Nghiên cứu của Nguyễn Thúy Ly- Đại học Y Hà Nội- về “Kiến thức, thái độ và sự tự tin trong năng lực thực hành chăm sóc giảm nhẹ của điều dưỡng” tại một số bệnh viện chuyên khoa ung bướu Hà Nội cho kết luận là điều dưỡng còn thiếu hụt kiến thức kiểm soát đau và các triệu chứng; thiếu hụt về kiến thức chăm sóc tinh thần và tâm linh.
Nghiên cứu được thực hiện trên 251 điều dưỡng đang làm việc tại Bệnh viện Ung bướu Trung ương, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu và Bệnh viện Bạch Mai vào năm 2012.
Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 31 tuổi; tham gia làm công tác điều dưỡng trung bình là hơn 8 năm; nữ giới chiếm 92%. Bằng phương pháp đánh giá kiến thức chăm sóc giảm nhẹ 34 câu hỏi, 01 điểm cho câu trả lời đúng, 0 điểm cho câu trả lời sai hoặc không biết. Đánh giá thái độ chăm sóc người hấp hối với 30 câu hỏi theo thang điểm Liket 1-5 điểm; đánh giá sự tự tin trong năng lực thực hành chăm sóc giảm nhẹ với 30 câu hỏi, 01 điểm rất không tự tin, 06 điểm rất tự tin.
Kết quả nghiên cứu cho thấy về kiến thức chăm sóc giảm nhẹ đạt trung bình 20/30 điểm; kiển soát đau và các triệu chứng bệnh đạt trung bình 11/21 điểm; chăm sóc xã hội và tâm linh đạt trung bình 4/7 điểm; thái độ tích cực trong chăm sóc giảm nhẹ đạt trung bình 100/150 điểm; đối với sự tự tin về năng lực chăm sóc giảm nhẹ đạt 126/180 điểm; kết quả thực hành chăm sóc giảm nhẹ cho thấy kiểm soát đau đạt 10/18 điểm; thực hành chăm sóc mặt xã hội đạt 4/12 điểm; thực hành chăm sóc tâm linh đạt 13/24 điểm.
Theo tác giả nghiên cứu, từ kết quả nghiên cứu cho thấy điều dưỡng thể hiện sự thiếu hụt kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ, đặc biệt về kiểm soát đau, các triệu chứng bệnh và chăm sóc tâm lý xã hội và tâm linh cho người bệnh ung thư. Sự thiếu hụt kiến thức về kiểm soát đau của nhân viên y tế là một trong những nguyên nhân làm người bệnh phải chịu những đau đớn do bệnh gây ra mà không được sử dụng thuốc giảm đau.
Đối với thái độ chăm sóc người bệnh ung thư, kết quả nghiên cứu còn cho thấy người điều dưỡng có những hạn chế trong việc chia sẻ thông tin về bệnh tật cũng như lộ trình điều trị với người bệnh. Có đến 70% đối tượng nghiên cứu cảm thấy không thoải mái khi nói chuyện với bệnh nhân về cái chết, về sự hấp hối, vì vậy đa phần họ chọn giải pháp chuyển đề tài khi bệnh nhân đề cập đến cái chết.
Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra một số khó khăn của người điều dưỡng như họ phải làm việc trong môi trường quá tải về công việc, khối lượng bệnh nhân lớn; đối với người bệnh ung thư hấp hối, việc thiết lập một mối quan hệ với người bệnh là rất khó khăn, việc này cần phải được đào tạo tốt về thiết lập mối quan hệ với người bệnh, đào tạo kỹ năng giao tiếp hiệu quả để chia sẻ thông tin bệnh đối với người bệnh ung thư, HIV…
Nghiên cứu cũng lưu ý với đặc điểm là người Châu Á, thường việc quyết định trong việc lựa chọn chăm sóc cuối đời là do ý kiến của bác sĩ chuyên môn và người nhà, còn bệnh nhân không tự quyết định; tác giả nghiên cứu cho rằng cần quan tâm hơn đến quyền được tiếp cận thông tin của bệnh nhân và người điều dưỡng phải đóng vai trò hỗ trợ, đảm bảo nguyện vọng và ý kiến bệnh nhân được thực hiện nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc cuối đời.
Kết luận của nghiên cứu, tác giả đã nhấn mạnh sự cần thiết của chương trình đào tạo về chăm sóc giảm nhẹ cho điều dưỡng, đặc biệt là các điều dưỡng mới ra trường, ít kinh nghiệm nhằm nâng cao kiến thức về chăm sóc giảm nhẹ, từ đó cải thiện thái độ và sự tự tin khi cung cấp thực hiện chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư và gia đình của họ.
Chúng ta biết rằng, đối với những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, mắc bệnh ung thư, ngoài việc được điều trị bệnh tật, phương pháp nào giúp người bệnh và gia đình của họ đối phó lại sự chịu đựng đau đớn; làm giảm và phòng ngừa sự đau đớn đó không chỉ là về thể xác và cả về tâm lý, xã hội và tinh thần, đó chính là “chăm sóc giảm nhẹ”.
Hiện nay, ở một số bệnh viện lớn đã có thành lập đơn vị chăm sóc giảm nhẹ (24/24) thực hiện dịch vụ tư vấn chăm sóc giảm nhẹ và kiểm soát đau cho người bệnh, hoặc có thể dịch vụ này được thực hiện ở bộ phận chăm sóc khách hàng.
Dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ thường được thực hiện gồm làm giảm nhẹ các triệu chứng đau, khó thở, mê sảng. Giảm nhẹ các triệu chứng mệt mỏi, nôn ói, tiêu chảy, chán ăn, suy kiệt, táo bón…Làm giảm nhẹ những triệu chứng về tâm lý như trầm cảm, lo lắng, sự đau khổ về mặt xã hội như cô đơn, không người chăm sóc, nghèo đói…hoặc sự đau khổ về mặt tinh thần như tuyệt vọng, phủ nhận, hoài nghi, sợ hãi…
Ngô Thanh