Trong năm 2015, tác giả Nguyễn Thị Hoàng Thu đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Tìm hiểu nhận thức về bệnh tăng huyết áp (THA) của người bệnh đến khám tại Phòng khám Đa khoa khu vực Cam Phúc Bắc năm 2015”.
Theo báo cáo của tác giả nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu có độ tuổi trên 40 cả nam và nữ chiếm tỷ lệ hơn 70%. Nữ giới nhiều gấp đôi so với nam giới. Về nghề nghiệp đối tượng nghiên cứu, nội trợ chiếm gần ¼, nông dân chiếm gần 15%, công nhân viên chức chiếm tỷ lệ 6,3%.
Kết quả nghiên cứu cho thấy nguồn thông tin đối tượng nghiên cứu nhận được về bệnh THA, đạt tỷ lệ 47% là từ nhân viên y tế; 44% biết được thông tin về bệnh THA từ sách, báo; 12,3% từ người thân, bạn bè; và 14,7% từ ti vi, đài. Có 96,3% đối tượng nghiên cứu biết về sự nguy hiểm của bệnh THA. Phần lớn người bệnh phát hiện mình bị THA là qua các dấu hiệu như nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt với tỷ lệ 63,7%; 32,3% đối tượng nghiên cứu phát hiện bệnh do đo kiểm tra huyết áp. Có 87,7% đối tượng nghiên cứu cho rằng sẽ đến cơ sở y tế nếu họ bị bệnh THA; 4,7% đối tượng nghiên cứu chọn phòng khám tư điều trị nếu họ bị bệnh THA; 7,6% đối tượng nghiên cứu sẽ tự mua thuốc và không có trường hợp nào lựa chọn thuốc đông y. 64% đối tượng nghiên cứu cho rằng thường xuyên theo dõi huyết áp khi họ bị bệnh THA, 36% là không thường xuyên theo dõi huyết áp. 73,7% người bệnh cho biết họ sẽ dùng thuốc suốt đời nếu bị bệnh THA; 5,3% người bệnh sẽ dừng dùng thuốc khi họ hết triệu chứng của bệnh THA và 21% trả lời là không biết.
Hiểu biết về hậu của bệnh THA là bệnh tim và mạch máu có tỷ lệ 74,3%, bệnh về thận có tỷ lệ 36,7%, bệnh về não và mắt có tỷ lệ 9,3%; có 6% đối tượng nghiên cứu trả lời không biết. Khi người bệnh nghi ngờ họ bị THA, 38,3% người bệnh sẽ đo huyết áp; 33,7% sẽ đến ngay cơ sở y tế; 20,7% sẽ tự lấy thuốc và 7,3% sẽ nằm nghỉ. 64,3% đối tượng nghiên cứu thường xuyên tập thể dục; 35,7% không thường xuyên tập thể dục. Chế độ kiêng khi bị THA 69% đối tượng nghiên cứu trả lời sẽ kiêng muối, nước chấm; 32,3% kiêng thuốc lá; 20,7% kiêng bia rượu, café; 10,3% kiêng mỡ. Về kết quả khảo sát yếu tố gây ra bệnh THA, béo phì chiếm 58,7%; ăn mặn, nhiều mỡ chiếm 50,7%; căng thẳng, lo lắng chiếm 21%, trả lời đồng ý bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh THA chiếm 4,7%. Biết các triệu chứng của bệnh THA: đau đầu, chóng mặt chiếm tỷ lệ cao nhất 62,3%, HA tâm thu ≥ 140mmHg, HA tâm trương ≥ 90mmHg chiếm tỷ lệ 30,3%, hồi hộp, ù tai, hoa mắt chiếm tỷ lệ 22,3%, đau ngực chiếm tỷ lệ 10,3%.
Tác giả nghiên cứu đã có những kiến nghị cụ thể là các cơ sở y tế cần tích cực giáo dục sức khỏe cho người bệnh THA cũng như người thân và những người xung quanh hiểu biết hơn nữa về kiến thức bệnh THA. Cần phổ biến việc tự đo và theo dõi huyết áp tại nhà đến với người bệnh THA và người thân của họ. Nhân viên y tế cần phải hiểu rõ đối tượng mình cần tư vấn, để có thể tư vấn và giáo dục họ về chế độ dinh dưỡng, chế độ luyện tập một cách phù hợp và có hiệu quả nhất. Khi người bệnh đến khám và điều trị, sau khi đo huyết áp, nhân viên y tế cần thông báo và giải thích về chỉ số huyết áp của người bệnh cho họ hiểu được huyết áp là gì và các vấn đề liên quan, nhất là đối với người có bất thường về huyết áp.
Cũng theo tác giả Nguyễn Thị Hoàng Thu, tình trạng quản lý bệnh THA ở Việt Nam, cho đến nay chưa có hệ thống quản lý và dự phòng đối với bệnh THA. Các hoạt động y tế mới chỉ tập trung vào công tác điều trị người bệnh tại các bệnh viện, chưa có mô hình dự phòng, ghi nhận và quản lý bệnh THA hiệu quả tại cộng đồng. Công tác tuyên truyền bệnh THA tại cộng đồng chưa sâu rộng, các hoạt động điều tra dịch tễ, đào tạo cán bộ cho công tác phòng chống THA tại các cơ sở còn nhiều hạn chế nên việc nghiên cứu thực trạng bệnh THA và các yếu tố liên quan ở các địa phương là rất cần thiết cho phòng và chống bệnh THA ở cộng đồng.
Tại Phòng khám Đa khoa khu vực Cam Phúc Bắc, tỷ lệ người bệnh đến khám và chữa bệnh về tim mạch, đặc biệt THA ngày càng tăng. Điều trị THA cần phải liên tục, kéo dài và phải được theo dõi chặt chẽ. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh THA, các yếu tố nguy cơ, các yếu tố liên quan có ý nghĩa rất lớn đến việc phòng chống THA trong cộng đồng.
Tường Huân