Từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2014, nhóm tác giả nghiên cứu Đỗ Tuấn Đạt cùng cộng sự Bộ môn Phụ sản – trường Đại học Y Hà Nội; Bệnh viện đa khoa Tâm Anh; Học viện Quân y thực hiện nghiên cứu mô tả tiến cứu, phân tích báo cáo đề tài “Khảo sát nồng độ interleukin trong dịch cổ tử cung của thai phụ dọa đẻ non và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện Phụ sản Trung ương”.
Đối tượng nghiên cứu là 134 sản phụ có dấu hiệu dọa đẻ non được nhập viện điều trị tại khoa sản bệnh lý Bệnh viện Phụ sản Trung ương từ tháng 1/2014 – tháng 12/2014. Các sản phụ có tuổi thai từ 28-34 tuần đồng ý tham gia nghiên cứu và không có các tiêu chuẩn loại trừ được chọn vào nghiên cứu.
Nghiên cứu của BS Đỗ Tuấn Đạt cho thấy nồng độ trung bình của IL-8 trong nhóm nghiên cứu là 23,71+11,53pg/ml. Cho thấy nồng độ IL-8 trong nhóm sẽ đẻ non trong vòng 7 ngày là 30,61+16,22pg/ml và nồng độ IL-8 trong nhóm sẽ chuyển dạ đẻ sau 7 ngày là 22,96+10,73pg/ml. Sự khác biệt giữa hai nhóm là có ý nghĩa thống kê với p<0,5. Với nhóm chuyển dạ đẻ trong vòng 14 ngày, nồng độ trung bình của IL-8 là 29,19+13,08pg/ml. Với nhóm chuyển dạ đẻ sau 14 ngày, nồng độ trung bình của IL-8 là 22,44+10,82pg/ml. Sự khác biệt về nồng độ IL-8 giữa hai nhóm là có ý nghĩa thống kê với p<0,01. Nghiên cứu của tác giả M.Holst và cộng sự tại Sweden cũng cho kết quả tương tự. Nồng độ trung bình của IL-8 trong nhóm chuyển dạ đẻ non trong vòng 7 ngày là 8,8ng/ml, khác biệt có ý nghĩa khi so sánh với nồng độ IL-8 của nhóm chuyển dạ đẻ sau 7 ngày 0,15 (p<0,0001). Như vậy, nồng độ IL-8 liên quan chặt chẽ với thời gian giữ thai và nếu nồng độ IL-8 càng cao thì thời gian giữ thai sẽ càng ngắn.
Nồng độ trung bình của IL-8 trong nhóm đẻ non là 25,87+11,36pg/ml và nồng độ trung bình của IL-8 trong nhóm đẻ đủ tháng là 22,31+11,5pg/ml. Sự chênh lệch nồng độ IL-8 giữa hai nhóm là không có ý nghĩa thống kê với p=0,08. Như vậy, IL-8 có vẻ như không phải là một xét nghiệm có giá trị chẩn đoán đẻ non hay không sau một thời gian dài trên 14 ngày.
Bác sĩ Đạt có nhận xét là nồng độ IL-8 có thể được sử dụng để tiên đoán chuyển dạ đẻ non trong vòng 7 ngày hoặc 14 ngày chứ không có tác dụng tiên đoán chuyển dạ đẻ non trong thời gian dài. Trên thực tế lâm sàng, khi thai phụ có dấu hiệu chuyển dạ đẻ non thì một trong những câu hỏi đặt ra là có cần tiêm corticoid để giúp trưởng thành phổi cho thai nhi, giúp tăng cơ hội sống cho em bé khi sinh ra hay không. Tuy nhiên, thuốc chỉ có tác dụng trong vòng 7 ngày và không nên dùng quá 3 lần trong một thai kỳ nên sử dụng xét nghiệm IL-8 để tiên đoán chuyển dạ đẻ non trong vòng 7 ngày sẽ rất hữu ích cho thầy thuốc trong việc quyết định có tiêm thuốc cho thai phụ hay không. Nếu IL-8 thấp thì sẽ không cần phải tiêm thuốc và thậm chí không cần cho thai phụ nhập viện điều trị, tránh phải sử dụng những thuốc không cần thiết. Ngược lại, nếu nồng độ IL-8 cao thì phải nhập viện và điều trị tích cực để giữ thai, tránh những biến chứng khi cho những thai phụ có nguy cơ đẻ non cao về nhà, không được theo dõi tích cực.
Về mặt lý thuyết, IL-8 được sinh ra trong quá trình viêm và quá trình giáng hóa collagen ở mô liên kết CTC. Như vậy, các phản ứng viêm ở CTC đều làm tăng IL-8. Tuy nhiên, nghiên cứu lại thấy rằng nồng độ IL-8 ở nhóm thai phụ có tình trạng viêm CTC tăng lên không có ý nghĩa thống kê so với nhóm thai phụ không có tình trạng viêm CTC mà chỉ tăng lên trong những thai phụ có chuyển dạ đẻ non trong vòng 7 ngày và 14 ngày. Có thể IL-8 chỉ sinh ra tại CTC trong quá trình thu hút các tế bào viêm đến CTC để làm giáng hóa mô liên kết tại đay chứ không bị ảnh hưởng bởi phản ứng viêm do viêm nhiễm tại âm đạo và CTC. Nồng độ IL-8 trong hai nhóm thai phụ có nồng độ CRP huyết thanh nhỏ hơn 5mg/l và lớn hơn 5mg/l khác biệt không có ý nghĩa thống kê với p>0,05. CRP và protein viêm phản ứng, tăng lên khi có nhiễm khuẩn ở bất kỳ nơi nào trong cơ thể. Dữ liệu này chỉ ra rằng nồng độ IL-8 không bị ảnh hưởng bởi phản ứng nhiễm khuẩn ở những nơi khác trong cơ thể cũng như nhiễm khuẩn tại âm đạo và CTC. Như vậy nồng độ IL-8 dịch CTC chỉ tăng lên khi có sự giáng hóa mô tại CTC chứ không bị ảnh hưởng bởi các phản ứng viêm tại CTC hay các cơ quan khác trong cơ thể.
Tác giả nghiên cứu có kết luận nồng độ IL-8 dịch CTC trong nhóm thai phụ dọa đẻ non là 23,71+11,53pg/ml. Nồng độ IL-8 dịch CTC không phụ thuộc vào tuổi mẹ, tuổi thai, không phụ thuộc vào tình trạng viêm CTC và nồng độ CRP huyết thanh mẹ. nồng độ IL-8 dịch CTC liên quan chặt chẽ tới chiều dài CTC, thời gian giữ thai 7 ngày và 14 ngày. Nồng độ IL-8 không phụ thuộc vào thời gian giữ thai sau 14 ngày. Định lượng nồng độ IL-8 là một thăm dò không xâm lấn, liên quan chặt chẽ đến thời gian giữ thai và có thể được sử dụng để tiên lượng khả năng đẻ non.
Hữu Cao