Theo các chuyên gia nhãn khoa, phẫu thuật đục thể thủy tinh từ khi ra đời đến nay có nhiều tiến bộ vượt bậc, phẫu thuật tinh vi và có độ chính xác cao.
Mục tiêu của phẫu thuật đục thể thủy tinh không chỉ khôi phục thị lực về chính thị mà còn mang lại chất lượng hình ảnh rõ nét ở cả nhìn xa, nhìn gần và nhìn trung gian. Bên cạnh những tiến bộ về kỹ thuật mổ Phaco, công nghệ thể thủy tinh nhân tạo ngày càng được thay đổi tiến bộ. Nhiều loại thể thủy tinh nhân tạo cao cấp ra đời, đặc biệt thể thủy tinh đa tiêu cự đã góp phần cải thiện đáng kể thị lực cho người bệnh, nâng cao chất lượng phẫu thuật, giảm sự lệ thuộc vào kính sau mổ.
Các chuyên gia cho biết, những bệnh nhân bị loạn thị từ 1 đi ốp trở lên, muốn đặt thể thủy tinh nhân tạo đa tiêu cự phải chịu thêm một phẫu thuật điều chỉnh loạn thị trong quá trình thực hiện phẫu thuật Phaco hoặc một thời gian sau đó. Điều này không những kéo dài thời gian phục hồi vết mổ, khó tiên lượng kết quả phẫu thuật mà có thể gây ra một số tác dụng phụ như khô mắt, loạn thị trở lại.
Với sự ra đời của thể thủy tinh nhân tạo đa tiêu loạn thị ra đời đã giúp cho các phẫu thuật viên mổ Phaco có được biện pháp tốt nhất để điều trị cho bệnh nhân bị đục thể thủy tinh kèm loạn thị giác mạc, loại thể thủy tinh nhân tạo này vừa được đảm bảo thị lực nhìn gần, nhìn trung gian, nhìn xa; vừa điều chỉnh được loạn thị có sẵn mà bệnh nhân chỉ cần một lần phẫu thuật Phaco duy nhất.
Hiện nay tại Việt Nam, thủy tinh thể nhân tạo đa tiêu cự loạn thị Acysof Rastor Toric mới đưa vào sử dụng một số bệnh viện nhãn khoa tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Tác giả nghiên cứu Nguyễn Xuân Hiệp- Bệnh viện Mắt Trung ương đã thực hiện nghiên cứu can thiệp lâm sàng, không có nhóm chứng báo cáo đề tài “Đánh giá kết quả bước đầu điều trị phẫu thuật Phaco đặt thể thủy tinh nhân tạo đa tiêu loạn thị Acysof Rastor Toric”. Thời gian nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1/2013 đến tháng 6/2014; tại khu điều trị theo yêu cầu của Bệnh viện Mắt Trung ương; cỡ mẫu nghiên cứu là 30 trường hợp; có mắt; nam giới chiếm 56,67%; độ tuổi trung bình đối tượng nghiên cứu là 35,55; nhóm tuổi từ 45 trở xuống chiếm tỷ lệ 73,33%.
BS.Hiệp báo cáo, sáu tháng sau khi đặt thể thủy tinh nhân tạo khúc xạ trụ giảm nhiều so với trước phẫu thuật với p < 0,001; đối với khúc xạ giác mạc hầu như không thay đổi. Tác giả phân tích, kết quả trên chỉ ra việc giảm loạn thị nhờ vào tác dụng điều chỉnh loạn thị của IOL, không phải do giác mạc. Khi đặt thể thủy tinh nhân tạo đa tiêu loạn thị, hệ thống quang học của mắt loạn thị đang từ hệ kính trụ sẽ biến thành hệ kính cầu. Phần kính trụ ở mặt sau IOL sẽ cộng thêm công suất vào trục phẳng (Flatk) của giác mạc làm công suất trục này bằng với công suất trục cong (Steep K); với cơ chế này góp khử được loạn thị giác mạc cho người bệnh.
BS.Hiệp cho biết, trước khi phẫu thuật, người bệnh sẽ được đánh dấu trục dự tính trên bề mặt giác mạc và khi đặt thủy tinh thể vào mắc bệnh nhân. Có 6 điểm đánh dấu trên mặt sau thủy tinh thể được đặt theo hướng trục đã được đánh dấu này.
BS.Hiêp nhấn mạnh, việc đặt IOL chính tâm và đúng trục giúp đem lại thị lực tốt cho người bệnh ở mọi khoảng cách. Sau mổ, đoạn loạn thị trung bình giảm từ 1,87 đi ốp xuống còn 0,25 đi ốp (p < 0,001). Sự ổn định trục của IOL trong túi bao thể thủy tinh là yếu tố quyết định kết quả lâu dài của phẫu thuật. Nếu lệch 1 độ so với trục ban đầu sẽ giảm 3,3% công suất điều chỉnh và khi IOL xoay 30 độ thì sự hiệu chỉnh loạn thị sẽ mất đi hoàn toàn, có thể gây thêm loạn thị.
BS.Hiệp cho biết loại thể thủy tinh nhân tạo Acysof Rastor Toric đã cải thiện ổn định xoay để đạt kết quả tối ưu; thiết kế của kính giúp hiệu chỉnh khúc xạ cầu giúp cải thiện độ nhạy cảm tương phản. Ưu điểm của IOL là thiết kế haptic độc nhất, chất liệu có tính bám dính sinh dọc để thích hợp với bao và giúp cho đạt được vị trí lý tưởng, đúng tâm ngay trong bao; từ đó giúp nâng cao tính ổn định của thể thủy tinh nhân tạo và giảm tối thiểu sự xoay.
Tác giả nghiên cứu kết luận, phẫu thuật Phaco đặt thể thủy tinh nhân tạo đa tiêu loạn thị điều chỉnh loạn thị hiệu quả đem lại có thị lực tốt ở tất cả khoảng cách nhìn xa, nhìn gần và nhìn trung gian, người bệnh rất hài lòng sau phẫu thuật.
Trần Hưng