị nếu triệu chứng lâm sàng hay bạch cầu ái toan không giảm nhưng phải kiểm tra lại chức năng gan trước khi điều trị.
Văn Hanh
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 221

Số lượt truy cập: 9360507

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang