Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hiền đã báo cáo đề tài nghiên cứu “Thay đổi tế bào lympho trong máu ngoại biên ở bệnh nhân ung thư bàng quang” tại Hội nghị thường niên Thận – Tiết niệu Việt Nam lần thứ IX được tổ chức tại thành phố Nha Trang cuối tháng 8/2015.
Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu xác định các trị số CD3, CD4, CD8, các tỷ số CD3/CD4, CD4/CD8 trong máu ngoại biên ở người lành, bệnh nhân ung thư bàng quang. Có 64 người được chọn tham gia nghiên cứu chia thành 3 lô: lô 1 (lô chứng) là 29 người lành, không bị ung thư, không nhiễm HIV, không bị một bệnh mãn tính hay bệnh nặng khác, có cùng độ tuổi, dân tộc với các bệnh nhân trong lô nghiên cứu; lô 2 là 20 bệnh nhân ung thư bàng quang nông, có kết quả giải phẫu bệnh là ung thư tế bào chuyển tiếp bàng quang thể nông; lô 3 là 15 bệnh nhân có kết quả giải phẫu bệnh là ung thư tế bào chuyển tiếp bàng quang xâm lấn. Nghiên cứu cho kết quả tỷ lệ CD4/CD8 của lô 1 là 1,523 ± 0,352; lô 2 là 1,261 ± 0,170; lô 3 là 1,018 ± 0,763. Theo tác giả nghiên cứu, tỷ số CD4/CD8 có giá trị tiên lượng trong chẩn đoán ung thư bàng quang. Tỷ số này càng thấp thì ung thư bàng quang càng có chiều hướng chuyển từ giai đoạn ung thư nông sang giai đoạn ung thư xâm lấn. Như vậy, có thể sử dụng tỷ số CD4/CD8 như một xét nghiệm góp phần trong chẩn đoán một u bàng quang là ung thư hay u lành và giúp theo dõi tiến triển của ung thư bàng quang từ thể nông sang thể xâm lấn trong quá trình điều trị.
Về điều trị, một nghiên cứu của tác giả Lê Lương Vinh và cộng sự Bệnh viện Trung ương Huế “Kinh nghiệm ban đầu trong nạo vét hạch rộng rãi ở bệnh nhân cắt bàng quang tận căn điều trị ung thư bàng quang xâm lấn cơ”. Nghiên cứu tiến hành trên 24 bệnh nhân từ tháng 01/2013 đến tháng 5/2015. Nạo hạch chậu tiêu chuẩn được xem là một phần của phẫu thuật cắt bàng quang tận căn điều trị ung thư bàng quang xâm lấn. Việc nạo hạch chậu bẹn rộng rãi giúp tăng tỷ lệ sống còn cho các bệnh nhân ung thư bàng quang. Kết quả nghiên cứu cho thấy nạo hạch chậu rộng rãi đã thực hiện thành công 24/24 bệnh nhân. Tuổi trung bình là 58,7; tỷ lệ nữ/nam: 3/21. Tỷ lệ di căn hạch 2/24 bệnh nhân, trong đó 01 trường hợp di căn hạch bịt và 01 trường hợp di căn hạch chậu chung bên trái. Thời gian nạo hạch 70-90 phút; lượng máu mất trong mổ 80ml. Khuyến nghị của nghiên cứu là nạo hạch chậu rộng rãi nên được thực hiện trên tất cả bệnh nhân cắt bàng quang tận căn, phẫu thuật nên thực hiện tại các trung tâm ngoại khoa lớn, phẫu thuật viên có kinh nghiệm.
Một nghiên cứu khác của tác giả Nguyễn Việt Cường cùng cộng sự “Kết quả bước đầu điều trị ung thư bàng quang tiến triển bằng phương pháp cắt bàng quang tận căn, tạo hình bàng quang bằng ruột tại Bệnh viện Quân Y 175”. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 8/2013 đến tháng 02/2015, gồm 9 bệnh nhân nam; tuổi trung bình 57,6. Có 6 bệnh nhân vào viện đã ở giai đoạn T3a, T3b; 01 bệnh nhân di căn hạch chậu; 02 bệnh nhân thận ứ nước một bên. Thời gian phẫu thuật trung bình 6 giờ 25 phút. Bệnh nhân được phẫu thuật bóc tách và cắt bàng quang tận căn theo kiểu ngược dòng hoặc xuôi dòng; nạo vét hạch chậu hai bên; cô lập một đoạn hồi tràng khoảng 60 cm để sử dụng tạo hình bàng quang mới, cắm hai niệu quản vào bàng quang mới kiểu trực tiếp.
Chức năng bàng quang mới theo dõi dài nhất 18 tháng, ngắn nhất 03 tháng; kết quả chưa có bệnh nhân nào tái phát ung thư; sau 03 tháng 9/9 bệnh nhân có dung tích bàng quang mới trên 300 ml; nước tiểu tồn lưu < 50 ml. Thời gian giữa 2 lần đi tiểu > 2 giờ (9/9 bệnh nhân); tất cả đều có khả năng kiểm soát nước tiểu tốt cả ngày và đêm; khả năng bảo vệ đường tiểu của bệnh nhân trên xét nghiệm UIV hoặc CTScan đều tốt, không có hiện tượng trào ngược bàng quang – niệu quản. Tất cả bệnh nhân đều rất hài lòng đối với hoạt động của bàng quang mới tạo hình.
Phẫu thuật cắt bàng quang tận căn, tạo hình bàng quang bằng ruột điều trị ung thư bàng quang tiến triển là một phẫu thuật lớn, chăm sóc hậu phẫu phức tạp và có nhiều nguy cơ tai biến, biến chứng.
Ung thư bàng quang là một bệnh thường gặp, đứng hàng thứ 2 trong các bệnh lý ung thư đường niệu sau ung thư tiền liệt tuyến. Nam gặp nhiều hơn nữ giới. Phẫu thuật cắt bàng quang tận căn (tận gốc) bao gồm bàng quang, tuyến tiền liệt và túi tinh ở nam hoặc tử cung và phần phụ ở nữ giới. Tạo hình bàng quang là một phương pháp điều trị mang lại chất lượng sống tốt cho người bệnh./.
Bảo Trâm