Tại Việt Nam, các nghiên cứu về ung thư tế bào thận giai đoạn sớm còn ít; Tại Hội nghị khoa học thường niên Hội Tiết niệu – Thận học Việt Nam lần thứ IX được tổ chức tại TP. Nha Trang tháng 8/2015, tác giả Vũ Nguyễn Khải Ca cùng cộng sự đã có báo cáo đề tài “Nhận xét đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và kết quả điều trị phẫu thuật ung thư thận tại Bệnh viện Việt Đức từ năm 2012-2014”.
Kết quả nghiên cứu trên 84 bệnh nhân được chẩn đoán ung thư tế bào thận, tuổi trung bình 51,74 tuổi; Tần số xuất hiện các triệu chứng lâm sàng đái máu (13,1%); Đau thắt lưng (52,4%); Đái máu và đau thắt lưng (14,3%); Đủ cả ba triệu chứng đái máu, đau thắt lưng và khối u vùng thắt lưng là 3,6%; Có 9,5% bệnh nhân sụt cân; 7,1% bệnh nhân thiếu máu; 9,5% bệnh nhân chán ăn, mệt mỏi. Trong nghiên cứu có 14,4% bệnh nhân có khối u ung thư tế bào thận được phát hiện tình cờ do đi siêu âm ổ bụng trong khám sức khỏe định kỳ. Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy hình ảnh khối u trong bao thận chiếm 75,9%; phá vỡ vỏ thận chiếm 24,1%; huyết khối tĩnh mạch thận (T3b) chiếm 3,61%; Có 59,5% u nhỏ hơn hoặc bằng 7cm trong bao thận; U lớn hơn 7cm trong bao thận ở giai đoạn III là 19 trường hợp (22,6%), giai đoạn IV không có trường hợp nào.
Đối với phẫu thuật, có 1/84 bệnh nhân ở giai đoạn phẫu thuật điều trị được mổ cắt thận rộng rãi nội soi sau phúc mạc, u < 7cm. Phẫu thuật viên đã cắt tuyến thượng thận kèm theo nạo vét hạch cuống thận. Theo tác giả nghiên cứu phương pháp phẫu thuật nội soi điều trị ung thư tế bào thận đòi hỏi người phẫu thuật viên phải có kinh nghiệm làm việc lâu năm; phẫu thuật nội soi cắt thận điều trị ung thư tế bào thận thời gian mổ sẽ kéo dài hơn mổ mở thông thường. Tác giả cũng cho biết kết quả chẩn đoán giải phẫu bệnh di căn ung thư trước mổ là rất khó để phân biệt bằng mắt thường, cần phải có sinh thiết hạch tức thì trong mổ.
Nghiên cứu cho thấy tỉ lệ bệnh nhân còn sống sau phẫu thuật đến nay là đối với bệnh nhân giai đoạn I 100%, bệnh nhân giai đoạn II 85% và bệnh nhân giai đoạn III còn sống đến nay là 75%.
Ung thư tế bào thận (Renal cell carcinoma) là sự tăng sinh tế bào thận ác tính, chiếm 2-3% tổng số các u ở người lớn và đứng thứ ba trong số các ung thư hệ tiết niệu. Nguyên nhân chưa được xác định, nhưng hút thuốc lá được coi là một yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư tế bào thận.
Bệnh thường gặp ở người lớn trên 50 tuổi; tỉ lệ nam/nữ là 1,5-2,1 sự xuất hiện, diễn biến của bệnh ung thư tế bào thận thường kín đáo và đa dạng. Hiện nay với sự phát triển của y học, của chẩn đoán hình ảnh, gần 40% bệnh nhân ung thư tế bào thận được phát hiện khi chưa có triệu chứng. Kích thước khối u được chẩn đoán cũng nhỏ dần, 80% các khối u phát hiện tình cờ còn nằm trong bao thận. Bộ ba triệu chứng tiểu máu, đau từ xa và khối bướu vùng thắt lưng ngày càng ít gặp.
Diễn biến của ung thư tế bào thận giai đoạn lan tràn, ung thư xâm lấn vùng lân cận, đến tuyến thượng thận, gan, lách, ruột già và tuyến tụy. Ung thư lan tới tĩnh mạch thận và tĩnh mạch chủ dưới. Di căn thường đến phổi và xương.
Qua đánh giá khối bướu, hạch lymphô, di căn xa bác sĩ sẽ xếp giai đoạn ung thư từ I đến IV, từ đó bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị phù hợp. Ở Âu Mỹ, ung thư giai đoạn thật sớm cho tỉ lệ sống còn 05 năm đến 90%; di căn xa chỉ còn 10%.
Để phòng ngừa ung thư tế bào thận cần bỏ hút thuốc lá; giữ cân nặng vừa phải tránh béo phì bằng tập luyện thường xuyên thể dục thể thao.
Theo báo cáo của Tổng hội Y khoa Mỹ, khói thuốc lá chứa 7.000 hóa chất, trong đó có 69 chất gây ung thư. Điển hình một số chất độc hại là Nicotine, hắc ín, carbon monoxide, benzene, nitrosamines, ammonia, formaldehyde, polycyclic aromatic hydrocarbon.
Hút thuốc lá gây ra nhiều bệnh ung thư như ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư hầu, miệng; ung thư thực quản; ung thư tụy; ung thư cổ tử cung; ung thư dạ dày; ung thư bàng quang và ung thư thận.
Các nghiên cứu đã cho thấy hút thuốc lá gây ra 70-82% các trường hợp ung thư quanh thận và ung thư niệu quản của nam và 37-61% ở nữ. Nguy cơ mắc ung thư thận ở những người hút thuốc cao hơn người không hút thuốc tới 5 lần.
Phương Thảo